Tibetan
་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་པ་སྟེ། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དབྱིག་གཉེན་ནི་ངོ་བོ་སེམས་པ་ལ་བཞེད་དོ། །རྒྱན་ལས། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། །སེམས་པ་འདུན་དང་ བཅས་པ་སྟེ། ཞེས་གྲོགས་འདུན་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་པ་ལ་སྨོན་ལམ་དུ་གསུངས་པས་སྐུ་མཆེད་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྙམ་མོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཕགས་པ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་དང༌། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི་འཕགས་པས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་མ་བསྐྱེད་པ་སྐྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་དང་པོའི་མཚམས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་སེམས་དང་བསྐྱེད་པའི་དོན་བཤད་ནས། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་དག་ལ་མ་བཞག་པར་དཀར་ཆོས་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་རུང་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་མཚན་གཞིར་བཤད་དོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཤད་པ་ལ་རྩོད་པ་བཀོད་ནས་འདོད་པས་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་མིན་པར་གསུངས་སོ། །ཉི་ཁྲིའི་རྣམ་འགྲེལ་དུ་དེ་དང་མཐུན་པར་མཚན་གཞི་བཟུང་ཞིང༌། སློབ་དཔོན་འདིས་ཀྱང་རྒྱན་སྣང་དང་འདི་གཉིས་ཀར་ཉི་ཁྲི་སྣང་བར་གསུངས་པའི་རྩོད་ལན་རྣམས་བཀོད་ནས་འདོད་པ་བཏགས་པ་བ་སེམས་མཚན་ཉིད་པར་བཤད་ལ། ཨ་བྷྱ་ཀ་རས་ཀྱང་ཐུབ་དགོངས་སུ་རྩོད་ལན་རྣམས་ ཀྱང་བཀོད་ཅིང༌། ཟླ་འོད་དུ་ཡིད་ཤེས་ལ་མཚན་གཞིར་བྱས་སོ། །ཚིག་གསལ་ལས་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དངོས་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་སྟེ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་གྲོགས་ལ་དེར་གདགས་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུ་ལ་དེར་གདགས་ཏེ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཅུང་རྩིངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བུད་དྷ་ཤྲཱིས། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྡ་སྦྱར་བར་ཟད་མོད་གཞན་དུ་ན་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་དང༌། གྲོགས་ལ་དེ་དང་ལྷན
Chinese
具有的心就是发心，是菩萨的心。因为在这样的解释中说，世亲认为本体是心。庄严经中说：坚定者的愿望是，具有意愿的心。说具有友伴意愿的心是愿望，我认为师兄弟的想法是一致的。第二方面分二：圣者及其追随者，以及与之不符的观点。第一种是，圣者说：所谓发心，心就是识，也就是了别。什么是识呢？就是意的识，因为意缘于一切白法，所以存在于意中。说了“生起”一词，就知道是生起未生起之物，因此，心所证悟的法，是为了指示最初阶段的事物之义。这样解释了心和生起的意义后，五门的识仅仅是向外看的，并且考虑到阿赖耶识和染污意是无记的，所以没有安立在这些上，而是将能作为一切白法之所依的意识作为基准来解释。此外，对于将菩提愿望解释为发心提出了辩论，并说愿望只是对发心的假立，而不是真实的发心。二万颂的释论中，也与此相同地采用了基准。这位论师也在《庄严经释》和这部论中，列举了二万颂显明的辩论回答，并说愿望是假立者，心是自性。阿毗耶羯啰也曾在《如来密意》中列举了辩论回答。月称在《月光疏》中，将意识作为基准。明句论中说：所谓发心，这里有些人认为主要指示的是发心本身，也就是意愿等。有些人认为是对能使发心增长的助伴进行假立，也就是布施等。有些人认为是对果进行假立，也就是唯一道路等。这样解释是随顺论师的观点，但有些粗糙。第二种是，布达室利说：实际上，追求本身就是了别的自性，因此只是那样约定俗成而已，否则就是将果作为因，将助伴与
English
The mind that possesses [that quality] is called bodhicitta, it is the mind of a Bodhisattva. Because it is said in such an explanation, Vasubandhu considers the essence to be the mind. In the Ornament Sutra it says: The aspirations of the steadfast are, the mind with intention. Saying that the mind with friendly intention is aspiration, I think the brothers' thoughts are the same. The second aspect has two parts: the noble one and his followers, and views that disagree with that. The first is, the noble one says: What is called bodhicitta, the mind is consciousness, that is, discernment. What is consciousness? It is the consciousness of the mind, because the mind focuses on all white dharmas, so it exists in the mind. Having said the word "arising," it is known that it causes the unarisen to arise, therefore, the dharma realized by the mind is to indicate the meaning of the object of the initial stage. After explaining the meaning of mind and arising in this way, the consciousness of the five gates is only looking outward, and considering that the alaya consciousness and afflicted mind are unspecified, they are not established on these, but the consciousness that can serve as the basis of all white dharmas is explained as the standard. In addition, a debate is raised about explaining the desire for enlightenment as bodhicitta, and it is said that desire is only a imputation on bodhicitta, not the real bodhicitta. In the commentary on the Twenty Thousand Verses, the standard is adopted in the same way. This teacher also listed the debate responses that the Twenty Thousand Verses made clear in both the Ornament Manifestation and this treatise, and said that desire is an imputation, and the mind is the nature. Abhayakaragupta also listed the debate responses in the Tathāgatagarbha. Candrakirti, in the Moonlight Commentary, takes consciousness as the standard. The Clear Words says: As for what is called bodhicitta, here some people think that what is mainly indicated is bodhicitta itself, that is, intention, etc. Some people think that it is an imputation on the helper that makes bodhicitta grow, that is, giving, etc. Some people think that it is an imputation on the result, that is, the one and only path, etc. This explanation follows the teacher's point of view, but it is somewhat rough. The second is, Buddhashri says: In reality, striving itself is the nature of discernment, so it is just a convention, otherwise it is taking the result as the cause, and the helper with
Tibetan
་ཅིག་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པར་བརྗོད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འགྲུབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་སུན་ཕྱུང་ནས་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་ཉིད་སེམས་སུ་འདོད་པས་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཤཱནྟི་པ་ནི་ཡིད་དང་འདུན་པ་གཉིས་ཆར་ལ་འདོད་དེ། དག་ལྡན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ནི་ཡིད་དང་འདོད་པ་སྟེ། ཞེས་དང༌། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་སུ་བཞེད་པ་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་གཟིགས་ཤེ་ན། སེམས་བྱུང་ཡིན་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་མི་གནས་པར་དགོངས་ ནས་མཛད་ཅིང༌། ཁྱད་པར་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་ན། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །དོན་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་པ་སྟེ། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ། ཞེས་པའི་རྐང་པ་ཐ་མས་སེམས་སུ་བཤད་པར་འདུག་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། རྒྱན་སྣང་དུ། རྩོད་པའི་སྐབས་སུ་འདི་དྲངས་ནས་སེམས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཡུལ་ཁྱད་ཅན་དུ་སྣང་བར་སྐྱེ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བཤད་པས་ལུང་དེས་སེམས་པ་གྲོགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཤིག་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བསྟན་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །རྩོམ་པ་ཆེ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གོ་ཆ་ཇི་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའོ། །དོན་ཆེ་བ་ནི་བདག་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང༌། དེའི་འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་བྱེད་པ་དང༌། འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འབྱུང་བའི་སེམས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི། ངོ་བོ། སྐྱེ་ཚུལ། ས་མཚམས། བཞེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་གཉིས་སོ། །འདི་ལ་གཉིས། ལུགས་གཞན་དགོད་པ་དང༌། འཐད་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ནི། སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལ།
Chinese
即使说以“唯一”之名命名，又怎能成就其自性呢？驳斥了圣者和论师的观点后，因为将追求意义的意愿本身视为心，所以认为心和心所是同一事物。寂天菩萨则认为意和意愿两者都是。在《集学论》中说：“所谓发菩提心的事物，心即是意和意愿。”又说：“如此一来，为了他人的利益而缘于圆满菩提的意愿，就是发菩提心的特征。”那么，圣者和论师们认为的心，究竟是看到了什么意义呢？他们认为如果是心所，就不能安住于发菩提心的词义，所以这样认为。特别是论师在《现观庄严论》中，在阐述发菩提心的特征时说：“意乐广大与事业广大，意义广大与生起广大，乃是菩萨之发心，具有二义之心所。”他们认为最后一句说的是心。在《庄严光明释》中，在辩论时引用这段话，说：“在显现为与意相应的心，于特殊境中生起时，难道不是发菩提心吗？”因此，他们认为此论典表明，以意为友的心是发菩提心。其中，意乐广大是指以盔甲般的精进，长期行持苦行而不厌倦。事业广大是指以加行精进，如实地成办盔甲。意义广大是指为了自他利益。生起广大是指成就大菩提。其中，前两句表明士夫的行为，后两句表明意义的行为，以及完全执持果的功德。这二者是缘于菩提和利他。第二是，为了他人的利益，与希求圆满菩提之心相应而生起的心。第三有四种：从体性、生起方式、界限、观点等方面进行区分。第一是，愿菩提心和行菩提心两种。这有二：安立其他宗派和阐明合理的一方。第一是，智足说：愿菩提心是所有世间人的。
English
Even if it is said to be named as "unique," how can it accomplish its own nature? Having refuted the views of the noble ones and the teachers, because they regard the desire to pursue meaning itself as the mind, they consider the mind and mental factors to be the same entity. Shantipa, however, considers both mind and desire to be so. In the Compendium of Trainings, it says, "What is called the object of generating the mind of enlightenment, the mind is the mind and the desire." And, "Thus, the desire that aims at perfect enlightenment for the sake of others is the characteristic of generating the mind of enlightenment." Then, what meaning did the noble ones and teachers see in considering it as the mind? They thought that if it were a mental factor, the meaning of the word 'generating the mind of enlightenment' would not remain, so they did so. In particular, the teacher, in the Ornament for Clear Realization, when explaining the characteristics of generating the mind of enlightenment, said, "Great joy and great effort, great meaning and great arising, are the mind of the Bodhisattva, a mental factor with two meanings." They thought that the last line referred to the mind. In the Ornament's Illumination, during the debate, this was quoted, saying, "When the mind that appears to be in accordance with the mind arises in a special object, is it not the generation of the mind of enlightenment?" Therefore, they thought that this scripture showed that a mind with the mind as a friend is the generation of the mind of enlightenment. Among them, great joy is not being tired of practicing austerities for a long time with armor-like diligence. Great effort is accomplishing the armor as it is with the diligence of application. Great meaning is for the benefit of oneself and others. Great arising is accomplishing great enlightenment. Among them, the first two lines show the actions of the person, the latter two lines show the actions of meaning, and the qualities of completely holding the fruit. These two are aimed at enlightenment and benefiting others. The second is the mind that arises in accordance with the desire for perfect enlightenment for the sake of others. The third has four: distinguishing from the aspects of nature, mode of arising, boundary, and views. The first is the two minds of aspiration and engagement. This has two: establishing other systems and explaining the reasonable side. The first is, Yeshe Zhabs said: The aspirational mind of enlightenment is for all sentient beings.