Tibetan
གས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད། འཕགས་གྲོལ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་མདོ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་སྟེ། བྱང་སེམས་སྙིང་རྗེས་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པའི་གནད་མཐར་ཐུག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་གཞན་དོན་དུ་མི་སྤོང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ལམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ནི་སེམས་ཅན་འཁོར་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྡུས་པ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་དང་སོགས་པས་དེ་སྨིན་པ་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། རང་དོན་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་བཤད་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་གོང་མ་གསུམ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཉན་ཐོས་ དང༌། རང་རྒྱལ་དང༌། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གོང་གི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དང་སོགས་པས་བྱེད་ལས་ཀྱི་བར་བརྗོད་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གསུངས་སོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་འཆད་པ་མི་རིགས་ཤེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་རང་ལམ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་སྐྱེད་དགོས་ཤིང་ལམ་གཞན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས་སོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་ཞེས་པ་སྐབས་དང་སྦྱར་ལ་སྒོམ་པ་དང་བཤད་པའི་སྐབས་གཉིས་ཀ་ལ་གཟུང་ངོ༌། །མདོ་འབྲེལ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་ཡུམ་གང་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་མདོ་དང་སྦྱར་བ། ལམ་དེ་མདོ་བསྟན་བཅོས་ནས་གསུངས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་དུ་ན། ལམ་ཤེས་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ་སྟེ་སྐབས་སུ་ནིའོ། །གང་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པ་འདིའོ། །གང་གི་སྒོ་ནས་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ་མདོ་ནས་གསུངས་པའི་སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དང་མཇུག་གི་བསྔོ་བ་དང་བཅས་པའོ། །འདིར་བཞི་ལས་སྡུག་ཀུན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི། བྱང་ཆེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ སེམས་བསྐྱེད་པས་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང༌། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཞི་བ་ཉིད་དང༌། ནད་ཉིད་དང༌། འབྲས་ཉིད་དང༌། ཟུག་རྔུ་ཉིད་དང༌། སྡིག་པ་ཉིད་དང༌། ཕ་རོལ་ཉིད་དང༌། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དང༌། གཡོ་བ་ཉིད་དང༌། རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་དང༌། འཇིགས་པ་ཉིད་དང༌། འགོ་བའི་ནད་ཉིད་དང༌། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་བཞི་ཚན་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སོ་སོའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་དེ་ནས་བདུན་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །འགོག་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་ནས་ཚུལ་གྱིས་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །ཞི་བ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྡུག་ཀུན་འགགས་པ་ནི་འགོག་པ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་སྡུག་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་འགགས་པ་འགོག་པར་འཐད་ཅིང་དེ་ཡང་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་དང་པོ་གསུམ་དང་དེ་ནས་བཞིས་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏེ། གསུམ་ནི་ཇི་ལྟར་དང་ཐ་མ་ནི་གང་ངེས་འབྱུང་ཡིན་པས་སོ། །ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི། བྱང་ཆེན་རྣམ་མཁྱེན་ནས་ཚུལ་གྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་སྒོམ་མོ། ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་མཐུན་ལྷག་ མ་དང་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་དང༌། སྟོབས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ལ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱོགས་མཐུན་སོགས་དེ་རྣམས་ནི་ཐར་པར་ཕྱིན་བྱེད་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ཐོག་མ་སྔར་བཞིན་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་ཞེས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་ལྔ་ལ་གསུངས་པས་ནི་རིགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱིན་དྲུག་གིས་ནི་རྟོགས་བྱ་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་རིགས་པའི་་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་བྱང་ཚེ་ཆོས་གང་གིས་ཆོས་རྣམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་བདག་མེད་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ཙམ་སྟེ་བདག་གམ་བདག་གི་བ་དང་བྲལ་བའོ། ཞེས་གསུངས་ནས་དེའི་འཐད་པར་བྱང་ཆུབ་དང༌། དགེ་རྩ་དང༌། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་གསུམ་མི་འགྲོགས་པ་དང༌། དེའི་འཐད་པར་དེ་གསུམ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་དོན་ཡིན་ལ་
Chinese
噶巴（གས་པ་）龙树（ཀླུ་སྒྲུབ།），圣者无著（འཕགས་པ་ཐོགས་མེད།），圣解脱（འཕགས་གྲོལ།）。诸位论师的意趣融为一体的经释的意趣，即菩萨以慈悲不住于寂灭的究竟要点。第三是，为了他人的利益而不舍弃在轮回中受生，具有这种自性的道智的作用是，对于尚未完全摄受的众生完全摄受，等等，使他们成熟和解脱，这就是它的作用。原因是，不为了自己的利益而显现真实的边际，并且具有证悟无自性的智慧和善巧方便，以及伟大的慈悲。其后文是指示解说的次第，所以也应加在前述三者上。第二部分有三：声闻乘，独觉乘，和菩萨乘之道。第一部分有二：道的体性和其因——决择分。第一部分有三，第一是：如上所述，从道智的所依到作用之间进行阐述后，宣说了声闻乘之道。如果有人问：在道智的章节中讲述声闻乘之道是否不合适？答：没有过失。因为在道智的章节中，菩萨必须圆满生起自己的一切道，并且必须圆满了知其他一切道。所谓道智的章节，是指结合章节，包括禅修和讲说的两种情况。经的关联是：帝释天向善现提问“何为母”时所作的回答。第二部分有二：正文的意义与经相结合，以及此道从经论中宣说的方式。第一是：应当了知。在哪里呢？在修习道智的方式中，即在章节中。在哪里？声闻乘之道，即对苦、集、灭、道四谛的无常等十六行相的证悟。通过什么门径呢？在证悟四圣谛的十六种行相时，通过证悟非实有的门径。证悟非实有是象征，即经中所说的加行时的发心和结尾的回向等等。在此，对于四谛中的苦谛和集谛的行相进行观察，是因为大菩萨以具足一切智智的 发心，以非实有的方式，观想色蕴为无常的自性。
English
Gepa (གས་པ་) Nagarjuna (ཀླུ་སྒྲུབ།), the noble Asanga (འཕགས་པ་ཐོགས་མེད།), the noble Vimuktisena (འཕགས་གྲོལ།). The intent of the sutra commentary that integrates the intentions of all the masters is the ultimate key point of the Bodhisattva's compassion not abiding in peace. The third is that the function of the path knowledge, which has the nature of not abandoning rebirth in samsara for the benefit of others, is to fully gather beings who have not yet been fully gathered into the cycle, and so on, to ripen and liberate them, which is its function. The reason is that it does not manifest the true limit for its own sake, and it possesses the wisdom of realizing selflessness, skillful means, and great compassion. The following text indicates the order of explanation, so it should also be applied to the preceding three. The second part has three: the path of the Hearers, the Solitary Realizers, and the Bodhisattvas. The first part has two: the nature of the path and its cause—the factors of ascertainment. The first part has three, the first is: As mentioned above, after explaining from the basis of path knowledge to the function, the path of the Hearers is explained. If someone asks: Is it inappropriate to explain the path of the Hearers in the chapter on path knowledge? Answer: There is no fault. Because in the chapter on path knowledge, the Bodhisattva must fully generate all his own paths and must fully know all other paths. The so-called chapter on path knowledge refers to the combination of chapters, including both meditation and explanation. The connection of the sutra is: Indra's answer to Subhuti's question, "What is the mother?" The second part has two: the meaning of the text combined with the sutra, and the way this path is explained in the sutras and treatises. The first is: It should be known. Where? In the way of practicing path knowledge itself, that is, in the chapter. Where? The path of the Hearers, that is, the realization of the sixteen aspects of the four truths, such as impermanence. Through what gate? When realizing the sixteen aspects of the four noble truths, through the gate of realizing non-existence. Realizing non-existence is a symbol, that is, the generation of the mind of enlightenment at the time of practice and the dedication at the end, as mentioned in the sutra. Here, the reason for observing the aspects of suffering and origin among the four truths is that the great Bodhisattva, with the mind of enlightenment endowed with all-knowing wisdom, In a non-existent way, contemplate the form aggregate as the nature of impermanence.
Chinese
痛苦的自性，无我的自性，寂静的自性，疾病的自性，痈的自性，苦痛的自性，罪恶的自性，彼岸的自性，坏灭之法性，动摇的自性，极度坏灭的自性，恐怖的自性，传染病自性，视为近乎损害的自性。如是说。其中最初的两个四句，各自显示了八种相状，然后七句显示了这两者的共同相状。于灭谛之相状而专注者，从一切智智以如理的方式，无明灭尽故，行灭尽，应视为无我之自性。寂静的自性，远离的自性，空性的自性，无相的自性，无愿的自性，无所造作的自性，应如是作意。如是说。其中痛苦之因完全止息即是灭，十二支也是痛苦之因的自性，因此它的止息适合称为灭，而这又以最初的三者显示了最初的三种相状，然后以四者显示了出离的相状。三者是怎么样出离，最后一个是谁出离。于道谛之相状而专注者，从大菩提一切智智以如理的方式，修习四念住。如是说。同样地，与顺品剩余 的和三摩地，从力到不混杂之间宣说了。这显示了道的相状，因为顺品等那些是趋向解脱的。又，最初如前，于布施波罗蜜多而行持，如是对于剩余的五者也宣说了，这显示了理路，因为六度能证悟无余所应证悟的，而理路之义也是如此。又，菩提心以何法连接诸法，法以何法平等诸法，完全圆满，完全广大，各自观察，于无我时，一切法唯有如此，即是远离我或我所。如是说，并且为了证明它的合理性，菩提、善根、以及回向之心这三者不相伴随，并且为了证明它的合理性，说这三者互相之间彼此不相依。这显示了成就的相状，因为如实不颠倒地证悟是它的意义
English
The nature of suffering, the nature of selflessness, the nature of peace, the nature of disease, the nature of boils, the nature of pain, the nature of sin, the nature of the other shore, the nature of destructible things, the nature of movement, the nature of utter destruction, the nature of fear, the nature of contagious disease, should be regarded as the nature of near harm. Thus it is said. Among them, the first two sets of four show eight aspects each, and then seven show the common aspects of the two. Focusing on the aspect of cessation, from the omniscient wisdom, ignorance ceases in a proper way, so actions cease, and it should be regarded as the nature of selflessness. The nature of peace, the nature of solitude, the nature of emptiness, the nature of signlessness, the nature of wishlessness, the nature of non-manifestation, should be contemplated in this way. Thus it is said. Among them, the complete cessation of suffering is cessation, and the twelve links are also the nature of the cause of all suffering, so its cessation is suitable to be called cessation, and this is shown by the first three aspects and then by the four aspects of renunciation. The three are how to renounce, and the last is who renounces. Focusing on the aspect of the truth of the path, from the great Bodhi omniscient wisdom, cultivate the four mindfulnesses in a proper way. Thus it is said. Similarly, the remaining of the conforming factors and the three samadhis, from the power to the non-mixture, are spoken of. This shows the aspect of the path, because the conforming factors and so on are those that lead to liberation. Also, the beginning is as before, practicing the perfection of generosity, and similarly, it is spoken of for the remaining five, which shows the reasoning, because the six perfections realize all that should be realized without exception, and the meaning of reasoning is also like that. Moreover, with what Dharma does the Bodhicitta connect the Dharmas, with what Dharma does the Dharma equalize the Dharmas, completely perfect, completely expand, observe each separately, in selflessness, all Dharmas are only this much, that is, separated from self or what belongs to self. Thus it is said, and to prove its rationality, the three minds of Bodhi, virtue, and dedication do not accompany each other, and to prove its rationality, it is said that these three do not depend on each other. This shows the aspect of accomplishment, because realizing without reversing is its meaning.