Tibetan
་མིན་པས་ དེས་དྲངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་ངེས་པར་བཟུང་ནས་སོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་མ་འབྲེལ་ཏེ། ནས་ཞེས་པ་ལྷག་མ་ཅན་ཡིན་པས་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ་ཞེས་སྦྲེལ་དགོས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ལ་ན་ཡུམ་མཁྱེན་གསུམ་དེ་ལའོ། །སུའི་ཡུམ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡུམ་མོ། །དེ་ལྟ་ན་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡུམ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། བཞི་གའི་ཡུམ་ཡིན་ཀྱང་སྤྱི་ལ་གཅིག་ཚིག་སྦྱར་བ་ཙམ་སྟེ། དག་ལྡན་ལས། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟེ་རིགས་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་གོ་ཞེས་དང༌། དེའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་འདི་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡུམ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་ནི་བླ་མ་དམ་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡུམ་འདི་ཡིན་པ་དེས་ན་འདི་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་ཡང་བླ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ཡུམ་འདི་འབྲས་ཡུམ་དུ་འཁྲུལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་སོར་བཞག་ན་སངས་རྒྱས་ལས་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཁྱེན་གསུམ་གང་ཟག་དེ་དག་གི་ཡུམ་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གཞི་ཤེས་ནི་ཉན་རང་གི་ཡུམ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་དེས་མཚོན་པའི་རང་རྒྱལ་ཞི་བ་ མྱང་འདས་ཚོལ་བ་རྣམས་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེར་ཁྲིད་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་ལ་གཞི་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེར་ཁྲིད་པས་སོ། །ལམ་ཤེས་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གདུལ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེའི་ཡུམ་ཡིན་ལ་ལམ་གསུམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མཛད་པས་སོ། །རྣམ་མཁྱེན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་པ་རྣམས་བརྗོད་བྱའི་རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པའི་རྗོད་བྱེད་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་གསུང་བར་འཇུག་བྱེད་དེ་དེའི་ཡུམ་ཡིན་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་གང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་དེ་གསུངས་པས་སོ། །ཚིགས་བཅད་དང་པོ་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་ཐབས་ལྔའི་སྒོ་ནས་བཀྲལ་ཏེ། རང་ཉིད་ནས་ཆེད་དུའི་བར་གྱིས་དགོས་པ་དང༌། ཡུམ་ལ་ནས་ཕྱག་འཚལ་གྱི་བར་གྱིས་བསྡུས་དོན་དང༌། ཚིགས་སུ་ནས་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོའི་བར
Chinese
不是因为这样。 因此，解释说，由它所引导的后得（智慧）所确定地把握，是不相关的。因为“乃”字是带有剩余的，所以必须连接说“把握之后”这样说了。第二是，顶礼！顶礼于谁呢？顶礼于三智之母。谁的母亲呢？是声闻、缘觉、菩萨的僧众等，即与他们一起的佛陀的母亲。如果是这样，那么不是声闻、缘觉和菩萨的母亲吗？虽然是四者的母亲，但只是将一个词语加于共同之处而已。在《具足》中说：“声闻等僧众的佛陀，即是对种姓的一个词语。”并且，从“他们的僧众的诸佛之母”所说中，可以了解到这也是他们的母亲。就像那样。因此，在那里面说：“佛陀是至上的上师，而他们的母亲也是这个，因此这个是至上上师的上师，因此……”这些话不要误以为这个母亲是果母，因为是考虑到成办佛陀意愿的遍智之母的差别而那样说的。如果保留字面意思，那么就会有过失，即有比佛陀更殊胜的功德。那么，三智如何是那些补特伽罗的母亲呢？暂时，基智是声闻、缘觉的母亲。声闻以及由其所代表的缘觉，寻求寂静涅槃者，凡是将他们引导到烦恼和痛苦寂灭之处者，就是他们的母亲，因为是基一切智将他们引导到那里的。道智是菩萨的母亲。凡是利益有情的菩萨们，成办世间所化众生的利益者，即是他们的母亲，因为是道三智成办了那些。遍智是佛陀的母亲。能仁们，凡是使他们宣说具有所有能诠之相的各种所诠者，即是他们的母亲，因为是与如所有性、尽所有性的遍智完全具备而宣说的。第一颂，阿阇黎以五种解释方式来解释，从“自己”到“为了”之间是必要，从“母亲”到“顶礼”之间是总义，从“颂”到“是主要”之间
English
It is not because of this. Therefore, explaining that it is grasped definitively by the subsequent attainment (wisdom) led by it is irrelevant. Because the word "nai" has a remainder, it must be connected by saying "after grasping" was said. The second is, I prostrate! To whom? To the mother of the three wisdoms. Whose mother? It is the mother of the Buddhas together with the Sangha of Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas. If so, then isn't it the mother of Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas? Although it is the mother of all four, it is just adding one word to the commonality. In "Dagden," it says, "The Buddha of the Sangha of Shravakas, etc., that is, one word for the lineage." And from what is said, "the mother of the Buddhas of their Sangha," it can be understood that this is also their mother. Just like that. Therefore, in that very text, it says, "The Buddha is the supreme guru, and this is also their mother, therefore this is the guru of the supreme guru, therefore..." These words should not be mistaken for the fruit mother, because it is said in consideration of the difference of the omniscient mother who accomplishes the wishes of the Buddha. If the literal meaning is retained, then there would be a fault, that is, there would be more excellent qualities than the Buddha. How are the three wisdoms the mother of those individuals? For the time being, the base wisdom is the mother of Shravakas and Pratyekabuddhas. Shravakas and Pratyekabuddhas, represented by them, those who seek peaceful Nirvana, whoever leads them to the pacification of afflictions and suffering, that is their mother, because it is the base all-knowing wisdom that leads them there. The path wisdom is the mother of Bodhisattvas. Bodhisattvas who benefit sentient beings, whoever accomplishes the benefit of the beings to be tamed in the world, that is their mother, because it is the three path wisdoms that accomplish those. The omniscient wisdom is the mother of Buddhas. The Thubpas, whoever causes them to proclaim the various expressers that possess all the aspects of the expressible, that is their mother, because it is proclaimed with the omniscient wisdom of suchness and as-manyness fully possessed. This first verse is explained by the Acharya through five methods of explanation, from "oneself" to "for the sake of" is the necessity, from "mother" to "prostration" is the condensed meaning, from "verse" to "is the main"
Tibetan
་ནི་དགོས་དོན་དང༌། དེ་ལ་ནས་བསྟོད་དོའི་བར་ནི་བསྡུས་དོན་ལས་འཕྲོས་ཤིང༌། ཉན་ཐོས་ནས་ཕྱག་འཚལ་གྱི་བར་གྱིས་ཚིག་དོན་དང༌། དེ་ལྟར་ནས་འཐད་པ་ཡིན་ནོའི་བར་གྱིས་བརྒལ་ལན་བསྟན་ལ། མཚམས་སྦྱོར་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ། །འདིར་ཡུམ་གྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ། རང་གི་ལུགས་བཞག་པ། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། དེ་མཁས་པའི་དགོངས་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུམ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མཁྱེན་པ་གསུམ་ནི་འདིར་ཡུམ་དུ་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་སྒྲས་ཟིན་ཚོད་དང་བསྟུན་ན་གཞི་ ཤེས་ནི་ཉན་རང་གི་ཉེར་ཞི་ཐོབ་བྱེད་དུ་བསྟན་པས། སློབ་ལམ་ལྟ་བུར་མངོན་ཀྱང་ཉན་རང་གི་བཞེད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དེའི་ཡུམ་དུ་བཤད་པར་འདོད་ནས་ཐབས་ཙམ་དུ་བཤད་ཀྱི། ཉེར་ཞི་ཐོབ་ཟིན་པའི་གཞི་ཤེས་འདིར་བསྟན་གཞི་ཤེས་སུ་མི་འདོད་པ་མིན་ནོ། །མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་དེས་ཀྱང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པས་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་ཀ་བསྟོད་ཕྱག་གི་ཡུལ་གྱི་ཡུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེ་བཙུན་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་ཉིད་ལ་བསྟོད་པ་ནི། མངོན་རྟོགས་ཐ་མ་ལྔ་དང་པོ་གསུམ་དུ་འདུས་པར་དགོངས་ནས་སོ། །སྤྱིར་ན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དང་དེ་ལ་བསྟོད་ཚུལ་ལ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་བསྟོད་ཕྱག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་བསྟོད་ཚུལ་ཡང་ཡུམ་དེས་སྲས་བཞིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ལ། དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་ན་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་དུ་བགྲོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རུ་གོ་བ་ན། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་རྣམས་དང་བ་སྐྱེས་ཏེ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་མཛད་དེ། དེ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་འདིས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་མ་ལུས་པ་ཡུམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འཕགས་པས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་དགོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་བཞིའི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་ལམ་མན་ཆད་ན་ཡུམ་འདི་ཡོད་པ་མི་རིགས་ཤེ་ན། འདིས་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་ནས། གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་འཆད་པ་བྱུང་མོད་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཉི་སྣང་ལས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབ
Chinese
是为需要，从“彼”至“赞颂”是略义之引申，从“声闻”至“敬礼”是词义，从“如是”至“应理”是显示辩驳之答复，联系是存在于所有这些之中。此处对佛母之边际进行分析有三：立自宗，遣除对此之争论，成立彼为智者之意趣。第一：彼佛母为何？三智于此处显示为佛母，若随文所显之程度，则基智显示为声闻、独觉之寂灭近因，虽显现如加行道，然为成办声闻、独觉之意乐，故说为彼之佛母，仅是方便说而已，并非不欲已得寂灭近因之基智于此处显示为基智。彼三智亦以总摄声闻、独觉、菩萨、佛陀之一切现证之方式，故八现证皆为赞颂、敬礼之境之佛母。如是，然尊者赞颂三智，是因其意为最后五现证与最初三现证合一。一般而言，供养赞颂之境及赞颂之方式虽有多种，然此处论典之所诠是赞颂敬礼之境，赞颂之方式亦为彼佛母以成办四子之不共意乐之门而赞颂，如是赞颂时，若知解脱与一切智所行之所有根本为论典之所诠，则希求解脱者生喜悦，故造此偈颂，彼如前所说。以此理由，三乘之所有现证皆是佛母。第二：若彼不应理，圣者云：“圣者作一切有情之主，先赞颂一切智三种之不共功德，故说敬礼般若波罗蜜多。”又因是四圣之母，故于加行道以下不应有此佛母耶？以此作为错乱之基础，虽有将基智与道智仅解释为圣者之证悟者，然此不应理，于其他处，日藏云：“圣者作一切有情之
English
This is the purpose, and from "that" to "praise" is derived from the condensed meaning, from "Shravaka" to "obeisance" is the meaning of the words, and from "thus" to "it is reasonable" is to show the answer to the refutation, and the connection is present in all of these. Here, there are three analyses of the limits of the Mother: establishing one's own system, refuting disputes against it, and establishing it as the intention of the wise. First: What is that Mother? The three wisdoms are shown here as the Mother, and if we follow the extent of what is shown by the words, the base wisdom is shown as the cause of the near peace of the Shravakas and Pratyekabuddhas. Although it appears like the path of learning, it is said to be the Mother for accomplishing the intentions of the Shravakas and Pratyekabuddhas, and it is only a convenient way of speaking. It is not that we do not want the base wisdom that has already attained near peace to be shown here as the base wisdom. Those three wisdoms also summarize all the manifestations of the Shravakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, and Buddhas, so all eight manifestations are the Mother of the object of praise and obeisance. Even so, the Lord praised the three wisdoms themselves because he intended that the last five manifestations and the first three manifestations were united. In general, although there are many objects of offering and praise and ways of praising them, here the subject matter of the treatise is the object of praise and obeisance, and the way of praising is also that the Mother praises through the door of accomplishing the uncommon intentions of the four sons. When praising in this way, if one understands that the root of all that leads to liberation and omniscience is the subject matter of the treatise, then those who desire liberation will be delighted and engage in the verses, so it was done for that reason. That is as previously stated. For this reason, all the manifestations of the three vehicles are the Mother. Second: If that is not reasonable, the Holy One said, "The Holy One makes all sentient beings the master, and first praises the uncommon qualities of the three types of omniscience, so it is said to pay homage to the Perfection of Wisdom." Also, because it is the mother of the four Holy Ones, shouldn't this Mother be present below the path of application? Taking this as the basis of confusion, although there have been those who explain the base wisdom and the path wisdom only as the realization of the Holy Ones, this is not reasonable. Elsewhere, Nyisnang said, "The Holy One makes all sentient beings the