Tibetan
དྲར་བཤད། ཅེས་དང༌། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། ཅེས་རྟེན་ངེས་པ་ཅན་དུ་མཛད་པ་དང༌། མདོ་ལས་ཀྱང༌། རྟེན་སོ་སོའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱང་སེམས་དང་སངས་རྒྱས་ལ་གཞི་ཤེས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་ལ་དགོངས་ཤིང་དེ་ནི་སྤང་བྱའི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པའོ། །བྱང་སེམས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལ་དགོངས་ཤིང༌། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོགས་བཤད་པ་ནི་སྐྱེ་མེད་གསུམ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོགས་བཤད་པ་ནི་གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཁྲུལ་པའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཀྱང་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ངེས་ལ་དེ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་མི་སློབ་ལམ་གྱི་བར་དུ་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་གཉིས་སུ་བཞག་གོ །གང་དག་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་ལ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་སྨྲ་བའི་ཤེས་བྱེད་དྲངས་པ་རྣམས་མི་འགྲོ་བ་དང༌། དེ་ ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་ནི། ཡུམ་ངོས་བཟུང་བའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་པར་བརྗོད་ཟིན་ལ། མཁྱེན་པ་དང་པོ་གཉིས་འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་མིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་ཀྱང་དེ་མིན་པ་མཚུངས་པར་སྨྲ་བས་ནི་དེ་གཉིས་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་རྟོགས་པར་ཡང་འདོད་དགོས་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཡིན་པས་སོ། །ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་ལས་ཀྱང་ལམ་ཤེས་ཚོགས་སྦྱོར་ན་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ལ་ཞུགས་པ། གནས་གྱུར་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ཞེས་སོ། །གཞི་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས། འདི་མན་ཆད་ནི་བྱང་ཆུབ་གཞན་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་དང
Chinese
如是宣说。如是说，声闻等见道，如是皆欲为一切智。如是作决定所依。经中亦云，所依与各自之相续相关联。因此，说菩萨与佛有阿赖耶识，是指对治阿赖耶识，是就所断的角度而命名的。说菩萨有遍智之加行，是指其因。说三智之体性等，是指有修生无三之瑜伽。说佛有三智之体性等，是指如实证悟基、道、果三种，仅此而已，并非体性，譬如如实证悟错乱之体性，然非成错乱识。因此，就决定所依而言，从三乘之资粮道起，至无学道之间，安立阿赖耶识与道识二者。对于那些说阿赖耶识与道识遍及圣者之证悟的论式，已说明其不成立，且已显示其能害。于了知母之场合已广说。若前二智非圣者之证悟，则说遍智亦与之相同，则彼二者亦须承许为一切智之证悟，因遍智即是彼二者。于《三母破害》中亦显示道识存在于资粮道与加行道中，所谓知道之相，即是说菩萨最初发心，从胜解行地起，至达地法之云，恒时了知一切行之义与最胜义等，从而趣入清净如是性，成为转依之因，为利益安乐一切有情而趣入之识，能令行至一切智之大城市，是因以道之相而趣入，故名知道之相。如是。又，耶谢扎说，阿赖耶识之体性是相违品之阿赖耶识，此后必须了知其他菩提而断除，故是一切智之体性。因此，圣者与
English
Thus it is said. It is said, "The path of seeing of the Shravakas, etc., is desired to be omniscient." Thus, it is made a definite basis. Also, in the Sutra, it is said that the basis is related to the respective continuums. Therefore, it is said that Bodhisattvas and Buddhas have the Alaya-jnana, which refers to the antidote Alaya-jnana, and it is named from the perspective of what is to be abandoned. The explanation of the application of omniscience for Bodhisattvas refers to its cause. The explanation of the characteristics of the three wisdoms, etc., refers to the yoga of meditating on the three unborn. The explanation of the characteristics of the three wisdoms, etc., for Buddhas refers only to the realization of the three aspects of the ground, antidote, and result as they are, and it is not a characteristic. For example, even if one realizes the nature of delusion as it is, it does not become a deluded consciousness. Therefore, for the definite basis, from the accumulation path of the three vehicles up to the path of no more learning, the Alaya-jnana and the path-jnana are established as two. The proofs cited by those who say that the Alaya-jnana and the path-jnana are pervaded by the realization of the noble ones are not valid, and the refutation to them has been shown. It has already been explained extensively in the context of identifying the Mother. If the first two wisdoms are not the realization of the noble ones, then it is said that omniscience is also the same, then those two must also be accepted as the realization of omniscience, because omniscience is those two. In the "Three Mothers Destroying Harm," it is also shown that the path-jnana exists in the accumulation and application paths, saying, "Knowing the aspect of the path is called this: for this, from the first generation of Bodhicitta, from the stage of practice with aspiration up to the cloud of the Dharma of the ground, constantly understanding the meaning of all actions and the supreme meaning, etc., thus entering into the purification of suchness, becoming the cause of transformation, and the consciousness of entering for the benefit and happiness of all sentient beings, makes one go to the great city of omniscience, because one enters through the aspect of the path, it is called knowing the aspect of the path." Thus it is. Also, Yeshe Zhab says that the characteristic of the Alaya-jnana is the Alaya-jnana of the opposing side, and from this point onwards, one must know other Bodhi and abandon it, therefore it is the characteristic of omniscience. Therefore, the noble ones and
Tibetan
་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་དུ་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་འདུས་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་ཡུམ་བར་མ་དྲངས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུ་བར་བཞེད་ནས་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་ལ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས་དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་ལམ་ཤེས་འདོད་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་ལ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་དོ། །འོ་ན་གནོད་འཇོམས་དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་སར་གཏོགས་པ་ས་བཅུའི་རིམ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ཞེས་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། ལུང་དང་པོས་ནི་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་མ་ཟིན་ལ། གཉིས་པའི་དོན་ནི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཞུགས་ནས་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་གཏུགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་ དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བདེན་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། དེར་ཡང་དང་པོར་མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གཞི་ཤེས་སུ་བཤད་ནས་ཕྱིས་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། རྣམ་ཀུན། རྩེ་མོ། མཐར་གྱིས་པ། སྐད་ཅིག་མའི་ས་མཚམས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་ལ་ཁྱད་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་གཉིས་སུ་བྱས་ནས། རྣམ་ཀུན་ཁྱད་པར་ཅན་མིན་པ་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་དང༌། ཁྱད་པར་ཅན་ས་བརྒྱད་པ་ནས་དང༌། རྩེ་མོ་ལ་ཡང་དང་པོ་དྲོད་ནས་ས་བརྒྱད་པའི་བར་དང༌། གཉིས་པ་ས་དགུ་པ་ནས་བཅུ་པའི་དཀྱིལ་སྟོད
Chinese
阿阇黎认为，为了说明包含于三智中的所有证悟，引用《中品般若经》的意趣，也是因为想要以三智的方式来概括三乘的一切道。对于道智，必须先生起发心，因此应从发心后的第二个刹那起，才认为具有道智。总之，《庄严经论》的任何注释都没有说基智和道智遍及圣者的证悟。那么，《摧毁魔军》中说：“属于菩萨修行之地的，以十地次第必定产生的，如布施等波罗蜜多的行持，对于菩萨道的自性智慧，称为知晓道的相。声闻和独觉们，‘一切有为法皆是无常，一切有漏法皆是痛苦，一切法皆是无我’，所有这些进入无常等相的修习之因所产生的，超世间的道之智慧，称为一切智。”这该如何解释呢？第一个教证并没有说只有圣者才有，第二个的意义是指基智的主要部分，在“一切智是声闻和独觉的”的注释中说，一切智以三种方式进入，凭借对法的随顺和证悟的智慧，穷尽一切法的智慧称为一切智，这个智慧并非以所有方式知晓一切法，而是因为通过三相和四谛之门，对一切法没有迷惑。因此，声闻和独觉的智慧被称为一切智。就像那里首先将穷尽的智慧说成是基智，然后才共同宣说一样。第二部分有四点：一切种智，顶智，渐次智，刹那的界限。第一点是：过去的智者们将阿阇黎的意趣与前三种结合，分为有差别和无差别两种，一切种智，无差别的是从资粮道到七地之间，有差别的是从八地开始，顶智也是，首先是从暖位到八地之间，其次是从九地到十地的中间上部。
English
The Acharya believes that, in order to explain that all realizations are included in the three wisdoms, the intent of quoting the Intermediate Mother Sutra is also because he wants to summarize all the paths of the three vehicles in the manner of the three wisdoms. For the wisdom of the path, the generation of bodhicitta must precede it, so it should be considered to have the wisdom of the path from the second moment after the generation of bodhicitta. In short, none of the commentaries on the Ornament of Realization state that the base wisdom and the path wisdom pervade the realizations of the noble ones. Then, in the Destruction of the Host of Mara, it says: "Belonging to the place of practice of the Bodhisattvas, what necessarily arises in the order of the ten bhumis, such as the practice of the perfections, for the wisdom of the nature of the Bodhisattva path, is called knowing the aspects of the path. The Hearers and Solitary Buddhas, 'All conditioned phenomena are impermanent, all contaminated phenomena are suffering, all phenomena are without self,' all these that enter into the aspects of impermanence and so on, arising from the cause of cultivation, the transcendental wisdom of the path is called all-wisdom." How should this be explained? The first scripture does not say that only the noble ones have it, and the meaning of the second refers to the main part of the base wisdom. In the commentary "All-wisdom is of the Hearers and Solitary Buddhas," it says that all-wisdom enters in three ways, and by the power of the wisdom of conforming to and realizing the Dharma, the wisdom that exhausts all dharmas is called all-wisdom. This wisdom does not know all dharmas in all ways, but because there is no confusion about all dharmas through the gate of the three characteristics and the four truths. Therefore, the wisdom of the Hearers and Solitary Buddhas is called all-wisdom. Just as there, the exhaustive wisdom is first explained as the base wisdom, and then it is commonly proclaimed later. The second part has four points: all-knowledge, peak knowledge, gradual knowledge, and the boundary of moments. The first point is: the wise ones of the past combined the Acharya's intent with the first three, dividing them into two types, with and without distinction. All-knowledge, without distinction, is from the path of accumulation to the seventh bhumi, and with distinction, it starts from the eighth bhumi. Peak knowledge is also, first from the heat stage to the eighth bhumi, and second from the ninth bhumi to the upper middle of the tenth bhumi.