Tibetan
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང༌། དགེ་ འདུན་དཀོན་མཆོག་གིས་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་སོ། །ལུང་ཕྱི་མ་འདི་ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པ་རྗེས་ཐོབ་ལ་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་མི་འདྲ་བ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་སྟེ། རུང་ན་མཐོང་སྒོམ་གྱི་རྟོགས་བྱ་ཆོས་ཉིད་རྣམས་མི་འདྲ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་མེད་ཀྱང་བློས་མི་འདྲ་བར་རྟོགས་པས་ཡིན་གྲང༌། དང་པོ་ལྟར་ན། ཆོས་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་ཕྱེད་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་མིན་པར་གསུངས་པ་རྣམས་དང་འགལ་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལྟར་ཆ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་པས་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དབྱེ་བ་རང་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་ལོང་ཞིག །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དེ་དག་ཆོས་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་བཅུའི་མཉམ་གཞག་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ལ་མཐའ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་འཛིན་ཞིང་དེ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་ལ་སྤྲོས་བྲལ་ལམ་གཤིས་ལུགས་མཐོང་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་སྡུད་པ་ལས། གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་ཚོར་བ་དག་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང༌། །འདུ་ཤེས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སེམས་དཔའ་་མཐོང་མེད་པ། །འདི་ནི་ཆོས་མཐོང་ཡིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཡིན་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། ཞེས་རི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་མ་མཐོང་བ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐོང་བར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པས་སོ། །འོ་ན་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་སྣང་མེད་དང༌། སྣང་བཅས་སུ་འདོད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་གོམས་པས་ནི། །དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་འགྱུར་ཞིང༌། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གོམས་པས་ནི། །དེ་ཡང་ཕྱི་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར།
Chinese
如是，菩萨无过失而如实趣入，则能获得见道。又，善逝（དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག）于《了知如所有性之宝性论释》中云：“菩萨之见道，亦于初地生起，为证悟法界周遍行之义故。”此后之教证成为能立之理由是，必须承许了知如所有性为后得之故。于等持中，证悟法性之方式，不容许有差别，若容许，则见修之所证法性诸法，是以不同之体性而存在耶？抑或法性虽非如此，然以心识而证悟为不同耶？若如前者，则与所说之法性之差别，仅由法之自相各别而有，非法性之自性而有相违。法性亦如瓶与布般，成为多分之自性，故于此应承许不观待法之自相，差别自性成立。若如后者，则大乘圣者之等持，将成为于法性之错乱识，以其执持与境不符之故，如二月之识。是故，十地之等持，不执持法性有四边等戏论，仅是彼一切寂灭之状态，仅是假名为离戏或实相见，如《功德宝藏集》云： “色等不可见，受等亦不见，想亦无可见，心识亦无见，如来说是见法性，如是虚空可见者，有情言说极赞叹，虚空如何可见耶，当应观察此义理，见喻更以何譬喻，如是见法亦如是，如来如是曾宣说。”如是不见山等遮障，而假名为见虚空般宣说之故。若尔，等持之境为何耶？对此，有承许等持之境为无相与有相二者，其中前者，如《入行论》云： “串习空性故，彼即能断除，实物习气故，由串习无物，彼亦后断除。”
English
Thus, a Bodhisattva who enters correctly without fault will attain the path of seeing. Furthermore, Gendun Gyatso (དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག) in his commentary on the Uttaratantra, "The Jewel Ornament of Realization," says, "The Bodhisattva's seeing also arises on the first ground, because it is to realize the meaning of the Dharmadhatu pervading everywhere." The reason why this latter quote becomes a valid proof is that it is necessary to accept the realization of the suchness of things as subsequent attainment. In meditative equipoise, it is not permissible to assert differences in the way of realizing the nature of reality. If it were permissible, would the nature of reality, the object to be realized by seeing and meditation, exist as different entities? Or, although the nature of reality is not like that, is it realized differently by the mind? If it is the former, then it contradicts the statements that the divisions of the nature of reality are only due to the distinct characteristics of phenomena, and not due to the nature of reality itself. The nature of reality would also become the nature of many parts, like a pot and a cloth, so one should accept that the distinction is established inherently without depending on the characteristics of phenomena. If it is the latter, then the meditative equipoise of the great vehicle's noble ones would become a mistaken consciousness of the nature of reality, because it apprehends something that does not agree with the object, like the consciousness of two moons. Therefore, the meditative equipoise of the ten grounds does not apprehend the nature of reality with any elaborations such as the four extremes, and it is only the state of pacifying all of them that is merely labeled as freedom from elaboration or seeing the nature of reality. As it says in the Ratnavali: "Forms are not seen, feelings are not seen, perceptions are not seen, and consciousness is not seen. The Tathagata has taught that this is seeing the Dharma. When sentient beings speak of seeing the sky, how is the sky seen? One should examine this meaning. No other example can be given for seeing. Thus, the Tathagata has taught that seeing the Dharma is like that." It is said that not seeing obstructions like mountains is similar to the way of labeling seeing the sky. If so, what is the object of meditative equipoise? On this, there are two views: that the object of meditative equipoise is without appearance and with appearance. The first is as stated in the Bodhicaryavatara: "By familiarizing oneself with emptiness, one will abandon the habit of things. By familiarizing oneself with nothingness, one will abandon that later."
Tibetan
།གང་ཚེ་གང་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས། །བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པ། །དེ་ཚེ་དངོས་མེད་རྟེན་བྲལ་བ། །བློ་ཡི་མདུན་ན་ཇི་ལྟར་གནས། །གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། ཞེས་དང༌། ཐུབ་དགོངས་སུ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ལྡོག་པས་དམིགས་པ་ལ་སོགས་ པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། འོ་ན་མཐོང་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡུལ་དེ་ལ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་ཏེ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་སྒོམ་པ་ནི་མཐོང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་བཞེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཕགས་གྲོལ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཙམ་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང༌། མཉམ་གཞག་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང༌། ཡུལ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་དམིགས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྐབས་སུ་བཀག་ནས་བདེན་དངོས་མེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་དགག་མཉམ་གཞག་གི་དམིགས་པར་བཤད་ཅིང༌། དེ་ཡང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་མིན་གྱི་མཉམ་གཞག་རང་རིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྣང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ནི་སྣང་བ་གྲུབ་པ་ཡང་མི་བཞེད་དོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་རྩོད་པའི་གནས་ཆེ་བས་རེ་ཞིག་ཕྱི་མ་ཁས་བླང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་ནི་མཉམ་གཞག་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་འཛིན་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པ་ལ་འདོགས་པས་ས་བཅུ་གཅིག་མཉམ་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཇི་ལྟར་བའི་རྟོགས་པ་རྫོགས་པ་ཡང་ས་དང་པོ་ནས་འདོད་པ་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ལྟར་སྣང་གི་རྩོད་པ་དགོད། ཡང་དག་གི་ལན་གྱིས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་ ཆེན་འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཤེས་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་པའི་རྟེན་དུ་མི་འཐད་དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་ན་ཡོ
Chinese
何時何地若言無，當審之事物不可得，彼時無物離所依，於心之前如何住？何時有物與無物，於心之前不住者，彼時無有他種類，無緣寂滅極為寂。如是云云。又於如來密意中，於等持之時，一切分別戲論皆止息，故無有對境等等。如是云云。若問云：見之義為何？答：謂於彼境不生識之義，唯不見之禪修即是見。謂識之剎那皆隨其後故，是見也。如是宣說。第二者，聖解脫與論師二者，謂法性僅為等持之境，及等持為能取所取之相，及離境二者之理，於對境與智慧之會時遮止，說無有真實之有之緣起如幻之非遮等持之對境。又，境與有境顯現為異體則非，乃以等持自證之方式，所體驗之顯現自性空也。亦不許依賴法性而成立顯現。其中前者爭論之處甚大，故暫且許諾後者。如是，如實了悟者，乃於等持中，諸法之執著皆寂滅，故不執著任何事物而安立，故十一地於等持中了悟法性之方式無有差別。是故，大乘之如實之圓滿了悟，亦可許於初地。二者有二，立似是而非之諍論，以真實之答覆遮破之。初者，大乘聖者之了悟不應理，以不了悟法性之故。又，不應理斷除一切所知障之斷除，以不了悟一切法之自性離戲論之故。又，安住自性之種姓，不應理為三乘之了悟由低至高進展之所依，以法性無有能依所依之故。等持之境之顯現如幻，彼則成實有，以大乘聖者之等持之境中有之故。
English
When and where it is said that there is nothing, the object to be examined is not perceived. At that time, non-existence is separated from its basis. How does it abide before the mind? When there is something and nothing, it does not abide before the mind. At that time, there is no other kind, and it is completely pacified without an object. Thus it is said. Moreover, in the intention of the Buddha, in the state of meditative equipoise, all conceptual elaborations cease, so there is nothing such as an object. Thus it is said. If asked, what is the meaning of seeing? The answer is: it means that knowledge does not arise in that object. Only the meditation of non-seeing is seeing. Because the moments of consciousness follow it, it is seeing. Thus it is explained. Secondly, both the Noble Liberation and the Teacher say that only the nature of reality is the object of meditative equipoise, and that meditative equipoise has the aspect of grasper and grasped, and that the two systems of being separate from the object are rejected at the time of the gathering of objects and wisdom, and that the object of non-affirming meditative equipoise, which is like an illusion of dependent arising without true existence, is explained. Moreover, it is not that the object and the object-possessor appear as different entities, but that the appearance experienced in the manner of self-awareness in meditative equipoise is empty of its own nature. They also do not accept that appearance is established in dependence on the nature of reality. Among these, the former is a great place of contention, so for the time being, the latter is accepted. Thus, the one who realizes reality as it is, in meditative equipoise, all clinging to phenomena is pacified, so he does not cling to anything and establishes it. Therefore, there is no difference in the way the eleven grounds realize the nature of reality in meditative equipoise. Therefore, it is reasonable to accept that the complete realization of reality in the Great Vehicle is also from the first ground. There are two parts to the second: presenting seemingly valid arguments, and refuting them with correct answers. The first is: the realization of the Great Vehicle's noble ones is unreasonable, because they do not realize the nature of reality. Moreover, the abandonment of abandoning all cognitive obscurations is unreasonable, because they do not realize the nature of all phenomena as free from elaboration. Moreover, the lineage that abides in its own nature is not a valid basis for the realization of the three vehicles to progress from higher to higher, because the nature of reality has no basis or dependent. The appearance of the object of meditative equipoise, which is like an illusion, would become truly existent, because it exists in the object of meditative equipoise of the Great Vehicle's noble ones.