Tibetan
ས་ཚོར་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་ལ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ས་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དབང་ཤེས་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བས་སོ། །ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དགའ་བ་ཡང་ཚོར་བ་ཡིད་བདེ་ཡིན་པས་བདེ་བ་དང་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ན་རྫས་མཚུངས་ཉམས་པ་དང༌། རིམ་གྱིས་འོང་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གཉིས་ ཡན་ལག་ལྔ་པ་དང༌། ཡན་ལག་བཞི་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བས་སོ། །སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདི་ལ་མཛོད་འགྲེལ་དུ་གཞན་དག་ན་རེ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་བསམ་གཏན་གསུམ་ཆར་ན་ཡང་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཁོ་ན་ཡན་ལག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ཞེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་གའི་བདེ་བ་ཡིད་ཀྱི་ས་པ་མིན་པར་ལུས་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་འདོད་དེ། ཤིན་སྦྱངས་བདེ་བར་འདོད་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་དེ་མྱོང་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨོས། ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤིན་སྦྱངས་སོ་ཞེ་ན་ནི་གསུམ་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་མདོར། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ་ཞེས་རང་གི་སྒྲས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཚོར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཉན་ས་ལས་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་ཚོར་བའི་བདེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ་ཞེས་གཟུགས་ལུས་ཀྱིས་ཤིན་སྦྱངས་དང་ཡིད་ལུས་ཀྱིས་ཚོར་བའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་བཤད་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པས་གཟུགས་ལུས་དང༌། བྱེ་སྨྲ་རྣམས་ཡིད་ལུས་ཁོ་ནར་འདོད་པ་དང་མི་མཐུན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པར། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་ བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་ཀྱི་ལུས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་པས་ལུས་དང༌། རང་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཡིད་ཤེས་འཁོར་བཅས་དགའ་རྣམ་གྱིས་ཚིམ་པར་བྱས་པས་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་པས་རིམ་པ་ལྟར་བདེ་བ་དང་དགའ་བ་ཞེས་འཇོག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་ཉན་ས་གཉིས་མཐུན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཞི་རགས་སོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྔ་ལས་རྟོག་པ་ཆེས་རགས་པས་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ནས་སྒོམས་པས་་དེ་གཅིག་པུ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་མཛོད་པ་རྣམས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་
Chinese
它不应该是感受，因为等持的禅定没有意识的处所，因为意识是向外散乱的。它也不应该是意识之伴随的感受，因为喜也是感受，是意识的快乐，如果快乐和它两者同时产生，则本体相同会减损，如果次第产生，则第一禅和第二禅两者不会成为五支和四支，因为支分是同时产生的。如是思惟。对此，《俱舍论》的注释中其他人说：心所生的快乐的根基完全没有，即使在所有三个禅定中，也只是身体的快乐被安立为支分。如是说，认为所有三个第一禅的快乐不是意识的处所，而是身体意识之伴随的感受快乐。如果认为轻安是快乐，为什么在第四禅中没有提到正在体验它？如果说轻安是与快乐的生起相随顺的，那么对于第三禅也会有过失。因此，在第三禅的经中，因为用自己的词语说“身体体验快乐”，所以认为是身体的感受。从《声闻地》来说：因为色身的身体和意识的身体分别体验感受的快乐和极度轻安的快乐，所以说了“身体体验快乐”。如是说，色身体验轻安，意识身体体验感受的快乐，这与刚才所说的色身和分别说者们只认为意识身体不相符。因此，在《摄类学》的注释中说：在第一禅和第二禅中，仅仅是意识之伴随的感受体验寂静，就使得具有根基的身体堪能，因此身体和自己以及相应的意识伴随者以喜悦之相而满足，因此对心有利益的两种作用，次第地安立为快乐和喜悦，这与《声闻地》二者相符。等持是使自己和相应的心的心所都专注于寂静粗大等的一个对境上。五者之中，因为寻思最为粗大，所以视其为过患，通过修习，对于它独自的贪著和分离，称为第一的特殊正行，如是《俱舍论》的作者们解释。第二是，禅定
English
It should not be feeling, because meditative concentration does not have a place for consciousness, as consciousness is scattered outwards. It should also not be the feeling that accompanies consciousness, because joy is also a feeling, a mental pleasure, and if pleasure and it both arise simultaneously, the substance being the same would diminish, and if they arise sequentially, then the first and second dhyanas would not become five limbs and four limbs, because the limbs arise simultaneously. Thus it is thought. Regarding this, in the commentary on the Abhidharmakosha, others say: The faculty of pleasure born from the mind is completely absent, even in all three dhyanas, only bodily pleasure is established as a limb. Thus they say, considering the pleasure of all three first dhyanas not to be a place of consciousness, but rather the feeling of pleasure that accompanies bodily consciousness. If one considers pliancy to be pleasure, why is it not mentioned in the fourth dhyana while experiencing it? If one says that pliancy is in accordance with the arising of pleasure, then there would also be a fault for the third dhyana. Therefore, in the sutra of the third dhyana, because it is said in one's own words, "the body experiences pleasure," it is considered to be bodily feeling. From the Hearer's Ground, it is said: Because the body of form and the body of mind separately experience the pleasure of feeling and the pleasure of extreme pliancy, therefore it is said, "the body experiences pleasure." Thus it is said that the body of form experiences pliancy and the body of mind experiences the pleasure of feeling, which is inconsistent with the body of form just mentioned and the Vaibhashikas who only consider the body of mind. Therefore, in the commentary on the Compendium, it is said: In the first and second dhyanas, merely experiencing the tranquility of the feeling that accompanies consciousness makes the body with its faculties workable, therefore the body and oneself and the corresponding consciousness companions are satisfied with the aspect of joy, therefore the two actions that benefit the mind are sequentially established as pleasure and joy, which is consistent with the Hearer's Ground. Samadhi is what gathers oneself and the corresponding mental factors of the mind onto one object of focus, such as tranquility and coarseness. Among the five, because conceptualization is the coarsest, it is seen as a fault, and through cultivation, attachment and separation from it alone is called the first special actual practice, as the authors of the Abhidharmakosha explain. The second is, dhyana.
Tibetan
གཉིས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ལས་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི། མཛོད་ལས། རབ་ཏུ་དང་བ་དད་པ་ཡིན། ཞེས་མཉམ་གཞག་གིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པའོ་ཞེས་འདོད་ཀྱང༌། བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལ་ནང་ཡོངས་སུ་དང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔར་ལྟར་རོ། །འདིར་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཆར་དང་བྲལ་བར་མངོན་པ་གོང་འོག་དང་ཡུམ་གྱི་མདོ་རྣམས་སུ་གསུངས་ཤིང༌། འབུམ་གྱི་གནོད་འཇོམས་སུ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ལ་ དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་གཉིས་ནི་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཁྲི་པར་རྟོག་བཅས་དཔྱོད་བཅས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང༌། རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་བར་ལ་བཤད་པས་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་པ་འདྲའོ། །གང་ཡང་ཤེས་རབ་ཁྲི་པར་རྟོག་མེད་དཔྱོད་མེད་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་ལ་བཤད་པ་ནི་ཡི་གེ་མ་དག་པས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནས་ཐོག་མའི་མཚམས་གཟུང་ལ། དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་བར་ནི་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་ལ་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་དང་བྲལ་བར་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་ལས་བདེ་བ་ནི། ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་དེ་ཉིད་དགའ་བའི་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཙམ་མོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དགའ་བའི་ཀུན་དཀྲིས་ཟློག་པའི་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པ་དང་དེ་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་བྱ་ར་བྱེད་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་རྟོག་དཔྱོད་དང་དགའ་བའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་གིས་མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དྲན་ཤེས་བཞིན་དང་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་འདི་གསུམ་ནི་དང་པོར་ཡོད་ཀྱང་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་བསླད་པ་དང༌། གཉིས་པར་ཡང་དགའ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་བསྒྲིབས་པས་རང་མིང་ནས་མ་སྨོས་པར་རབ་དང་གི་མིང་གིས་ བཏགས་ཤིང་འདིར་སྐྱོན་དེ་དག་དང་བྲལ་བས་རང་མིང་གིས་སྨོས་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བཏང་སྙོམས་དག་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་སྒོ་དག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་ཀྱང་མ་སྨོས་སོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ལས་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཡང་སེམས་དགའ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡི
Chinese
第二禅支的四种殊胜之处是：在《俱舍论》中说：“殊胜是信。”虽然有人认为，这是指通过等持，对从初禅中解脱生起的坚信之信，但《摄类学》中说：“那么，内在完全清净之法的自性是什么呢？”回答说：“是念、正知和舍的自性。”就像这样。其余的支分和以前一样。在此，在上下部的《般若经》中都说，（二禅）远离了寻和伺。在《十万颂般若经》的《摧魔品》中说：“初禅是有寻有伺的，二禅没有寻，只有伺。三禅和四禅既没有寻也没有伺。”这种说法，在《十万颂般若经》中，将有寻有伺的等持说成是初禅，将无寻有伺说成是初禅和二禅之间，这似乎是造成混淆的原因。还有，《十万颂般若经》中将无寻无伺说成是从初禅到有顶之间，这是因为文字错误，应该从二禅开始算起。初禅和二禅之间，应该算作是初禅的本体。因为在《十万颂般若经》中说，二禅远离了寻和伺。第三，三禅的五支中，乐受是指：意识之轮的感受，那种寂静，仅仅是远离了喜的动摇。念和正知，是对治喜的遍缠，执持对境的行相，并且对与之相应或不相应进行观察。舍是指远离了寻、伺和喜的过患，因此不会被这些所扰乱。这样，念、正知和行舍这三者，虽然在初禅中存在，但被寻和伺所染污，在二禅中也被喜的过患所遮蔽，因此没有直接说出它们的名字，而是用“殊胜”等名称来称呼。而在这里，因为远离了这些过患，所以直接说出了它们的名字。如《摄类学》中说：“那么，在初禅中，念、正知和舍，是被寻和伺所显现，因此虽然存在，但没有被提及。在二禅中，虽然是从自性中起作用，但心被喜的烦恼所遍缠。
English
The four excellent aspects of the second dhyana are: In the Abhidharmakosha, it says, "Excellence is faith." Although some believe that this refers to the faith of conviction that arises from liberation from the first dhyana through samahita, the Compendium says, "Then, what is the nature of the dharma that is completely pure within?" It is said, "It is the nature of mindfulness, awareness, and equanimity." It is like that. The remaining limbs are as before. Here, it is said in the sutras of the upper and lower sections of the Prajnaparamita that (the second dhyana) is free from both investigation and analysis. In the Destruction of Harm in the Hundred Thousand Verses, it says, "The first dhyana is with investigation and analysis. The second dhyana is without investigation, but only with analysis. The third and fourth dhyanas are without both investigation and analysis." This statement, in the Hundred Thousand Verses, states that the samadhi with investigation and analysis is the first dhyana, and that without investigation but with analysis is between the first and second dhyanas, which seems to be the cause of confusion. Also, in the Hundred Thousand Verses, it is said that without investigation and analysis is from the first dhyana to the peak of existence, but this is because of a typographical error, and should be counted from the second dhyana. The space between the first and second dhyanas should be considered as the essence of the first dhyana. Because in the Hundred Thousand Verses, it is said that the second dhyana is free from investigation and analysis. Third, among the five limbs of the third dhyana, bliss refers to: the feeling of the wheel of consciousness, that tranquility, is merely the state of being free from the agitation of joy. Mindfulness and awareness are the antidotes to the pervasiveness of joy, holding the aspects of the object, and observing whether it is in accordance with it or not. Equanimity refers to being free from the faults of investigation, analysis, and joy, and therefore not being disturbed by them. Thus, these three, mindfulness, awareness, and equanimity of action, although present in the first dhyana, are defiled by investigation and analysis, and in the second dhyana are also obscured by the fault of joy, so they are not directly mentioned by their names, but are called by names such as "excellence." And here, because they are free from these faults, their names are directly mentioned. As the Compendium says, "Then, in the first dhyana, mindfulness, awareness, and equanimity are manifested by the doors of investigation and analysis, so although they exist, they are not mentioned. In the second dhyana, although they are functioning from their own nature, the mind is completely entangled by the afflictions of joy.