Tibetan
འོ། །དེས་ན་ལམ་བདེན་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲའོ། །བདུན་པ་ནི་དང་པོ་གསུམ་སྟེ་འགོག་བདེན་དང༌། བརྒྱད་པ་ནི་ཕྱི་མ་གསུམ་སྟེ་ལམ་བདེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་བླ་ལས། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཆགས་བྲལ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་དང༌། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས། །གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དེ་དག་ཀྱང༌། །ཡོན་ཏན་གསུམ་གསུམ་གྱིས་རིག་བྱ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྩ་བར་སྤྱིར་འགོག་པ་དང་ལམ་ཙམ་ཞིག་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་གསུངས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་འགོག་ལམ་ལ་གཟུང་དགོས་ལ་ལམ་བདེན་ཡང་སྐབས་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ལ་བྱ་སྟེ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་འགྲེལ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་མིང་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉི་མ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པས་སོ། །གསུམ་པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་རིག་པ་དང༌། ནང་གི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དང༌། གཟིགས་པ་དེ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་བྱང་སེམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གཉིས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདག་མེད་པའི་མཐའ་རྟོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་མཐོང་བའོ། །དེས་ན་དང་པོས་ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཕྱི་མས་དེ་གནས་པ་རྟོགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའོ། །བཞི་པ་ནི་ཆགས་པ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཐོགས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཅི་རིགས་པར་དག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་བླ་ལས། ཇི་བཞིན་ཇི་སྙེད་ནང་གི་ནི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །བླ་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཉིད། ཅེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་རིག་པ་སྟེ་གསུམ། ཆགས་སྒྲིབ་ཐོགས་སྒྲིབ་དམན་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བ་གསུམ་དང་པོ་གསུམ་ནི་རིག་པ་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་གྲོལ་བ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་དུ་འཆད་པ་ནི་འོལ་སྤྱི་ཙམ་སྦྱར་དུ་རུང་ཡང་འགྲེལ་པས་མ་བཤད་ཅིང་རྩ་བ་ལ་ཡང་སྔ་མ་ ལྟ་བུར་མི་གསལ་བས་བདག་གིས་དོར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་ལས།
Chinese
哦！因此，道谛就像太阳。第七个是最初的三个，即灭谛；第八个是后面的三个，是道谛的功德。如《宝性论》中所说：无思无二无分别，唯以清净光明对治力，何者由何而离贪，具二谛体性彼为法。离贪即是灭，以及道之谛所摄。如其次第彼等亦，当以三三功德知。如是，根本上一般只说灭和道是法宝，但必须取大乘的灭道，而道谛在此处也应视为大乘的见道和修道。如法宝的解释中所说，以断绝痛苦之名而获得的如来法身，获得它的原因是不分别的智慧，见道和修道与法相符，应以三种方式理解为像太阳一样。第三个是僧宝：如实和尽所有性之智，以及内在的智慧观照，以及观照的清净功德，因为具有这四个无上功德，所以是不退转的菩萨。其中第一个是证悟了法和补特伽罗所说的众生的二种我执寂灭的无我之边。第二个是：见到以二我执空性的真如遍布一切有情。因此，第一个是证悟了法性自性，后一个证悟了它所处的位置。第三个是：以自证的方式证悟了这两个智慧。第四个是：烦恼障的贪著和所知障的障碍两种都各自清净。如《宝性论》中所说：如实尽所有，内在之智慧观清净故，具慧不退转之众，具无上功德。有些人认为如实、尽所有、内在之智这三个，以及从贪著障、障碍障、劣障中解脱这三个，最初三个是智慧，后面三个是从解脱圆满的功德，从而解释僧宝具有八功德，虽然可以勉强附会，但解释中没有这样说，而且根本上也像前面一样不明显，所以我舍弃了。第二是，《宝性论》中说：
English
Oh! Therefore, the Truth of the Path is like the sun. The seventh is the first three, namely the Truth of Cessation; the eighth is the latter three, which are the qualities of the Truth of the Path. As it is said in the Uttaratantra: Without thought, without duality, without conceptualization, solely through the power of purity and clarity as an antidote, whatever is free from attachment by whatever, that which possesses the nature of the two truths is Dharma. Freedom from attachment is cessation, and is included within the Truth of the Path. In their respective order, these should also be known by three qualities each. Thus, in the root text, generally only cessation and the path are spoken of as the Dharma Jewel, but the cessation and path of the Mahayana must be taken, and the Truth of the Path here should also be regarded as the seeing and meditation of the Mahayana. As it is said in the commentary on the Dharma Jewel, the Dharmakaya of the Tathagata, which is obtained by the name of ceasing suffering, the cause of obtaining it is non-conceptual wisdom, the path of seeing and meditation is in accordance with the Dharma, and should be understood as being like the sun in three ways. The third is the Sangha Jewel: Knowing the suchness and the extent, and seeing the inner wisdom, and the quality of purity of that seeing, because it possesses these four unsurpassed qualities, it is the non-regressing Bodhisattva. The first of these is the realization of the absence of self, the extreme of the two self-grasps of beings called phenomena and persons being pacified. The second is: Seeing the thusness, which is empty of the two self-grasps, pervading all sentient beings. Therefore, the first realizes the nature of phenomena as its own essence, and the latter realizes where it abides. The third is: Realizing those two wisdoms in the manner of self-awareness. The fourth is: The defilement of attachment, the afflictive obscuration, and the obstruction of the knowable, the cognitive obscuration, are purified as appropriate. As it is said in the Uttaratantra: Because of suchness, the extent, and the purity of seeing inner wisdom, the assembly of the wise who do not regress, possess unsurpassed qualities. Some say that suchness, the extent, and inner knowledge are three, and that freedom from the obscuration of attachment, the obscuration of obstruction, and the inferior obscuration are three, the first three being knowledge and the latter three being the qualities of the perfection of liberation, thus explaining that the Sangha Jewel possesses eight qualities, although it can be forcibly associated in a general way, the commentary does not say this, and it is not clear in the root text as before, so I have abandoned it. The second is, in the Uttaratantra it says:
Tibetan
སྟོན་པ་བསྟན་པ་སློབ་དོན་གྱིས། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་བྱེད་གསུམ་ལ། །མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བྱས་ནས། །སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་དགོས་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་གང་ཟག་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དོན་འདི་ལ་རྒྱུད་བླའི་ཊཱིཀ་བྱེད་ཕལ་མོ་ཆེ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྐྱབས་གསུམ་པོ་དེ་ངེས་དོན་མིན་པར་དྲང་དོན་དུ་ཤོ་ལོག་འདིས་བསྟན་པར་འཆད་པ་ནི་འདིའི་དོན་གཏན་མ་རྟོགས་པར་མཐོང་སྟེ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞུང་འདིའི་མཚམས་སྦྱོར་དུ། དེ་ལ་དོན་གང་གིས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཛད་ཅེ་ན། ཞེས་རྒྱལ་བས་མདོར་སྐྱབས་གསུམ་བཞག་པའི་དགོས་པ་འདྲི་བར་སྣང་གི་རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱབས་གསུམ་ལ་དོགས་གཅོད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཕྱི་འགྲེལ་དུ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་སུ་བཞག་པའི་ཚུལ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཞིང་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་ལ། འཇོག་ཚུལ་འདིས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔར་བཞག་པ་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་རྟོགས་ཤིག་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདིའི་དོན་འདི་ ལྟར་བཤད་དེ། གོང་དུ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྐྱབས་གསུམ་བཞག་པའི་ཚུལ་དང་ཐུན་མོང་གི་མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ལ་སངས་རྒྱས་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཆོག་མྱང་འདས་ལ་ཆོས་དང༌། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་ལ་དགེ་འདུན་དུ་བཞག་པ་མ་མཐུན་པས། དེ་ལ་བསམས་ནས་མདོར་སྐྱབས་གསུམ་གཞག་ཚུལ་འདིའི་དགོས་པ་དང་གང་ཟག་དྲིས་སོ། །དེའི་ལན་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དང༌། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་ཀྱང་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པར་འདོད་པ་སྟེ་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་དང༌། དགོས་པ་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སུ་བཞག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་འོག་མ་གཉིས་ལ་ཞུགས་པ་དང་མ་ཞུགས་ཀྱང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་དང༌། སྐྱབས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སུ་བཞག་གོ །རིགས་ཅན་གསུམ་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་གསུམ་ག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་
Chinese
导师教法修学之故，对于三乘和三行，随顺信解之众生，安立三皈依。此言乃为三种必要，依于六种补特伽罗而安立三皈依。关于此义，多数《宝性论》释疏皆谓，此偈所示之前述三皈依并非了义，而是不了义，此乃未解其义之见。何以故？此论之衔接中云：“如是，世尊以何义依于何者而安立三皈依耶？” 似是如来总问安立三皈依之必要，而非尊者对前述三皈依之决疑。又于外释中亦云，安立三宝为皈依之理，次第为“以其为二足者之胜故，以其为离贪者之胜故，以其为众会之胜故”，并云“安立故”。以此安立之方式，善加了知尊者先前之安立是否存在，则将通达。故当如是解释此义：先前尊者安立三皈依之方式，与共同之经部中如来安立“佛为二足者之胜，涅槃为离贪者之胜，僧为四双士之众会之胜”不符。故思及于此，总问安立三皈依之必要与补特伽罗。其答复为，为已入大乘道之补特伽罗，及虽未入道然欲于三皈依中唯以佛为所作者之补特伽罗，即此二者之面前，为显示三皈依中佛之殊胜，故安立佛为皈依。如是，为已入下二乘及虽未入然欲以法与僧为所作者之补特伽罗之面前，为显示后二皈依之功德，故安立法与僧为皈依。三种种姓之每一者，莫非皆皈依三者耶？何以
English
Due to the Teacher's teaching and learning, for the sake of those who have faith in the three vehicles and three practices, the Three Refuges are established. This statement establishes the Three Refuges based on six types of individuals for three reasons. Regarding this meaning, most commentaries on the Uttaratantra state that the aforementioned Three Refuges are not definitive but provisional, as indicated by this verse. This is seen as not understanding its meaning at all. Why is that? In the connection of this text, it says, "In that case, for what reason and based on whom did the Bhagavan establish the Three Refuges?" It seems that the Victorious One is generally asking about the necessity of establishing the Three Refuges, rather than the Venerable One resolving doubts about the previously explained Three Refuges. Also, in the outer commentary, it is stated that the reason for establishing the Three Jewels as refuge is, in order, "Because it is the best of the two-legged, because it is the best of those free from attachment, because it is the best of assemblies," and it says, "Therefore, it is established." By this way of establishing, if you carefully understand whether the Venerable One's previous establishment exists or not, you will understand it. Therefore, this meaning should be explained as follows: The way the Venerable One previously established the Three Refuges is inconsistent with the common sutras in which the Tathagata established "the Buddha as the best of the two-legged, Nirvana as the best of those free from attachment, and the Sangha as the best of the assembly of four pairs of persons." Therefore, thinking about this, he generally asked about the necessity and individuals for establishing the Three Refuges. The answer is, for the sake of the individual who has entered the Mahayana path, and the individual who, although not on the path, wants to act only with the Buddha among the Three Refuges, that is, in front of these two individuals, in order to show the greatness of the Buddha among the Three Refuges, the Buddha is established as refuge. Similarly, in front of the individual who has entered the lower two vehicles or who, although not on the path, wants to act with the Dharma and Sangha, in order to show the qualities of the latter two refuges, the Dharma and Sangha are established as refuge. Doesn't each of the three types of people take refuge in all three? Why