Tibetan
་བཤད་པ་ལྟར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་བསྟན་ཚོད་དང་དབུ་མའི་རིགས་པ་རྣམས་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་ནས་མི་དང་བ་ལ་བརྟགས་པ་ན་དེ་གཉིས་མི་འགལ་བར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་བཟུང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཉིས་ པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རིགས་པས་གནོད་མི་གནོད་རྟོག་པ་ནི། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ཚོད་ལ་ཡིན་ལ། དེར་ཡང་ཡུམ་གྱིས་སྲས་བསྐྲུན་པ་སྒྲས་ཟིན་ཅིང༌། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་སྐྱེ་མེད་ནི་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གསལ་དུ་ཁྱད་གཞི་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ནི་མཁྱེན་གསུམ་མོ། །གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དབྱེར་མེད་དོ་སྙམ་པ་དགག་པ་དང༌། སྲས་གསུམ་ཆར་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་བསྟེན་པའི། །ཐར་ལམ་ཁྱོད་ཉིད་གཅིག་པུ་སྟེ། །གཞན་ཞེས་བགྱི་བ་མ་མཆིས་ངེས། ཞེས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུམ་འདི་ལ་ཐེག་པ་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་སྟོན་པའི་མདོ་འདི་ལ་ཡང་མདོ་གཞན་ལས་ལྷག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ཉན་རང་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཙམ་ཞིག་དང་བྱང་སེམས་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དང་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་རྣམས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདིར་དོན་ནི་ཡུམ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྲས་གསུམ་གྱི་ཡུམ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བསྟན་གྱི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་ ནི་སངས་རྒྱས་རྗེ་བཙུན་ཁོ་ནའི་ཡུམ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་གཡུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ཡུམ་འདིས་ག་ལ་སྐྱེད་དེས་ན་འདིའི་མཐུའི་ཆེ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པས་མཚར་དུ་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྟོན་པའི་མདོ་ཡང་གཞུང་གཞན་ལས་མཆོག་སྟེ། སྔར་གྱི་གཞུང་དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་རེ་བ་ཡིན་ལ། ཡུམ་གྱི་མདོར་ནི་རིགས་ཅན་གསུམ་གའི་ལམ་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གཅིག་ཁོ་ན་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་ལ་དུ་མར་སྣང་བ་ནི་ཚུལ་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པས་དུ་མར་སྣང་ཡང་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡིན་ལ་གཅིག་དུ་མར་སྟོན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ
Chinese
据说，如果认为赞颂词所表达的含义与中观的理证相矛盾，从而心生不悦，那么只要考察后发现二者并不矛盾，就能生起喜悦，又何必执着于其他的论证呢？第二点也不合理，以理证来判断是否有损害，是针对赞颂词所表达的含义而言的。其中，母亲生育儿子是赞颂词所表达的含义，而基、道、果三种无生则不是。在《释论》中，所依是般若波罗蜜多，差别是三智。如果认为三者的显现方式在世俗中也是无差别的，这是需要驳斥的。因为经中已明确指出三子皆由般若所生：诸佛与独觉，声闻众所依，解脱道唯一，此外定无有。因此而赞颂。这样一来，这部般若母经就无法超越各乘的证悟，而宣说此经的经典也无法胜过其他经典。因为此经中，声闻和独觉的生起仅仅是证悟人无我，而菩萨和佛陀的生起则是证悟二无我。而且，这些内容已在《念住经》和《树庄严经》等经典中依次阐述。如果有人这样认为，为了消除这种想法，所以才说“具有三种方式”。这里的意思是，将般若母的三种一切智分开，并不是将自性分为三种，因为这是无法分开的。那么是什么呢？是根据所化众生的想法，说她是三子的母亲。在以这种方式确定的情况下，她只是佛陀世尊的母亲。像声闻和独觉这样的庸才，又怎么能由像珍宝般的母亲所生呢？因此，此经的伟大之处在于能使一切众生成就佛果，这真是令人惊叹。因此，宣说此经的经典也胜过其他经典。因为之前的那些经典只是片面的，而般若母经则宣扬了三类种姓的道路。自性本一，却因缘起的力量而显现为多种，这是由“方式”一词所表达的。虽然显现为多种，却能证成一，这就是三种方式，是具有将一显示为多的力量。
English
It is said that if one thinks that the meaning expressed by the praise contradicts the reasoning of Madhyamaka, and thus feels displeased, then as long as one examines and finds that the two are not contradictory, joy will arise. Why cling to other arguments? The second point is also unreasonable. Judging whether there is harm by reasoning is based on the meaning expressed by the praise. Among them, the mother giving birth to the son is the meaning expressed by the praise, while the three unborn bases, paths, and results are not. In the commentary, the basis is Prajñāpāramitā, and the difference is the three wisdoms. If one thinks that the manifestation of the three is also undifferentiated in the mundane, this needs to be refuted. Because the sutra has clearly pointed out that all three sons are born from Prajñā: Buddhas and Pratyekabuddhas, the support of the Śrāvakas, the only path to liberation, and there is definitely no other. Therefore, it is praised. In this way, this Prajñāpāramitā mother sutra cannot surpass the realization of each vehicle, and the sutra that speaks of this sutra cannot surpass other sutras. Because in this sutra, the arising of Śrāvakas and Pratyekabuddhas is only the realization of the selflessness of persons, while the arising of Bodhisattvas and Buddhas is the realization of the two selflessnesses. Moreover, these contents have been sequentially elaborated in sutras such as the *Smṛtyupasthāna Sūtra* and the *Gaṇḍavyūha Sūtra*. If someone thinks this way, in order to eliminate this thought, it is said, "Having three ways." The meaning here is that dividing the three omniscient wisdoms of the Prajñāpāramitā mother is not dividing the nature into three, because it cannot be divided. So what is it? It is said that she is the mother of the three sons according to the thoughts of the disciples. In the case of being determined in this way, she is only the mother of the Buddha, the venerable one. How can mediocre people like Śrāvakas and Pratyekabuddhas be born from a mother like a precious jewel? Therefore, the greatness of this sutra lies in its ability to enable all beings to achieve Buddhahood, which is truly amazing. Therefore, the sutra that speaks of this sutra also surpasses other sutras. Because the previous sutras were only one-sided, while the Prajñāpāramitā mother sutra proclaims the path of all three lineages. The nature is one, but it appears as many due to the power of conditions, which is expressed by the word "way." Although it appears as many, it can prove one. This is the three ways, which has the power to show one as many.
Tibetan
་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་དེ་སུའི་སྙམ་པ་ལ། ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་སྨོས་པ་དོན་གྱི་རིམ་པའོ་ཞེས་སྤྲོས་ནས་འཆད་དོ། །ཚུལ་ཞེས་པ་དོན་དེ་དངོས་མིན་པར་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་པ་རུ་འཛིན་པ་ཚུལ་གྱི་སྒྲས་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་པ་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཡུམ་འདི་གདུལ་བྱའི་ངོར་སྲས་གསུམ་གྱི་ཡུམ་ཡིན་གྱི་ངེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའམ་བཏགས་པ་བ་དང་མཚན་ཉིད་པ་ལ་བྱེད་བརྟག་གྲང༌། དང་པོ་ནི་མི་འདོད་ཅིང་རིགས་པ་ཡང་མིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཡུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྲུན་པ་ལ་སྔར་གྱི་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཡུམ་གྱིས་སྲས་གསུམ་བསྐྱེད་པ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་ འདིས་སྲས་གསུམ་བསྐྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པའི་རིགས་པས་གནོད་པ་མ་མཐོང་བར་ཁས་བླངས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་རང་ལ་ཐར་ལམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུམ་མ་གཏོགས་པ་ནི་མེད་ལ་ཡུམ་ཡང་འདི་དག་གི་ལམ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་ནི་མི་ནུས་ལ། རྟགས་གཉིས་ནི་བསྟོད་པའི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་དང་རྩ་བའི་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་སོ། །གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ཁོ་ནར་འདོད་ན་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་སུ་བསྟན་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱང་བཏགས་པ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འགལ་བ་དུ་མ་འདུས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བཤད་པ་ནི། བྱམས་པ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀ་ལ་ཅོ་འདྲི་བ་ཡིན་ལ། འདི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་གཞི་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱི་དོན་ཡང་ཚུལ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པར་དགོངས་པས་ཞེས་པ་དང་མཐུན་པར་ཐེག་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཞེས་འབུམ་པ་འདོད་པའམ། ཡང་ན་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །ཅི་སྟེ་སློབ་དཔོན་ཡང་གཞུང་ལམ་རྣམས་ཤེར་ཕྱིན་བཏགས་པ་བར་བཞེད་པས་མི་མཐུན་པ་མེད་དེ། ཤེར་ཕྱིན་དང་ཡུམ་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཆེས་མི་འཐད་དེ། ཡུམ་གྱི་དོན་ནི་སྲས་བཞིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ལ་དེ་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ལ་མེད་ཅེས་སློབ་དཔོན་ ཇི་ལྟར་བཞེད། གཞན་ཡང་དེ་དག་ལ་ཡུམ་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲས་ཀྱང་བཏགས་པ་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་མིན་ཞེས་དང་དུ་མར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདིས་ནི། ཚིག་གསལ་གྱི་
Chinese
是为一切遍知性三者的体性。像那样的威力是谁的呢？如果想知道，说“般若波罗蜜多”是意义的次第，这样展开来说明。所谓“方式”，是指认为那意义并非真实，而是仅仅显示一种形态，以“方式”这个词作为产生错误的根源，对此要进行说明：如果这部佛母对于所化众生来说是三位佛子的母亲，那么是否可以肯定地说，她是仅仅属于佛陀的呢？这要从世俗谛和胜义谛，或者假名和自性来进行分析。第一种情况是不希望的，也是不合逻辑的，因为在胜义谛中，佛母产生佛陀会受到先前理证的妨碍。如果是第二种情况，因为佛母产生三位佛子是其自身的法性，所以如果认为佛母 不能产生三位佛子，却没有看到这种理证的妨碍就接受了，这是一种错误的说法。声闻和独觉也将没有解脱道，因为除了佛母之外没有其他，而佛母也不是这些人的道。想要这样认为是不可能的，因为两个理由是被作为赞颂的教证来引用的，并且根本的宗派也承认了。如果认为基智和道智仅仅是佛陀的佛母，那么被显示为声闻和菩萨的两个人也将变成假名。因此，像这样聚集了诸多矛盾的说法，是对慈氏菩萨和世亲论师两者的责难，而追随这种说法的人们也没有好好地进行考察。因此，产生错误的“方式”的意义，也与认为是对三种方式进行区分的观点相符，或者像分为三种遍知的方式一样进行解释。如果世亲论师也认为经论都是般若波罗蜜多的假名，那么就没有不一致的地方了，因为般若波罗蜜多和佛母二者意义相同。这种说法是非常不合理的，因为佛母的意义仅仅是成就四位佛子的不共愿望，而世亲论师是如何认为声闻和独觉没有这种愿望的呢？另外，因为这些人没有自性的佛母，所以佛子也将变成假名。分为三种智慧，并不是分为自性各异，虽然看起来很多，但本体只有一个，这说明了《释论》的...
English
is the nature of the three omniscient ones. Whose power is that? If you want to know, saying "Prajnaparamita" is the order of meaning, and explain it in detail. The so-called "way" refers to the idea that the meaning is not real, but only shows a form. The word "way" is used as the root of error, and this needs to be explained: If this mother Buddha is the mother of the three sons for the sake of sentient beings to be tamed, can it be said with certainty that she belongs only to the Buddha? This should be analyzed from the perspective of conventional truth and ultimate truth, or nominal and self-nature. The first case is not desirable and is not logical, because in the ultimate truth, the mother producing the Buddha will be hindered by the previous reasoning. If it is the second case, because the mother producing the three sons is her own Dharma nature, if it is believed that the mother cannot produce the three sons, but the hindrance of this reasoning is not seen, it is a wrong statement. The Shravakas and Pratyekabuddhas will also have no path to liberation, because there is nothing other than the mother Buddha, and the mother Buddha is not the path of these people. It is impossible to want to think this way, because the two reasons are cited as teachings of praise, and the fundamental tenets also acknowledge it. If it is believed that the base wisdom and the path wisdom are only the mother Buddha of the Buddha, then the two people who are shown as Shravakas and Bodhisattvas will also become nominal. Therefore, such a statement that gathers many contradictions is a criticism of both Maitreya and Vasubandhu, and those who follow this statement have not examined it well. Therefore, the meaning of the "way" that produces errors is also in line with the view that the three ways are distinguished, or it is explained like the way of dividing into three kinds of omniscience. If Vasubandhu also believes that the scriptures are all nominal of Prajnaparamita, then there is no inconsistency, because Prajnaparamita and the mother Buddha have the same meaning. This statement is very unreasonable, because the meaning of the mother Buddha is only to achieve the uncommon wishes of the four sons, and how does Vasubandhu think that the Shravakas and Pratyekabuddhas do not have this wish? In addition, because these people do not have the mother Buddha of self-nature, the sons will also become nominal. Dividing into three kinds of wisdom is not dividing into different self-natures, although it seems many, but the essence is only one, which shows the Commentary of...