Tibetan
དོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གཟུགས་སྐུ་སངས་རྒྱས་མིན་ན་དེ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བས་མཚམས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། བྱེ་སྨྲ་རྣམས་རྟེན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་བརྟེན་ པ་ལ་ཡང་གནོད་དེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་མིག་ཤེས་ལ་གནོད་པ་བཞིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ལས་མི་སློབ་པ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་མི་འབྱུང་གི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་སུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་དག་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེས་པ་དོན་ཡིན་གྱི་རྟེན་སངས་རྒྱས་སུ་མ་བཀག་པས་མཚམས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བར་བརྩད་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཀླན་ཀར་མི་རུང་བར་གསུངས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན། སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་ན་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཟག་མེད་ཡིན་པས་དེ་དག་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་གཉིས་མངོན་གྱུར་དུ་ལྷན་ཅིག་དུ་མི་གནས་པས་དེའི་ཚེ་སློབ་མི་སློབ་མེད་ལ་རྟེན་ཡང་དེ་དག་མིན་པས་སོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་ཀྱི་བཤད་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེས་ན་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྟེན་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་ཡང་འདོད་པར་མངོན་པས་ཁྱད་དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་མདོ་སྡེ་པ་ཡང་སྐྱབས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་འདི་དང་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སངས་རྒྱས་ནི། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གོ །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པ་མིན་པ། མཁྱེན་པ། བརྩེ་བ། ནུས་པ། རང་དོན། གཞན་ དོན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་འབད་རྩོལ་དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྒྲ་དང་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་གཞན་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པ་མིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། གསུམ་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པའོ། །ལྔ་པ་ནི་དེ་ལྟར་རང་གིས་རྟོགས་པ་དེ་གཞན་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཐུགས་བརྩེ་བའོ། །དྲུག་པ་ནི་མཁྱེན་བརྩེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་གཉིས་སྤོང་བའོ། །བདུན་པ་ནི་དང་པོ་གསུམ་མོ། །བརྒྱད་པ་ནི་ཕྱི་མ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་བླ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། བསམ་དུ་མེད་པ། གཉིས་སུ་མེད་པ། རྟོག་པ་མེད་པ། དག་པ། གསལ་བ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང༌། གང་ཞིག་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། གང་གིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་རྟོག་པས་མུ་བཞི་གང་དུ་ཡང་བརྟག་མི་ནུས་པ་དང༌། སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང༌། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་སྟེ། མདོར་ན་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མིན་ཞིང་འཕགས་པའི་ མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཉོན་ཅི་རིགས་པར་སྤངས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བློ་སྤངས་པ་སྟེ་འདི་གཉིས་ནི་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་ཆ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ནི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་དང་ཉེ་ཉོན་གྱིས་དག་པའོ། །ལྔ་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི་དུག་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མུན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །དེས་ན་ལམ་བདེན་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲའོ། །བདུན་པ་ནི་དང་པོ་གསུམ་སྟེ་འགོག་བདེན་དང༌། བརྒྱད་པ་ནི་ཕྱི་མ་གསུམ་སྟེ་ལམ་བདེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་བླ་ལས། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཆགས་བྲལ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་དང༌། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས། །གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དེ་དག་ཀྱང༌། །ཡོན་ཏན་གསུམ་གསུམ་གྱིས་རིག་བྱ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྩ་བར་སྤྱིར་འགོག་པ་དང་ལམ་ཙམ་ཞིག་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་གསུངས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་འགོག་ལམ་ལ་གཟུང་དགོས་ལ་ལམ་བདེན་ཡང་སྐབས་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ལ་བྱ་སྟེ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་འགྲེལ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་མིང་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉི་མ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པས་སོ། །གསུམ་པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་རིག་པ་དང༌། ནང་གི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དང༌། གཟིགས་པ་དེ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་བྱང་སེམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གཉིས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདག་མེད་པའི་མཐའ་རྟོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་མཐོང་བའོ། །དེས་ན་དང་པོས་ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཕྱི་མས་དེ་གནས་པ་རྟོགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའོ། །བཞི་པ་ནི་ཆགས་པ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཐོགས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཅི་རིགས་པར་དག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་བླ་ལས། ཇི་བཞིན་ཇི་སྙེད་ནང་གི་ནི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །བླ་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཉིད། ཅེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་རིག་པ་སྟེ་གསུམ། ཆགས་སྒྲིབ་ཐོགས་སྒྲིབ་དམན་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བ་གསུམ་དང་པོ་གསུམ་ནི་རིག་པ་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་གྲོལ་བ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་དུ་འཆད་པ་ནི་འོལ་སྤྱི་ཙམ་སྦྱར་དུ་རུང་ཡང་འགྲེལ་པས་མ་བཤད་ཅིང་རྩ་བ་ལ་ཡང་སྔ་མ་ ལྟ་བུར་མི་གསལ་བས་བདག་གིས་དོར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་ལས། སྟོན་པ་བསྟན་པ་སློབ་དོན་གྱིས། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་བྱེད་གསུམ་ལ། །མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བྱས་ནས། །སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་དགོས་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་གང་ཟག་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དོན་འདི་ལ་རྒྱུད་བླའི་ཊཱིཀ་བྱེད་ཕལ་མོ་ཆེ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྐྱབས་གསུམ་པོ་དེ་ངེས་དོན་མིན་པར་དྲང་དོན་དུ་ཤོ་ལོག་འདིས་བསྟན་པར་འཆད་པ་ནི་འདིའི་དོན་གཏན་མ་རྟོགས་པར་མཐོང་སྟེ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞུང་འདིའི་མཚམས་སྦྱོར་དུ། དེ་ལ་དོན་གང་གིས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཛད་ཅེ་ན། ཞེས་རྒྱལ་བས་མདོར་སྐྱབས་གསུམ་བཞག་པའི་དགོས་པ་འདྲི་བར་སྣང་གི་རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱབས་གསུམ་ལ་དོགས་གཅོད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཕྱི་འགྲེལ་དུ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་སུ་བཞག་པའི་ཚུལ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཞིང་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་ལ། འཇོག་ཚུལ་འདིས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔར་བཞག་པ་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་རྟོགས་ཤིག་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །
Chinese
多。其中有些人说，如果色身不是佛，那么怀着恶意从中取血，也不会构成无间罪。对此，毗婆沙师们说，损害所依，也会损害能依，例如，损害眼睛，也会损害眼识。对此，论师说，论典中并没有说唯有无学才是佛，而是说能成佛之法，因此，佛和能安立为佛之因都是佛，这是其含义。因为没有遮止所依不是佛，就争辩说不会构成无间罪，这是不应在论典中挑剔的。如果论典的密意不是这样，那么佛和僧众现前世间的心时，就会变成不是佛和僧众，因为有学和无学是无漏的，它们和世间的心二者不能同时现前，所以在那个时候，没有有学和无学，而且所依也不是它们。这样说的。这些是两个解释的解说以及所附带的。因此，这里论师将所依说为佛，这显然也是经部宗的观点，除了这一点差别之外，经部宗也和这种安立三宝的方式相符。第二，分为三部分，第一，佛是具有八种功德者。八种是什么呢？非为造作、任运成就、非由他缘证悟、知晓、慈悲、能力、自利、利他。其中第一种是空离生、灭、住三者。第二种是勤作和一切分别念都寂灭。第三种是，像那样不是由声音和标志等他缘证悟，而是由佛陀自身的自生智慧证悟。第四种是，如实知晓那三种。第五种是，为了向他人开示自己所证悟的，而心怀慈悲。第六种是，通过知晓和慈悲二者之门来开示佛法，从而使所化之众舍弃苦果和烦恼之因。第七种是最初的三种。第八种是最后的三种。对此，《宝性论》中说：非为造作任运成，非由他缘
English
Moreover, some say that if the physical body is not the Buddha, then drawing blood from it with malicious intent will not constitute an immediate offense. To this, the Vaibhashikas say that harming the support also harms what depends on it. For example, harming the eye also harms eye consciousness. To this, the teacher says that the scriptures do not say that only the non-learner is the Buddha, but rather that the Dharma that leads to Buddhahood is mentioned. Therefore, the meaning is that the Buddha and the causes that establish Buddhahood are the Buddha. Because it is not forbidden that the support is not the Buddha, arguing that it will not constitute an immediate offense is not permissible to find fault with the scriptures. If the intention of the scriptures is not like that, then when the Buddha and the Sangha manifest worldly minds, they will become non-Buddha and non-Sangha, because the learners and non-learners are without outflows, and they and the two worldly minds cannot be manifested together. Therefore, at that time, there are no learners or non-learners, and the support is not them either. This is what is said. These are the explanations of the two commentaries and what is attached to them. Therefore, here the teacher explains the support as the Buddha, which is clearly also the view of the Sutrantikas. Apart from this difference, the Sutrantikas also agree with this way of establishing the Three Jewels. Secondly, it is divided into three parts. First, the Buddha is one who possesses eight qualities. What are the eight? Unconditioned, spontaneously accomplished, not realized by other causes, knowing, compassionate, capable, self-benefit, and other-benefit. Among them, the first is empty of the three: arising, ceasing, and abiding. The second is that all effort and conceptualization are completely pacified. The third is that such a thing is not realized by other causes such as sounds and signs, but is to be realized by the Buddha's own self-born wisdom. The fourth is to know those three as they are. The fifth is to have compassion in order to show what one has realized to those who have not realized it. The sixth is to teach the Dharma through the gate of knowledge and compassion, thereby causing the disciples to abandon the suffering result and the cause of affliction. The seventh is the first three. The eighth is the last three. In this regard, the Uttaratantra says: Unconditioned and spontaneously accomplished, not by other causes.
Chinese
未能了悟者。 具足智慧、慈悲与力量。 具有二利的佛陀。 如是。 第二，法宝也具有八种功德。 哪八种呢？ 不可思议，无二，无分别，清净，明晰，对治品之功德，以及离贪著之功德，与以何者离贪著之功德。 其中，第一是分别念无法在任何四边中进行观察，不可言说，是圣者等持之境。 简言之，非言语分别之境，而是圣者等持之境。 第二是舍弃了有漏之业与烦恼。 第三是舍弃了将二者之因执著为常乐我净等的念头，这二者是暂时的离垢之分，前者是自性清净。 第四是道的体性远离烦恼与近烦恼。 第五是使所知之真实性得以明晰。 第六是彻底摧毁三毒等黑暗。 因此，道谛如同太阳。 第七是最初的三者，即灭谛，第八是之后的三者，即道谛的功德。 此外，《宝性论》中说： 不可思、无二、无分别， 清净、明晰、对治品之体性， 以何者、由何者而离贪， 具足二谛之体性即是法。 离贪即是灭， 道之真谛所摄持。 如其次第彼等亦， 当以三种功德而了知。 如是。 因此，根本上一般只说灭和道是法宝，但必须取大乘的灭道，而道谛在此处应视为大乘的见道和修道。 如法宝的解释中所说： 痛苦止息之名，如来之法身，获得此果之因，即不分别之智慧，见道与修道，当以三种相符之法，如太阳般了知。 第三，僧宝是： 如实与尽所有性之智慧，以及内在智慧之观照，以及观照之清净功德，即具足这四种无上功德的不退转菩萨。
English
Those who have not realized. Endowed with wisdom, compassion, and power. The Buddha who possesses the two benefits. Thus it is. Secondly, the Dharma Jewel also possesses eight qualities. What are they? Unthinkable, non-dual, without discrimination, pure, clear, the qualities of the opponent side, as well as the qualities of being free from attachment, and the qualities by which one is free from attachment. Among them, the first is that conceptual thought cannot be examined in any of the four extremes, it is inexpressible, and it is the object of noble equipoise. In short, it is not the object of verbal thought, but the object of noble equipoise. The second is the abandonment of contaminated actions and afflictions as appropriate. The third is the abandonment of the mind that clings to the cause of these two as pure, blissful, permanent, self, etc. These two are the aspects of temporary freedom from defilements, while the former is naturally pure. The fourth is that the nature of the path is purified of afflictions and near afflictions. The fifth is to clarify the suchness of knowable things. The sixth is to completely destroy the darkness of the three poisons and so on. Therefore, the truth of the path is like the sun. The seventh is the first three, namely the cessation truth, and the eighth is the latter three, namely the qualities of the path truth. Moreover, it is said in the Uttaratantra: Unthinkable, non-dual, without discrimination, Pure, clear, the nature of the opponent side, By what and by whom is detachment achieved, That which possesses the nature of the two truths is the Dharma. Detachment itself is cessation, Embraced by the truth of the path. In due order, these too, Should be understood by three qualities. Thus it is. Therefore, in the root text, generally only cessation and the path are said to be the Dharma Jewel, but the cessation and path of the Mahayana must be taken, and the path truth here should be regarded as the seeing and meditation of the Mahayana. As it is said in the explanation of the Dharma Jewel: The name of the cessation of suffering, the Dharmakaya of the Tathagata, the cause of obtaining this result, namely the non-discriminating wisdom, the path of seeing and meditation, should be understood like the sun by three corresponding methods. Thirdly, the Sangha Jewel is: The wisdom of suchness and the extent of things, as well as the contemplation of inner wisdom, and the pure qualities of contemplation, that is, the non-regressing Bodhisattva who possesses these four unsurpassed qualities.