Tibetan
།འདོད་ན་དེ་གང་ཟག་དང་མངོན་རྟོགས་མིན་པར་ཐལ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གཉིས། རང་ལན་གདབ། གཞན་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་མངོན་རྟོགས་ཡུམ་ དང་གང་ཟག་སྲས་སུ་འཇོག་པ་ནི། མ་དང་བུ་ལྟར་ངོ་བོ་བསྐྱེད་པས་འཇོག་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་འདོགས་པ་དེ་ལ་འདི་ནི་བདག་གི་མའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རང་གི་མཐར་ཐུག་གིས་བཞེད་དོན་གསུམ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པས་གང་ཟག་དེ་དག་གི་ཡུམ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཡུམ་འདིས་སྲས་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་ཟིན་རྒྱུན་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡུམ་ཡིན་ཏོ། །མཐར་ཐུག་གི་འདོད་པ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་སྐབས་སུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པ་དང་གསོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དག་ལྡན་ལས། འདི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཡང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཆེན་པོ་འདོགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དག་གི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་མ་སྐྱེད་ཅིང་མ་གསོས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དག་གིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་ན་སྐྱེད་པ་དང་གསོ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ཡུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཡུམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་སྔ་མས་ནི་མཐར་ཐུག་དང༌། ཕྱི་མས་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྒྲུབ་པས་ཡུམ་དུ་བཞག་པར་སྣང་ཞིང༌། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ལས་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་སྣང་ངོ༌། །འོན་ཀྱང་ རྣམ་མཁྱེན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསོ་བའི་ཡུམ་ཙམ་དུ་རུང་ཡང་དེ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཡུམ་དུ་མི་གཟུང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོ་ལས་སྐུ་འདི་བརྙེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་ཡི་རྣམ་མཁྱེན་བརྙེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡུམ་དང་སྲས་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པས་རིམ་པ་ལྟར་ཉན་རང༌། བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་སུ་འཇོག་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུམ་སྲས་དུས་མཉམ་ཞེས་འདོད་པ་དང༌། གཞན་དག་ན་རེ། ཡུམ་གྱིས་བཞེད་དོན་གསུམ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་རྒྱུན་
Chinese
如果有人认为，那样一来，它就成了非补特伽罗（གང་ཟག་，梵文：pudgala，梵文罗马拟音：pudgala，汉语字面意思：人）和非现观（མངོན་རྟོགས་）了，那么，这里有两种回答：自己回答，驳斥他人的回答。第一，这里将现观立为“母”，将补特伽罗立为“子”，并不是像母子那样以生起本体的方式来安立的。那么是什么呢？就像世间上对某些人施予极大的利益，就说“这是我的母亲”一样，三种补特伽罗的现观也各自以究竟的方式成办三种所欲之事，因此是那些补特伽罗的母亲。此外，这位“母”在那些“子”的相续中，生起尚未生起的暂时的所欲之事——无漏蕴，并且使已生起的持续存在，因此也是“母”。因为要圆满成办究竟的愿望，必须首先进行暂时性的无漏蕴的生起和滋养。对此，《具足论》中说：“这如何成为他们的母亲呢？因为获得了如前所说的三种大利益。凡是对众生施予大利益者，世间都称之为‘母亲’。此外，只要他们没有生起和滋养无漏蕴的自性，他们就无法获得如前所说的各种大利益。因此，实际上应该知道是生起和滋养。因此，这也是‘母亲’。”因此，前者安立为“母”的方式是成办究竟的愿望，后者是成办暂时的愿望而安立为“母”，而根本论和注释中只提到了前者。然而，遍智（རྣམ་མཁྱེན།）只存在于佛的境界中，因此只能作为佛陀滋养的“母亲”，而不能被认为是生起未生起的“母亲”。第二，有些人说，经中说“获得此身不算作如来之数，获得遍智才算作如来之数”，因此，“母”和“子”是分别安立的。因为相续中具备三种智慧的证悟，所以可以依次安立为声闻、独觉、菩萨、佛陀。因此，有人认为“母子”是同时的。另一些人则认为，“母”成办三种所欲之事，即施予利益、了知基智、道智的相续
English
If one argues that, in that case, it would be neither a person (pudgala) nor an actual realization (abhisamaya), then there are two responses to this: answering oneself and refuting others' answers. First, here, the reason for establishing actual realization as "mother" and the person as "son" is not because they generate the essence like a mother and son. What is it then? Just as in the world, when someone bestows great benefit on certain individuals, they say, "This is my mother," similarly, the actual realizations of the three types of individuals also accomplish the three desired goals in their respective ultimate ways, therefore they are the mothers of those individuals. Furthermore, this "mother" also gives rise to the temporary desired result of the unpolluted aggregates in the minds of those "sons" who have not yet arisen, and also causes those that have already arisen to continue, therefore she is also a "mother." This is because, in order to perfectly accomplish the ultimate desire, it is necessary to first have the arising and nurturing of the unpolluted aggregates in the temporary state. In this regard, the *Dagl Den* states: "How does this become their mother? It is because they have obtained the three great benefits as mentioned above. Whoever bestows great benefit on beings is called 'mother' in the world. Furthermore, as long as they have not given rise to and nurtured the nature of the unpolluted aggregates, they will not be able to obtain the great benefits mentioned above. Therefore, in essence, it should be understood as giving rise and nurturing. Therefore, this is also a 'mother.'" Therefore, the former way of establishing it as "mother" is by accomplishing the ultimate desire, and the latter is by accomplishing the temporary desire, but only the former is mentioned in the root text and commentary. However, omniscience (sarvākārajñāna) only exists in the state of Buddhahood, so it can only be the nurturing mother of the Buddhas, but it is not regarded as the mother who gives rise to what has not yet arisen. Second, some say that the sutra states, "Obtaining this body does not count as one of the Tathagatas, but obtaining omniscience counts as one of the Tathagatas," therefore, "mother" and "son" are established separately. Because one possesses the realization of the three wisdoms in their mindstream, they can be established as Hearers, Solitary Realizers, Bodhisattvas, and Buddhas in that order. Therefore, some believe that "mother and son" are simultaneous. Others say that the "mother" accomplishes the three desired goals, which are bestowing benefits, knowing the basis wisdom, and the continuum of the path wisdom.
Tibetan
མཐའ་མན་ཆད་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་རྗེས་མཐུན་པ་གསུམ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་དང་རྣམ་མཁྱེན་མཚན་ཉིད་པ་དེའི་གསོ་བའི་ཡུམ་དང༌། ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་གཉིས་ནི་འཕགས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་ཞིང༌། ཕན་འདོགས་པ་དང་གསོ་བའི་ཡུམ་སྲས་ནི་དུས་མཉམ་ལ་སྐྱེད་པའི་ཡུམ་སྲས་ནི་དུས་སྔ་ཕྱི་བར་འདོད་ཅིང༌། ཡུམ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་སྔར་གྱི་དག་ལྡན་གྱི་ལུང་དོན་དུ་འདོད་དོ། །འདི་དག་ནི་མི་འཐད་དེ། རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་ལ་ཡུམ་སྲས་སུ་འདོད་པ་ནི་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་ལས་མི་འབྱུང་བ་དང༌། རྣམ་མཁྱེན་བརྙེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་ ཀྱི་ཡུམ་སྲས་སུ་མ་གསུངས་པ་དང༌། མཁྱེན་གསུམ་གང་ཟག་གསུམ་སོ་སོའི་ཡུམ་དུ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་སློབ་ལམ་གྱི་མཁྱེན་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་དུ་མ་འབྲེལ་བ་དང༌། སྲས་གང་ཟག་དང་ཡུམ་དེའི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པས་དུས་མི་མཉམ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་གཉིས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་ཡུམ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གང་ཟག་དེའི་མཐར་ཐུག་གི་བཞེད་པ་གཉིས་སྒྲུབ་པའམ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལུང་དོན་ཡིན་ཞིང༌། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་འོག་མ་འོག་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་གོང་མ་གོང་མའི་ཟག་མེད་སྐྱེད་པ་དང་རང་དུས་ཀྱི་ཟག་མེད་གསོ་བའི་ཡུམ་དུ་ཡང་འདོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱི་དང༌། ཡན་ལག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། འདི་དག་འགྲེལ་པ་གང་དུ་བཀོད་པ། གང་ཟག་སུའི་འདོད་པ་ཡིན་པ། གཞུང་གང་ལས་འབྲེལ་དཔྱད་པ། འཆད་ཚུལ་གཞན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་སྣང་རྣམ་འགྲེལ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་འགྲེལ་པ་འདི་དང་བཞིར་བྱུང་ཞིང་དེ་ཡང་དང་པོར་འཕགས་པས་བཀོད་ཅིང༌། བཀོད་པའི་སྐབས་ནི་དང་པོ་གསུམ་དུ་དགོས་འགྲེལ་གྱི་ཐད་ཀར་བཀོད་ལ། བཀོད་པའི་ཚུལ་ཡང་ཉི་ཁྲི་འགྲེལ་པ་གཉིས་སུ་རྩོད་ལན་གྱི་གཞུང་གི་མཚམས་འབྱེད་ཚུལ་འདི་དང་མཐུན་ཞིང༌། རྒྱན་སྣང་དུ་ནི་སྤྱིར་གཞན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་དགོས་སོགས་བཞི་བསྙད་དགོས་པ་དང༌། མ་བསྟན་ན་འཇུག་པ་ལྡོག་པ་དང༌། དེ་ཡང་གཞུང་དེ་ཉིད་དང་འབྲེལ་ ཞིང་དམ་པས་འདོད་བྱར་གྱུར་པ་དང༌། དེར་བསྟན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་དགོས་པ་དེ་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཞིག་བསྟན་དགོས་ཞེས་སྤྱིར་བཤད་ནས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གཞི་དང༌། གཞན་དག་གཉེན་པོ་དང་ལ་ལ་རྣམ་པ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔར་བྱས་ནས་
Chinese
终极以下的遍智，随顺的三者是：佛陀的生母和遍智的自性，以及滋养者；法胜以下的基智和道智二者，是二圣者的生母。利益者和滋养的母子是同时的，而生母和儿子则被认为是时间上的先后。这三位母亲也被认为是先前清净具足的经文意义。这些是不合理的，因为在安立中，将母子视为庄严经论及其注释中没有出现的，并且证得遍智者被认为是如来，但没有说是母子。在解释三智是三位不同个体的母亲时，学道的三个智慧与佛陀的母亲没有关联。因为儿子是个体，而母亲是证悟，所以不同时是不允许的。因此，法胜以下的基智和道智二者，作为自身相续的母亲的原因是，为了成办该个体的终极意愿，或者为了生起暂时的无漏蕴聚。这是经文的意义。同样，对于下下圣者的相续，也应认为是上上圣者生起无漏的母亲，以及同时期滋养无漏的母亲。第二部分分为两部分：总义和支分义。第一部分有四个方面：这些被安置在哪个注释中？是谁的主张？从哪部经论中进行关联分析？以及驳斥其他的解释方式。第一点是：日在《现观庄严论》的注释《光明释》中出现了这四点，并且最初是由圣者安置的。安置的时间是在前三个方面直接安置了必要注释，安置的方式也与《二万颂》注释中辩论解答的经文分界方式相符。在《庄严光明释》中，通常需要将必要等四者作为引入其他内容的支分，如果不指出，就会导致进入和退出的问题。而且，必须指出与该经论本身相关，并被圣者所认可，并且能够通过其中所示的方法来成就必要的东西。总的来说是这样说的，然后有些人认为是基础，有些人认为是对治，还有些人认为是相，作为所说之境，先做了前置。
English
The three that accord with the omniscient wisdom below the ultimate are: the mother who gives birth to the Buddha and the nature of omniscient wisdom, and the nourisher; the two, the base wisdom and the path wisdom, below the supreme Dharma, are the mothers who give birth to the two noble ones. The benefiting and nourishing mother and son are simultaneous, while the birth mother and son are considered to be prior and subsequent in time. These three mothers are also considered to be the meaning of the previously pure and complete scriptures. These are unreasonable because the concept of mother and son in the establishment does not appear in the Ornament Sutra and its commentaries, and those who have attained omniscience are considered to be Tathagatas, but it is not said to be mother and son. When explaining that the three wisdoms are the mothers of three separate individuals, the three wisdoms of the path of learning are not related to the mother of the Buddha. Because the son is an individual and the mother is the realization, it is not permissible to be non-simultaneous. Therefore, the reason why the base wisdom and the path wisdom below the supreme Dharma are the mothers of their own continuum is to accomplish the ultimate intention of that individual or to generate the temporary uncontaminated aggregates. This is the meaning of the scripture. Similarly, for the continuums of the lower and lower noble ones, it should also be considered the mother who generates the uncontaminated of the higher and higher ones, and the mother who nourishes the uncontaminated of the same time. The second part has two parts: the general meaning and the meaning of the limbs. The first part has four aspects: In which commentary are these placed? Whose assertion is it? From which scripture is the connection analyzed? And refuting other ways of explaining. The first point is: These four points appear in the commentary on the Ornament of Manifest Realization, the Light Commentary, and were initially placed by the noble one. The time of placement is that the necessary commentaries were directly placed in the first three aspects, and the manner of placement also corresponds to the way of dividing the scriptures of debate and response in the commentary on the Twenty Thousand Verses. In the Ornament Light Commentary, it is usually necessary to state the four, such as necessity, as limbs for introducing other content, and if it is not pointed out, it will lead to problems of entering and exiting. Moreover, it is necessary to point out that it is related to the scripture itself, is recognized by the holy ones, and is able to accomplish the necessary things through the methods shown therein. This is generally said, and then some consider it the basis, some consider it the antidote, and some consider it the aspect, as the object to be expressed, and first make a preliminary position.