Tibetan
ལྟར་འགྲུབ་ན། ལུང་ལས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སྲིད་མཐའི་ཚེ་ཡང་གཞན་ གྱིས་སྒྲས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གང་ལས་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲོལ་སྒྲ་ཕྱིར་འགྲོ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་སློབ་མ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། ངེས་པར་སློབ་དཔོན་དགོས་པས་སོ། །འདིར་གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་སོགས་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་འཕགས་གཞི་ཡིན་པས་འོག་ཏུ་འབྲེལ་ལ་རྒྱན་སྣང་ལས་ཀྱང་འདི་གཉིས་ཕྲལ་ནས་གོང་འོག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་བྱ་སྟེ། འདིར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་ཚོགས་སྐྱུང་བ་ལ་དགོངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལས་རང་རྒྱལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ན། རང་རྒྱལ་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་གདུལ་བྱ་གཞན་གྱིས་སྒྲ་ལས་མི་རྟོགས་ཤིང་སྒྲ་མེད་ལས་རྟོགས་པའི་ཟབ་པ་ཉིད་ནིའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། སྒྲར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་གདུལ་བྱ་གཞན་དག་མངོན་མཐོའི་ལམ་དགེ་བ་བཅུ་དང་སོགས་པས་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་གང་ན། རང་རྒྱལ་དེ་དག་གིས་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟུང་རྟོག་སྤངས་པས་གཟུང་མེད་རྟོགས་པ་དང་སོགས་པས་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་བསགས་ཤིང་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་མཐུས་སོ། །རང་གི་གདུལ་བྱས་བསྟན་བྱའི་དོན་གོ་བ་སྒྲ་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ན། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་འཆད་པ་པོས་སྒྲར་བརྗོད་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པ་པོའི་ཤེས་ པའི་རྩལ་བརྗོད་འདོད་རྟོགས་པར་བྱེད་ནའི་་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་གཞན་དག་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ནི་རྒྱན་སྣང་གི་དགོངས་པ་སྟེ། འགྲེལ་པ་འདིའི་ཡང་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པའོ། །ལུགས་ལས་དང་འབྱུང་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སྦྱར་ལ་ཀྱང་ནི་ཉན་ཐོས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་སྒྲ་ལ་ལྟོས་པར་མ་ཟད་པའོ། །ཁ་ཅིག་སྒྲ་མེད་དུ་སྟོན་ན་བསྟན་བྱ་སྒྲ་ལས་མི་རྟོགས་པའི་ཁྱབ་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུང་འདི་སྦྱོར་བ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཁྱད་གཞི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་དང༌། ཆོས་སྟོན་ཚུལ་དེ་སྔོན་ལ་བཀོད་ནས་དེ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་སྒྲུབ་པ་མ་མཁྱེན་པའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་བྱིན་གྱིས། ཉན་པ་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པ་པོ་ཆོས་འཕགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ཁོ
Chinese
如果按照这样成立，经文中说，声闻众即使在有顶天，也要依赖他人用语言指示才能证悟自己的菩提。经文出自哪里呢？出自菩萨藏中。《声闻众是解脱，因声音而行》。就像这样，因此也称他们为弟子，因为必定需要老师。这里“其他也是”等等，因为是说法者的依据，所以在下面关联，而且《现观庄严论》中也像将这两者分开，在上下文中宣说那样去做，这里一起宣说是为了减少词句。第二是，缘觉比声闻殊胜，这本身是第二点。在哪里殊胜呢？缘觉的智慧，不是通过其他所化众生的语言来领悟，而是通过无语言来领悟的深刻性。理由是，通过不以语言表达的佛法来教导，使其他所化众生进入增上生的十善道等，以及决定胜的无我证悟之道，因此。那原因是什么呢？缘觉们因为舍弃了自己所获得的智慧的能取所取分别，所以证悟了无所取，并且通过积累资粮和发愿的力量。自己的所化众生理解所要指示的意义不依赖于语言，那怎么会比声闻殊胜呢？声闻众是通过说法者用语言表达的佛法来教导，听者们因此领悟说法者的智慧能力和表达意愿。因为他们是通过用语言表达的佛法来教导，使其他所化众生进入善道。这是《现观庄严论》的观点，也是这部注释的最终观点。在这里也加上“从理和经文”，而且声闻自己获得菩提不仅依赖于语言。有些人如果宣说无语言，那么为了证明所要指示的意义不能从语言中领悟的遍及性，而引用这部论典，这是因为他们不了解论师在两种殊胜的场合，先安立殊胜的声闻的行道方式和说法方式，然后由此来证明殊胜。另外，种姓自在说，听者常啼等领悟说法者法胜等的智慧能力。
English
If it is established in this way, the scriptures say that even in the realm of existence, the Shravakas (listeners) must rely on others' verbal instructions to realize their own Bodhi (enlightenment). From which scripture does this come? From the Bodhisattva Pitaka (collection). "The Shravakas are liberation, they go forth because of sound." Like this, therefore they are also called disciples, because a teacher is definitely needed. Here, "others also," etc., because it is the basis for the Dharma speaker, it is related below, and also in the Ornament of Clear Realization, it should be done as these two are separated and spoken of in the upper and lower contexts. Here, speaking of them together is intended to reduce the number of words. The second is that the Pratyekabuddha (solitary realizer) is superior to the Shravaka, which itself is the second point. Where is it superior? The wisdom of the Pratyekabuddhas is that it is not understood by other disciples through language, but rather the profundity of understanding through non-language. The reason is that by teaching the Dharma without expressing it in language, other disciples are led to enter the path of higher realms, such as the ten virtues, and the path of definite goodness, the realization of selflessness, therefore. What is the reason for that? The Pratyekabuddhas, because they have abandoned the grasping and conceptualization of the wisdom they have attained, therefore realize non-grasping, and through the power of accumulating merit and making aspirations. How can it be superior to the Shravakas if one's own disciples understand the meaning to be indicated without relying on language? The Shravakas are taught through the Dharma expressed in language by the speaker, and the listeners therefore understand the speaker's wisdom and intention to express. Because they are taught through the Dharma expressed in language, other disciples are led to enter the path of virtue. This is the view of the Ornament of Clear Realization, and also the ultimate view of this commentary. Here, also add "from reason and scripture," and the Shravaka's own attainment of Bodhi not only depends on language. If some people proclaim non-language, then in order to prove the pervasiveness that the meaning to be indicated cannot be understood from language, they quote this treatise, this is because they do not understand that the teacher, in the context of the two superior qualities, first establishes the way of practice and the way of teaching of the superior Shravaka, and then proves the superiority from that. Furthermore, the Lineage Giver says that the listener Sadāprarudita (Ever Weeping), etc., understands the wisdom of the speaker Dharmodgata (Dharma Arisen), etc.