Tibetan
ལམ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་རང་རྒྱལ་དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་ཏེ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་འབྲེལ་ནི། སྦྱོར་ལམ་དུ་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡུམ་ལ་གནས་པར་གསུངས་པ་ན་འཁོར་གྱི་ནང་ན་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་ཀྱི། རབ་འབྱོར་གྱིས་ཡུམ་ལ་གནས་པར་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་དེའི་བསམ་པ་རིག་ནས་ གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་བྱུང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གིས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡང་འཁོར་དེ་རྣམས་ལས་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གང་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་དང༌། ཞེས་པ་ནས། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྙད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྨྲས་པར་གྱུར་ན། ཤེས་པར་རུང་གི་གང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འཆད་པ་དང་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་སྟོན་པ་དང་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དག་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཤེས་པར་མི་རུང་ངམ། ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དག་འདི་ལྟར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་ཀྱི་གང་མ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཐོས་པར་མི་རུང་ངོ༌། །གང་ཐོས་པར་མི་རུང་བ་དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ༌། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་མི་རིག་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་པ་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ཡང་མཉམ་གཞག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་སྟེ་གཞན་གྱིས་རང་ལ་བསྟན་མི་དགོས་པའོ། །རྗེས་ཐོབ་ ཏུ་ངག་གི་འབྲས་རྟགས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་སྟེ། རྩ་བའི་ཡང་སྒྲས་བསྡུས་པ་གཞན་ལ་རང་གིས་བསྟན་མི་དགོས་པའོ། །ཟབ་པ་སྔ་མ་ལ་ནི་ཕྱི་མས་ཀྱང་ཁྱབ་ལ་དེ་ལ་ནི་སྔ་མས་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་གསུང་བ་ལྟར་རོ། །ཟབ་པ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་ནི། ཀྱེ་མ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཡུམ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་པར་
Chinese
如果声闻众不同于道，那么缘觉比他们更殊胜，这是如何殊胜的呢？为了消除这种疑惑。经文关联是：在加行道中，说安住于法和不安住于法以及远离（二者）是安住于佛母，当时在眷属中，有些天子能够听懂夜叉等的语言，但认为妙吉祥所说的安住于佛母不是这样，知道了他们的想法后，（佛）说了这些。第二是：自生缘觉们在有生之最后，不依赖于他人，自己证悟菩提，因此不需要他人教导。那是：之后，那些眷属中又有些天子这样想：凡是夜叉等的语言，乃至夜叉们所说的，如果说了，还能听懂，但尊者妙吉祥所说的佛母，以及宣说、讲述、开示和近似开示，是不能听懂的。之后，具寿妙吉祥用心识知道了那些天子的心念，对那些天子说：天子们，所说的是不能听懂的吗？天子们说：尊者妙吉祥，不能听懂。妙吉祥说：天子们，这样连一个字也没有说，凡是没有说的，是不能听到的。凡是不能听到的，是不能知道的。这样说的。对此，妙吉祥所近似开示的意义不明白，那是甚深的智慧。连一个字也没有说，那是甚深的未说。这样说的。它的意义是，在等持中，证悟了不是言说的对境的意义，那是甚深的智慧，不需要他人对自己开示。在后得中，从语言的果的征相之外，他人不能证悟，那是甚深的未说。根本的“也”字所概括的，不需要自己对他人开示。正如所说，后面的甚深包含前面的甚深，但前面的甚深不包含后面的甚深。因为具有这两种甚深，所以如犀牛角般的缘觉的智慧是甚深的。唉呀，尊者妙吉祥，这是阐明佛母的，是比甚深更甚深的开示。
English
If the Shravakas are different from the path, then how are the Pratyekabuddhas more superior to them? This is to dispel such doubts. The sutra connection is: In the path of application, it is said that abiding in the Dharma and not abiding in the Dharma, and being separated from (both), is abiding in the Mother Buddha. At that time, among the retinue, some gods were able to understand the language of the Yakshas, etc., but thought that what Manjushri said about abiding in the Mother Buddha was not like that. Knowing their thoughts, (the Buddha) said these words. The second is: The self-born Pratyekabuddhas, in their last existence, do not rely on others, but realize Bodhi themselves, so they do not need to be taught by others. That is: Then, some of the gods in that retinue thought like this: Whatever is the language of the Yakshas, etc., and whatever is spoken by the Yakshas, if it is spoken, it can be understood, but what the venerable Manjushri says about the Mother Buddha, and the exposition, narration, instruction, and approximate instruction, cannot be understood. Then, the venerable Manjushri, knowing the thoughts of those gods with his mind, said to those gods: Gods, is what is said not understandable? The gods said: Venerable Manjushri, it is not understandable. Manjushri said: Gods, in this way, not even a single word is spoken, and whatever is not spoken cannot be heard. Whatever cannot be heard cannot be known. That's what he said. In this regard, not understanding the meaning of what Manjushri approximately instructed is profound wisdom. Not even a single word is spoken, that is profound non-speaking. That's what he said. Its meaning is that in equipoise, realizing the meaning that is not the object of speech is profound wisdom, and one does not need others to instruct oneself. In subsequent attainment, others cannot realize it from the signs of the fruit of speech, that is profound non-speaking. What is summarized by the root word "also" is that one does not need to instruct others oneself. As it is said, the later profoundness includes the former profoundness, but the former profoundness does not include the later profoundness. Because of possessing these two profoundnesses, the wisdom of the Pratyekabuddha, like a rhinoceros horn, is profound. Alas, venerable Manjushri, this is to clarify the Mother Buddha, it is an exposition that is even more profound than profound.
Tibetan
བྱེད་ཕྲ་བ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་ཟབ་པ་ནི། གཞན་གྱི་སྒྲ་ལས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་བས་ཟབ་པ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པའི་རྐྱེན་འདི་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཕྲ་བ་ནི་ཉོན་སྒྲིབ་ཙམ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །དེ་བས་ཕྲ་བ་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་སྤངས་པས་ལྷག་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བརྒྱད་སྟོང་པར་རིང་བ་བས་ཀྱང་ཆེས་རིང་བ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བས་དེ་ལ་རིང་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །ཆེས་རིང་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཉི་སྣང་དང་ལེ་བརྒྱད་མ་གཉིས་ཀར་བསྟན་མི་དགོས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པའི་མདོ་གཉིས་སྦྱར་བས་དེའི་ལྟར་ན་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་དང༌། དང་པོ་གཉིས་བསྟན་མི་དགོས་པའི་དོན་ཅན་དུ་འཆད་ཅིང༌། ཁྱད་པར་དུ་ཉི་སྣང་ལས་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པའི་མདོའི་སྔོན་དུ་ གང་གང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་བླངས་ནས་འཆད་དོ། །འགྲེལ་པ་འདི་ལྟར་ན་རང་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་པ་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་དང་རང་གིས་སྟོན་པ་སྒྲ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་གོང་མ་ལ་ཡང་སྦྱོར་ཡང་རྒྱན་སྣང་དང་བསྟུན་ན་ཕྱི་མ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་འཐད་དོ། །ཤེར་སྒྲོན་དུ། རྩ་བའི་ཡང་སྒྲས་ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་འཕངས་པར་བྱས་ནས་ཟབ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ལམ་བགྲོད་པ་དང་ཆོས་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་ལས་རང་རྒྱལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་གཅིག་སྟེ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གང་ན། རང་རྒྱལ་སྲིད་མཐའ་བ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་དང་སོགས་པས་བྱང་སེམས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནིའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྲིད་མཐའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ཐོབ་བྱའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི། སྔོན་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་པའི་ཐོས་པ་དང་སོགས་པས་བསམ་པ་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་རྩ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ཤིང་སྐྱེད་པའི་མཐུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཇི་
Chinese
是说，能显示比极微尘还要细微的缘故。就此而言，深奥是指从他人的言语中领悟四谛十六行相的声闻之智慧。比这更深奥的是仅凭自己领悟的因缘而有所区别的独觉之智慧。细微是指仅断除烦恼障之果，即是声闻之智慧。比这更细微的是，断除所知障和能取所取的分别念后更殊胜的独觉之智慧。《八千颂》中也说，比遥远还要更遥远，就此而言，遥远是指非外道之行境，即是声闻之智慧。更遥远是指非声闻之境，即是独觉之智慧。《二万颂》和《一万八千颂》两者都不需要宣说，以及将《般若甚深经》二者结合，按照那样，后两句解释为般若甚深，前两句解释为具有不需要宣说的意义。特别是从《二万颂》中，在《般若甚深经》之前，摘取“何者何者”等偈颂来解释。按照这种解释，前两句表示不需要他人教导自己，后两句表示自己开示不依赖言语。有些人说深奥本身也适用于前一句，但如果与《庄严经论》相符，则适用于后一句是合理的。《般若灯论》中说，根本的“也”字通过区分，将后面的差别抛开，而对两个深奥都进行了解释。第三方面有两个，即道路行进和教法宣说的差别。第一方面是，独觉比声闻殊胜的唯一之处，是第一点。何处？独觉是处于有边者，对他们而言，显现菩提，佛陀等菩萨和声闻不需要教导，这就是说。原因是，诸位独觉在有边之时，不需要其他上师的教导，自己就能现证自己所应获得的菩提，因此。如此转变的原因是，往昔在百大劫中，专注于声闻之律藏的听闻，以及通过思惟和发愿等善根的显现积累和增长的力量。显现菩提不需要上师的教导，因此比声闻殊胜，如何
English
It is said that it shows that it is even more subtle than the finest dust. In this regard, profound means the wisdom of the Hearer who understands the sixteen aspects of the four truths from the words of others. More profound than that is the wisdom of the Solitary Realizer, which is distinguished only by the cause of one's own realization. Subtle means that the fruit of merely abandoning the afflictive obscurations is the knowledge of the Hearer. More subtle than that is the wisdom of the Solitary Realizer, which is superior by abandoning the obscurations of knowledge and the conceptualization of grasping. In the Eight Thousand, it also says that it is even more distant than distant, in which case distant means that it is not the realm of the heretics, which is the knowledge of the Hearer. More distant means that it is not the realm of the Hearer, which is the wisdom of the Solitary Realizer. Both the Twenty Thousand and the Eighteen Thousand do not need to be taught, and by combining the two Sutras of Profound Wisdom, according to that, the last two lines are explained as Profound Wisdom, and the first two are explained as having the meaning of not needing to be taught. In particular, from the Twenty Thousand, before the Sutra of Profound Wisdom, the verses such as "Whatever, whatever" are taken and explained. According to this explanation, the first two lines indicate that one does not need to be taught by others, and the last two indicate that one's own teaching does not depend on words. Some say that profound itself also applies to the former, but if it is in accordance with the Ornament of Realization, it is reasonable to apply it to the latter. In the Lamp of Wisdom, it is said that the root "also" distinguishes and casts aside the latter difference, and explains both profound. There are two aspects to the third, namely the difference between the path and the teaching. The first aspect is that the Solitary Realizer is superior to the Hearer in one respect, which is the first point. Where? The Solitary Realizers are those who are at the end of existence, and for them, the manifestation of enlightenment, Buddhas, Bodhisattvas, and Hearers do not need to be taught, that is to say. The reason is that the Solitary Buddhas, at the time of the end of existence, do not need the teachings of other teachers, but they themselves will manifest and realize the enlightenment that they should attain, therefore. The reason for such a transformation is that in the past, for hundreds of great kalpas, the power of accumulating and increasing the roots of virtue, such as hearing focused on the Hearer's Vinaya Pitaka, and thinking and aspiration, etc., is manifested. The manifestation of enlightenment does not require the teaching of a teacher, so it is superior to the Hearer, how