Tibetan
་ཆེན་རྣམས་སམ། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡུམ་འདི་ལྟར་བཤད་པ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་ཡུམ་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ལ་སུ་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲིས་པ་དང༌། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ལན་དུ་སྨྲས་སོ། །སྡུད་པ་ལས། རྒྱལ་སྲས་བདེན་ལ་མཁས་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང༌། །དགྲ་བཅོམ་དྲི་མ་བསལ་ཞིང་སོམ་ཉི་སྤངས་པ་དང༌། །བཞི་པ་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཁྲི་ལས་གང་ཟག་ལྔ་དང༌། བརྒྱད་སྟོང་པར་གསུམ་དང༌། སྡུད་པར་བཞི་གསུངས་ཤིང་དེ་ཡང་དང་པོར་བདེན་མཐོང་བཤད་དོ། །འོ་ན་བླང་བྱའི་ཡུལ་དེ་གང༌། ལེན་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེ་དག་ཀྱང་ཇི་འདྲ་བ་ཞེ་ན། ཉི་སྣང་དང་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ཡུམ་ལེན་པར་བསྟན་པ་རྣམས་རང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པར་བཤད་པ་ཙམ་ལས་གཞན་ཉི་ཁྲིའི་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་བཤད་པ་མེད་དོ། །རྒྱན་སྣང་ལས། དང་པོ་ནི། སྤངས་པ་ཁྱད་པར་གཉིས་ལྡན་གྱི་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་དང༌། གཉིས་པ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རང་གི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་མི་ བཞུགས་པའི་ཞིང་དུ་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་འདོད་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ལྟ་བ་ཕུན་ཚོགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྟ་བ་བར་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཐེག་འབྲིང་གི་ཤེས་རབ་བོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་ཟད་ནི་མཐོང་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤང་གི་ཟག་པ་རྣམས་སྤངས་པས་མཆོད་པར་འོས་པ་སྟེ། མཐོང་ལམ་པའོ། ཞེས་འཆད་ལ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རིགས་དང་དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་དང༌། བར་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རིགས་ཀྱི་དང༌། ཐ་མ་རང་རྒྱལ་དུ་ངེས་པའི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་བཤད་ཅིང༌། ལྟ་བ་ཕུན་ཚོགས་ལམ་གང་ལ་གནས་གསལ་ཁ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རིགས་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་འགྱུར་དང༌། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང༌། ལམ་གང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཐོབ་པའི་རིགས་ཡིན་པས་གསུམ་པ་འདིའི་དང་པོ་ལ་སྦྱར་བས་ཆོག་ཀྱང་མ་སྦྱར་བ་དང༌། དང་པོ་གཉིས་གོ་རིམས་བཟློག་ནས་བཤད་པ། ལམ་ཐ་མ་གཉིས་ལ་གནས་པ་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། ཉི་ཁྲི་དང་བརྒྱད་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གཉིས་པ་གཉིས་དོན་
Chinese
或者大菩萨们，或者见地圆满的人们，或者阿罗汉漏尽者，那些人会如实信受如此宣说的此般母经。如此宣说的此般母经，谁会如实信受呢？如此向善现（Rab-'byor）提问，贤护（Kundga'bo）回答说。集经中说：佛子精通真谛且不退转者，阿罗汉清除垢染且断除犹豫者，第四为善知识所摄受者。如是，两万颂中说了五种人，八千颂中说了三种人，集经中说了四种人，而且最初宣说了见真谛。那么，应受持的对境是什么？受持者的那些人又是怎样的呢？二万颂释和入中论中，只是说宣说受持母经的那些是辟支佛所宣说的，除此之外，二万颂的注释中没有宣说。庄严光明疏中说：第一是，具有断除殊胜二者的自佛之道，第二是，不退转者是从自菩提不退转的加行道者，而且他自己想要求得菩提，因此菩萨在没有佛陀居住的刹土中以身体说法，想要成办有情之义，所以是大菩萨。见地圆满是具有智慧的中间见地，是中士道的智慧。阿罗汉漏尽是见道断除了见断的烦恼，因此是应供养者，是见道者。如此解说。又是那个里面说：以三个词语，对于自菩提按照次第以真实的方式成办的种姓和以法性获得的种姓和于彼确定的种姓的人这样宣说的。说是最初以真实的方式成办的种姓的人，中间是以法性获得的种姓的人，最后是确定为自佛的种姓的人，见地圆满安住于哪个道没有明确说明。如果那些种姓也是增长的和，自性安住的和，在哪条道上获得不退转的种姓，因此第三个可以和第一个结合也可以不结合，最初两个顺序颠倒宣说，不解释安住于最后两个道的理由是什么呢？二万颂和八千颂的第二种人两种意义
English
Or great Bodhisattvas, or persons with perfect views, or Arhats who have exhausted defilements, those will truly accept this Mother Sutra as it is spoken. Who will truly accept this Mother Sutra as it is taught? Thus asked Subhuti (Rab-'byor), and Kundga'bo replied. In the Condensed Sutra, it says: "The Buddha-child who is skilled in truth and irreversible, the Arhat who has cleared away impurities and abandoned doubt, and the fourth is one who is fully embraced by a virtuous friend." Thus, the Twenty Thousand Verse Sutra speaks of five types of individuals, the Eight Thousand Verse Sutra speaks of three, and the Condensed Sutra speaks of four, and the first of these is the explanation of seeing the truth. So, what is the object to be taken? And what are the characteristics of those who take it? In the Twenty Thousand Verse Illumination and the Commentary on the Middle Way, it is only said that those who are taught to take the Mother Sutra are taught by the Pratyekabuddhas, but otherwise, there is no explanation in the commentaries on the Twenty Thousand Verse Sutra. In the Ornament Illumination, it says: "The first is the path of the self-Buddha who possesses the two special abandonments, and the second is the irreversible one who is on the path of joining that is irreversible from self-enlightenment, and because he himself desires enlightenment, therefore the Bodhisattva teaches the Dharma with his body in a field where there is no Buddha residing, wanting to accomplish the meaning of sentient beings, therefore he is a great Bodhisattva. Perfect view is having the intermediate view of wisdom, which is the wisdom of the middling vehicle. The Arhat who has exhausted defilements is worthy of offerings because the path of seeing has abandoned the defilements to be abandoned by seeing, and is a path of seeing." Thus it is explained. Again, it says in the same text: "With three words, it is said that the individuals of the lineage that is accomplished in a true way in accordance with the order for self-enlightenment, and the lineage obtained by the nature of Dharma, and the lineage determined by that itself." It is said that the first is the individual of the lineage that is accomplished in a true way, the middle is the individual of the lineage obtained by the nature of Dharma, and the last is the individual of the lineage determined to be a self-Buddha, and there is no clear explanation of which path the perfect view abides on. If those lineages are also increasing and abiding in nature, and which path obtains the irreversible lineage, therefore the third can be combined with the first or not combined, the first two are explained in reverse order, what is the reason for not explaining the reason for abiding on the last two paths? The second type of person in the Twenty Thousand Verse Sutra and the Eight Thousand Verse Sutra has two meanings.
Tibetan
གཅིག་ཡིན་ཞིང་དེ་སྡུད་པར་བཤད་པའི་དང་པོ་དང་ཡང་གཅིག་ཡིན་ཏེ། སྡུད་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་ཤེས་རབ་འབྲིང་གི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་རྫོབ་ དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཁས་པ་ནི་རྒྱལ་སྲས་སོ། ཞེས་བརྒྱད་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གཉིས་པའི་བཤད་པ་འདི་ལ་མཛད་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རང་རྒྱལ་སྦྱོར་ལམ་པ་ལ་བཤད་པས། ལྟ་བ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཚོགས་ལམ་པར་བརྟག་ནུས་པའི་ཕྱིར་རིགས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམས་འཆོལ་པ་མེད་དོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རིགས་སྦྱོར་ལམ་ནས་ཐོབ་ཀྱང་མཐོང་ལམ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེར་བཞག་པ་མི་འགལ་ལོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་བསལ་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར། སོམ་ཉི་སྤངས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། ཞེས་མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བས་མཐོང་ལམ་པ་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ལམ་ཐ་མ་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡང་བཤད་དོ། །སྡུད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དུ། གང་ཟག་དང་པོ་མཐོང་ལམ་པ་ལ་སྦྱར་བ་ནི་སློབ་དཔོན་དང་མི་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་བཞི་ལས་དང་པོ་གསུམ་ནི་རང་རྒྱུད་དང༌། ཐ་མས་ནི་གཞན་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་རྟེན་བསྟན་ཏོ། ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས་ནི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱང་མཚོན་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱར་རོ། །ཁ་ཅིག་སྦྱོར་ལམ་པ་ཚོགས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་ཚོགས་སྤྱོད་ཆུང་བའི་མཐོང་ལམ་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་ལ་གནས་པ་ནི་བདེན་མཐོང་དང༌། བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པ་དགྲ་བཅོམ་དང༌། རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་ བྱས་པ་སོགས་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་ལམ་པར་བཞེད་དོ། །སྐབས་འདིའི་ལམ་འཕགས་ལམ་ཡིན་པས་སྦྱོར་ལམ་པ་སོགས་སྤྱིར་རྟེན་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཀྱང་འདིར་ནི་ཞར་བྱུང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་ལྷ་དེ་དག་གིས་ལྷ་རྫས་ཀྱི་མེ་ཏོག་མན་དྷ་ར་བ་མང་པོ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། མེ་ཏོག་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། བྱང་ཆེན་དང༌། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་དང༌། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དང༌། ཡུམ་འདི་ལ་མངོན་པར་གཏོར་བར་གྱུར་ཏོ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་སྤྲུལ་པའི་མེ་
Chinese
一个是，说是归纳的第一个，又是一个。在《摄略释》中说：具有中等智慧的见解，完全了知世俗和胜义的差别，这样的智者是佛子。这是对《八千颂》中第二种补特伽罗的解说，并且是对不退转的自生缘觉加行道者所说的。因为能够衡量见解圆满的补特伽罗资粮道者，所以最初两种种姓的次第没有错乱。虽然不退转的种姓是从加行道获得的，但由于从见道开始变得特殊，所以安立在那里并不矛盾。又是那里面说：因为一切都供养，所以是阿罗汉，即见道等，因为断除了由它所执著的分别念，所以像次第那样清除垢染，并且由它现证法性，所以没有怀疑。断除犹豫是第三个。因为加上了见道等的词语，所以仅仅是表示见道者，因此也说了安住在最后两个道上。《摄类难释》中说：将第一个补特伽罗安立在见道者上，与论师不一致。这样，在四种补特伽罗中，最初三种是自续，最后一种是指属于他续的所依。也是这样解释的。格西所掌握的，也表示了对胜者作事业等，那些是普遍适用的。有些人认为，加行道者有集聚大的和集聚小的，安住在最初十五个见道上的是真见，安住在第十六个上的是阿罗汉，对胜者作事业等如同犀牛角一样的资粮道者。因为此处所说的道是圣道，所以加行道者等一般是具有所依特征的，但在此处应理解为附带提及。第二是：此后，诸天之主帝释天和三千大千世界的四大天王等，直到色究竟天之间的诸天，显现变幻出许多天物之花曼陀罗花，用那些花向世尊薄伽梵和菩萨大士和比丘僧众和具寿善现和此经供养，等等。这些是变幻之花。
English
One is, it is said to be the first of the collections, and also one. In the 'Compendium of Explanations' it says: 'The wise one who possesses the view of intermediate wisdom and fully understands the difference between the conventional and the ultimate is a Bodhisattva.' This is an explanation of the second type of person in the 'Eight Thousand Verses,' and it is spoken to the irreversible self-realized solitary practitioner on the path of application. Because it is possible to assess the person with abundant views on the path of accumulation, there is no confusion in the order of the first two lineages. Although the irreversible lineage is obtained from the path of application, it is not contradictory to place it there because it becomes special from the path of seeing. Again, it says in the same text: 'Because all offer, it is an Arhat, that is, the path of seeing, etc., because it abandons the conceptual thoughts grasped by it, it eliminates defilements in order, and because it directly realizes the nature of reality, there is no doubt. Abandoning hesitation is the third.' Because the words 'path of seeing,' etc., are added, it only indicates the one on the path of seeing, so it is also said to abide on the last two paths. In the 'Difficult Explanation of the Compendium,' it says: 'Applying the first person to the one on the path of seeing is inconsistent with the teacher.' Thus, among the four types of persons, the first three are self-continuum, and the last one indicates the basis belonging to other-continuum. It is also explained in this way. What is grasped by the Geshe also represents doing deeds for the Victorious One, etc., and those are universally applicable. Some say that those on the path of application have large and small accumulations, those who abide on the first fifteen paths of seeing are the true seers, those who abide on the sixteenth are Arhats, and those who do deeds for the Victorious One, etc., are like rhinoceros horn-like on the path of accumulation. Because the path mentioned here is the noble path, those on the path of application, etc., are generally characterized by a basis, but here it should be understood as incidental. The second is: Then, starting from the lord of the gods, Indra, and the four great kings of the three thousand great thousand world realms, up to the gods of Akanishta, those gods manifested many divine flowers, Mandarava flowers, and with those flowers they showered the Bhagavan Buddha, the great Bodhisattva, the Sangha of monks, the venerable Subhuti, and this Mother, and so on. These are the manifested flowers.