Tibetan
ཤོག་ལྷེབ་ ༢༠༡ ནས་ ༣༠༠ བར། ཤོག་ལྷེབ་ ༢༠༡ ནས་ ༣༠༠ བར། འདོད། །ཆོས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། །དེ་ཡི་བྱ་བས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །མཆོག་ལ་སེམས་མཉམ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་འཕགས། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་རྐང་པ་དང་པོས་ལུང་དམ་པ་མནོས་པ་དང༌། གཉིས་པས་རྒྱུ་དམ་པ་བསྒྲུབས་པ་དང༌། གསུམ་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་གསུམ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འཐོབ་པས་དེའི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་དང༌། སེམས་ཅན་དང༌། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པར་དང༌། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དང༌། སངས་རྒྱས་དང་རང་གི་ཆོས་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང༌། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཟད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གདོན་པར་དམ་བཅས་ནས་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་མཁས་པ་ཕ་རོལ་པོ་ལས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དྲི་མ་མེད་པ་མི་གཡོ་བ། རླུང་མེད་པའི་མར་མེའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་གྲུབ་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གུས་པར་ཡུན་རིང་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་དང༌། བི་མ་ལ་མི་ཏྲའི་སྒོམ་རིམ་དུ་ཡང་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང༌། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ས་དང་
Chinese
第201页至第300页。 第201页至第300页。 欲求。法与有情众生，以及彼之事业与佛陀，为于胜义得心平等，故彼之极喜尤为殊胜。如是说。其中第一偈之第一句，谓领受圣教；第二句，谓成办殊胜之因；第三句，谓通达殊胜之悟入之差别。此三差别显示发心为胜义谛。又以获得极喜地，显示彼之极喜尤为殊胜之因。其中，于法、有情、佛陀及有情之事业心平等者，乃次第了悟法无我、自他平等、佛陀与自之法界无别，以及欲求他人之痛苦亦如自身之痛苦般止息之故也。《修次第中篇》中亦宣说了世俗与胜义心之差别，如云：菩提心者，有二种，谓世俗与胜义。其中，世俗者，乃以悲心立誓救度一切有情，为利有情故，愿我成佛之希求无上正等菩提之心初发也。又如《戒品》中所说之仪轨，应从安住于菩萨律仪之智者处生起。如是生起世俗菩提心后，应为生起胜义菩提心而努力。胜义菩提心者，乃超越世间，远离一切戏论，极为明亮，胜义之行境，无垢无染，不动摇，如无风之灯焰般不动摇。其成就之法，乃恒常恭敬，长久串习止观瑜伽而转变也。无垢友之《修次第》中亦如是宣说。第三，宝鬘论云：发心于诸地，胜解及增上意乐，异熟及余者，如是断诸障。如是说。其中，于胜解行地，从胜解所生，以及地与
English
Pages 201 to 300. Pages 201 to 300. Desire. Dharma and sentient beings, as well as the activities of the Buddhas, in order to attain equality of mind in the supreme, therefore, their great joy is particularly excellent. Thus it is said. Among them, the first line of the first verse refers to receiving the sacred teachings; the second line refers to accomplishing the supreme cause; and the third line refers to showing the difference of realizing the supreme understanding. These three differences show that the generation of bodhicitta is the ultimate truth. Moreover, by attaining the Joyful Ground, it shows the cause of its great joy being particularly excellent. Among them, those who have equanimity towards the Dharma, sentient beings, the Buddha, and the activities of sentient beings, are those who gradually realize the absence of self in phenomena, the equality of self and others, the inseparability of the Buddha and one's own Dharmadhatu, and the desire to eliminate the suffering of others as if it were one's own suffering. The Middle Stages of Meditation also explain the difference between conventional and ultimate minds, as it says: Bodhicitta is of two types: conventional and ultimate. Among them, the conventional is the initial generation of the mind that aspires to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, vowing to liberate all sentient beings with compassion, and thinking, 'May I become a Buddha for the benefit of beings.' Furthermore, according to the ritual described in the chapter on ethics, it should be generated from a wise person who abides in the vows of a Bodhisattva. Having thus generated the conventional bodhicitta, one should strive to generate the ultimate bodhicitta. The ultimate bodhicitta is that which transcends the world, is free from all elaborations, is extremely clear, is the object of ultimate reality, is immaculate, unwavering, and unmoving like the flame of a lamp in the absence of wind. Its accomplishment comes from constantly and respectfully cultivating the yoga of calm abiding and insight for a long time. Vimalamitra's Stages of Meditation also explains it in the same way. Third, the Garland of Jewels says: The generation of bodhicitta on the grounds, aspiration and higher intention, different maturation and others, thus abandoning all obscurations. Thus it is said. Among them, on the ground of aspiring conduct, arising from aspiration, and the ground and
Tibetan
པོ་བདུན་ལ་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང༌། ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས་ནི། དང་པོ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་ལ་བཞག་ཀྱང་ཚོགས་ལམ་ནས་བཟུང་ན་ལེགས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མེད་དེ་ཡོད་ན་སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཡོད་དགོས་པ་ལས་དེ་མེད་དེ་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། ཞེས་པས་ཤེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། རྒྱལ་སྲས་ལ་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་ལ། རྒྱལ་ སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་ཀྱང་དགོངས་པ་བརྟག་ནུས་ཏེ་དེ་ལྟ་མིན་ན་སྔར་གྱི་ས་མཚམས་དང་འགལ་ཞིང་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་མེད་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་འདོད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་དེ་རྟོག་པ་ཡིན་པས་མི་རིགས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། ཟླ་འོད་ལས་འོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བའི་སེམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། བདེན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྔོན་གྱི་སེམས་སོ་སོ་བ་རྣམས་སོ། །དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང༌། འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ་མཆོག་གི་སེམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ཞེས་དོན་དུ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་སེམས་རྟོག་བཅས་མེད་ཀྱང་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་སེམས་རྟོག་མེད་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འདུན་པ་སློབ་ལམ་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་རྟོག་མེད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་ན་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་སྔར་ཡིན་ལ་ཕྱི་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅེས་པས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལ་བཀོད་ནས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱ་བར་ འདོད་པ་ཕྱུགས་རྫི་ལྟ་བུ་དང༌། བདག་གཞན་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་དུ་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པ་མཉན་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ནས་གཞན་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་གསུམ་ཡོད་ཅེས་འཆད་དོ། །དོན་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་པ་ནི། སྔ་མ་གཉིས་ལྟར་ན་དེ་དག་གིས་མི་སྲིད་པ་དམ་བཅས་པ་དང་བློ་ལོག་ཤེས་སུ་
Chinese
第七地有清净的意乐，第八地等三地有异熟，佛地有断除障碍的发心。在《大疏》中说：虽然最初放在四种决择分上，但从资粮道开始更好。这里有些人认为佛没有发心，如果有的话，就应该像云一样，但没有，因为《宝性论》中说：诸佛子的发心，被比喻为云。如果这样说，没有过失，因为佛子有，不意味着佛就没有。也可以理解为佛子们将要获得的发心，如果不是这样，就与之前的地界相违，而且也太过于没有胜义发心了。如果这样，佛就会有欲望，如果是这样，那就是分别念，所以不合理，如果这样说，没有过失。在《月灯经》中说：那么对于世尊来说，与寻求意义的分别念一同运行的心是如何产生的呢？真实是这样的，寻求意义是具有寻求意义的作者的法，就像先前各自不同的心一样。将要寻求的意义和将要欲求的意义是业的法，也就是最殊胜的心。因此，世尊没有寻求意义的心之分别念。这样说了，虽然没有寻求意义的具有分别念的心，但说了有寻求意义的无分别念的心。或者说，意乐在学道位是分别念，但在佛地是无分别念，在那部经中说：或者说，想要脱离痛苦的大悲是分别念的自性，这是之前，之后对于如来没有分别念，因此想要如此圆满菩提是没有过错的。第四种是，将一切众生安置于佛地之后，自己想要成佛，就像牧童一样，自己与他人一切众生同时成佛，就像船夫一样，自己成佛之后，他人解脱，就像国王一样的发心，这样说了有三种。对于这个意义，世尊是这样认为的：如果像前两种那样，那么他们就承诺了不可能的事情，并且会知道退转。
English
The seventh bhumi has pure intention, the eighth bhumi and the other three have vipaka, and the Buddha bhumi has the bodhicitta that abandons the obscurations. In the Great Commentary, it says: Although it is initially placed on the four parts of the decisive division, it is better to start from the accumulation path. Here, some people think that the Buddha does not have bodhicitta, because if he did, it should be like a cloud, but it is not, because the Ratnagotravibhāga says: The bodhicitta of the sons of the Buddhas is shown to be like a cloud. If you say that, there is no fault, because the sons of the Buddhas have it, it does not mean that the Buddha does not have it. It can also be understood as the bodhicitta that the sons of the Buddhas will obtain, and if it is not so, it contradicts the previous boundaries of the bhumis, and it is also too much to not have ultimate bodhicitta. If so, the Buddha will have desire, and if so, it is a conceptual thought, so it is not reasonable, if you say that, there is no fault. In the Candrapradīpa Sūtra, it says: Then, how does the mind that runs together with the conceptual thought of seeking meaning arise for the Bhagavan? It is true that seeking meaning is the dharma of the agent who seeks meaning, just like the previous different minds. The meaning to be sought and the meaning to be desired are the dharma of karma, that is, the most excellent mind. Therefore, the Bhagavan does not have the conceptual thought of the mind that seeks meaning. It is said that although there is no mind with conceptual thought that seeks meaning, there is a mind without conceptual thought that seeks meaning. Or, aspiration is conceptual thought on the path of learning, but it is non-conceptual thought on the Buddha bhumi, as it says in the same text: Or, how is it that the great compassion that desires to be free from suffering is the nature of conceptual thought, this was before, but later the Tathagata has no conceptual thought, so there is no fault in wanting to be perfectly complete enlightenment in this way. The fourth is that after placing all sentient beings in the Buddha bhumi, one wants to become a Buddha oneself, like a shepherd, and that one and all other sentient beings become Buddhas at the same time, like a ferryman, and that after one becomes a Buddha, others are liberated, like a king, it is said that there are three kinds of bodhicitta. Regarding this meaning, the Bhagavan thinks like this: If it is like the first two, then they have promised the impossible and will know the regression.