Tibetan
༌། །མྱ་ངན་འདས་པར་གཤེགས་མཛད་རྣམས། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། ཞེས་སོགས་ཚུལ་འདི་ལྟར་ན་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སོ། །ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་ན་ཀུན་བཏུས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་དང་པོ་དགུ་བྱང་སེམས་དང་ཐ་མ་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་ལས། སྟེང་ན་འདུག་པ་ལ་བཀྱེད་དེ་མི་བལྟ། འོག་ན་འདུག་པ་ལ་བཏུད་དེ་མི་བལྟ། གཡས་གཡོན་ན་འདུག་པ་ལ་མིག་བཟུར་ཏེ་མི་བལྟ། རྒྱབ་ན་འདུག་པ་ལ་མཇིང་པ་བསྒྱུར་ཏེ་མི་བལྟ། ཐག་རིང་པོར་འདུག་པ་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་མི་བལྟ། ཐག་ཉེ་བ་ན་འདུག་པ་ལ་བསྒྲིམ་པ་མེད་པར་ཡང་མི་བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ཇི་ལྟར་ལྟ་བའི་མིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་ནི་གླང་པོ་ ཆེའི་ལྟ་སྟངས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དཔེ་ཉེར་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཉིས་སྟོན་པར་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་ཉེར་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་དྲུག་པའི་སྒྲར་བཏོན་ནས་འཆད་པ་ནི་གཞུང་མ་དག་གོ །གསུམ་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཉིས་བཤད་པ་དེ་ལ་དང་པོ་འདུན་ལྡན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ཚོགས་ལམ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ་དེ་ཡང་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བར་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུས་རིམ་པ་བཞིན་བསྡུས་ཏེ་དང་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་དང༌། ལྷག་མ་དགུ་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཏེ་སྐབས་དེ་ན་ཡོད་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པ་སོགས་ལྔ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ས་བཅུ་ཀའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་འཆད་ཀྱང༌། རྒྱན་སྣང་ལས་འདི་དག་གི་གོ་རིམས་རྣམས་དོན་གྱི་རིམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་ས་བཅུ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་བཞག་གོ །ཟླ་འོད་དུ་གཞན་དྲུག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ མོ། །འདིའི་ཐ་མ་གཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །རྒྱུ་འདིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཞེས་པའི་སེང་གེ་བཟང་པོའི་འདོད་པ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་དགོས་པ་མེད་པས་མི་རིགས་ཞེས་ལྔའི་ས་མཚམས་མཐུན་ཞིང༌། ཉི་ཤུ་པ་ས་བཅུ་ཐ་མའི་བར་ཆད་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་ལ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དངོས་མིན་ཞིང༌། བཏགས་པ་བར་འདོད་ན་ཡང་བཏགས་པའི་དགོས་པ་མེད་པས་མི་རིགས་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི་ཚིག་ལ་རྩོད་པར་སྣང་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པ་ཙམ་དུ་བཞེད་པས་སོ། །དེ་ཡང་རྒྱན་སྣང་ལས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་འབྲེལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། ཞེས་སོ། །བུད་དྷ་ཤྲཱིས་ཐ་མ་བརྒྱད་ལ་དང་པོ་བཞི་ས་བརྒྱད་པ་དང༌། དེ་ནས་གཉིས་དགུ་པ་དང༌། དེ་ནས་གཉིས་བཅུ་པའོ་ཞེས་འཆད་ཅིང༌། རྒྱན་སྣང་དུ། ཐ་མ་བརྒྱད་བྱང་སེམས་ཀྱི་སའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལུགས་བཀོད་པ་ནི་འཕགས་པའི་དགོངས་པར་འཆད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཤད་པའི་ཐ་མ་གསུམ་ནི་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་འཇུག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྒྱན་སྣང་བཞེད་ལ། གཞན་དག་སྐུ་གཉིས་སམ་ཡེ་ཤེས་སྔ་མ་བཞི་དངོས་ཡིན་ལ། སྤྲུལ་སྐུའང་བྱ་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་མཇུག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཚོགས་ལམ་ནས་མི་སློབ་པའི་བར་ན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་དབྱེ་བ་རྫོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་རྒྱུ་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བས་དབྱེ་བ་མི་རྫོགས་སོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་འདིས་ས་མཚམས་མཛད་པ་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱི་དང༌། ཡན་ལག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། ནོད་པའི་རྟེན། རྒྱུ་གང་ལས་ནོད་པ། ཡུལ་གང་ལ་ནོད་པ། ནོད་བྱའི་ངོ་བོ། ས་མཚམས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་གདམས་ངག་ཉན་པ་ཙམ་ཞིག་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་ལ་ཡང་ཕལ་པ་དང་ཁྱད་ཅན་གཉིས་ལས་འདིར་བསྟན་པ་ནི་ཕྱི་མ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དངོས་ལ་ཉན་ན་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོར་སོན་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། རྒྱན་ལས། བསམ་གཏན་ལ་ཐོབ་མངོན་པར་ཤེས། །མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང
Chinese
那些示现入灭者，在所有不净刹土中，示现存在轮回，如是等等。按照这种方式，这十二种全部都是佛陀的事业，是不共的宗派。按照共同乘的说法，如《集论》中所说，最初的九种是菩萨的事业，最后的三种是佛陀的事业。“大象的观看方式”的意义是，在《三母断灭》中说：不在上面的人不仰视，不在下面的人不俯视，不在左右的人不斜视，不在后面的人不转颈，不在远处的人不凝视，不在近处的人也不漫不经心。以如何安住的行持和如何观看的眼睛，在所有世间界中观看一切有情和法，就是大象的观看方式，这样解释道。第二，用二十二个比喻来显示二十二种发心，用二十二个比喻、意义、法一致来证成，这样，也就是用“地、金、月、火”等两句偈颂来宣说二十二种发心。这里把“地、金、月、火”等发心说成是第六格，是不正确的。第三，在所说的二十二种发心中，最初的“欲乐具足”等三种，是以最初行者的资粮道所摄，也就是以资粮道的小、中、大三种次第。其后，具备合一，是进入初地，以加行道所摄。其后，从具备布施到具备智慧之间的十种，是以极喜地等十地次第所摄，最初是见道，其余九种是修道的行境，也就是在那个阶段存在。其后，具备神通等五种，是以殊胜道所摄。对此，有些人解释为十地的殊胜道，但是，在《庄严经释》中，这些次第是按照意义的次第来解释的，所以不合理。因此，安立在十地的殊胜道上。在《月光》中，其余六种是法云地的状态的殊胜道。
English
Those who show passing into nirvana, in all impure realms, show the existence of samsara, and so on. According to this way, all twelve are the deeds of the Buddha, which is the uncommon tradition. According to the common vehicle, as explained in the Compendium, the first nine are the deeds of the Bodhisattva, and the last three are the deeds of the Buddha. The meaning of "the elephant's way of looking" is: In the 'Three Mothers' Subduing,' it says: Do not look up at those who are above. Do not look down at those who are below. Do not squint at those who are on the left or right. Do not turn your neck to look at those who are behind. Do not strain to look at those who are far away. Do not look carelessly at those who are near. To look at all sentient beings and phenomena in all realms of the world with the conduct of how to abide and the eyes of how to look is the elephant's way of looking, so it is explained. Secondly, the twenty-two examples show twenty-two kinds of bodhicitta, and the twenty-two examples, meanings, and dharma are consistent to prove it. Thus, the twenty-two kinds of bodhicitta are explained by two verses such as "earth, gold, moon, fire." Here, it is incorrect to say that the bodhicitta such as "earth, gold, moon, fire" is in the sixth case. Thirdly, among the twenty-two kinds of bodhicitta that are explained, the first three, such as "having desire," are included in the path of accumulation of the first practitioner, that is, in the small, medium, and large three stages of the path of accumulation. After that, having oneness is entering the first ground, which is included in the path of preparation. After that, the ten from having generosity to having wisdom are included in the ten grounds such as Joyful Ground in order, the first is the path of seeing, and the remaining nine are the objects of the path of meditation, that is, they exist at that stage. After that, the five such as having clairvoyance are included in the special path. Some explain this as the special path of all ten grounds, but in the Ornament of Realization, these sequences are explained in the order of meaning, so it is not reasonable. Therefore, it is established on the special path of the tenth ground. In Moonlight, the other six are the special path of the state of the cloud of dharma.
Chinese
哦！此之最后一位乃是佛陀的无间道。以此之故，称作“被佛地所摄”的狮子贤之意愿，因无须就近安立之必要，故与“非种姓”之五地界限相符。第二十位，以十地最后之无间道所摄，然其非真实之佛地，纵欲许为安立，亦因无安立之必要，故称“非种姓”之辩驳，似为词句之争论。因导师亦仅许为被佛地之加行所摄而已。如是，《庄严经论释》中云：“此乃与菩萨地相关联，被趣入佛地之道所摄。”佛吉祥贤论述道，最后八者，最初四者为八地，其后二者为九地，其后二者为十地。于《庄严经论释》中云：“安立最后八者被菩萨地之差别道所摄之理，乃是圣者之意趣。”其下所说之最后三者，乃以加行、正行、结行三者之门，被佛地所摄。其中，正行之趣入，经庄严论释主张为佛陀之等持与后得。其他则主张二身或前四智为正行，并认为化身亦为事业成就智慧之结行。如是，存在于资粮道至无学道之间者，则发心之种种差别，是从最初业者之地开始，直至佛地之间所摄。因此，若从因果二者之门进行区分，则区分圆满，否则仅以因之区分，则区分不圆满。如是，此导师所作之地界，亦是引用《经庄严论》之地界之教证，并随之而行。第二，分二：总说与支分之义。第一，分五：能领受之所依、从何因领受、于何境领受、所领受之体性、地界。第一是：通常仅是听闻诀窍，声闻缘觉亦有，然就大乘诀窍而言，亦有庸常与殊胜二者，此处所示乃是后者。如是，若向真实之佛陀听闻，则须是已臻至大资粮道者。如《庄严经论》云：获得禅定与神通，以现证之门，为供养无量佛陀之故，并
English
Oh! The very last of these is the uninterrupted path of the Buddha. For this reason, the intention of Simhabhadra, which is called "included by the Buddha-ground," is consistent with the boundary of the five "non-lineage" grounds because there is no need to closely establish it. The twentieth, included by the uninterrupted path of the last of the ten grounds, is not the actual Buddha-ground, and even if it is desired to be established, the argument that it is "non-lineage" seems to be a dispute over words because there is no need for establishment. Because the teacher also only allows it to be included by the application of the Buddha-ground. Thus, in the Ornament of Sutras, it is said: "This is related to the bodhisattva ground and is included by the path of entering the Buddha ground." Buddhadasa explains that the last eight are the eighth ground for the first four, then the ninth ground for the next two, and then the tenth ground for the next two. In the Ornament of Sutras, it is said: "The way in which the last eight are arranged to be included by the differentiated path of the bodhisattva ground is explained as the intention of the noble ones." The last three described below are included by the Buddha-ground through the three doors of application, main practice, and conclusion. Among them, the Ornament of Sutras asserts that the actual entry is the equipoise and subsequent attainment of the Buddha. Others assert that the two bodies or the first four wisdoms are the main practice, and they consider the emanation body to be the conclusion of the wisdom of accomplishing activities. Thus, the various distinctions of arising bodhicitta, which exist between the path of accumulation and the path of no more learning, are included from the ground of the first practitioner up to the Buddha-ground. Therefore, if one distinguishes from the perspective of both cause and effect, the distinction is complete; otherwise, the distinction is incomplete with only the distinction of cause. Thus, the boundary made by this teacher also quotes the scriptural authority of the boundary of the Ornament of Sutras and follows it. Second, there are two: the general meaning and the meaning of the branches. First, there are five: the support of what is received, from what cause it is received, in what object it is received, the nature of what is received, and the boundary. The first is: In general, just listening to the instructions is also present in the Hearers and Solitary Realizers, but in particular, in the instructions of the Great Vehicle, there are two types, ordinary and special, and what is shown here is the latter. Thus, if one listens to the actual Buddha, one must be someone who has reached the great path of accumulation. As the Ornament of Sutras says: Having attained meditative stabilization and extrasensory perception, through the door of manifest realization, for the sake of offering to immeasurable Buddhas, and