Tibetan
དི་དག་གིས་ཚངས་སྤྱོད་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་རུང་དུ་སྦྱོང་པས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱའོ། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ནི། རང་གིས་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་སྲོག་དང་སོགས་པས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །མདོར་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལྟར་ན་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་ནི། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུའམ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ལྟ་བས་སྨོད་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམ་པར་གདུལ་བྱ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་སྟེ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ། །མདོར་ནི་བྱང་ ཆེན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་རྒྱན་སྣང་དང་ཟླ་འོད་དུ་ཡང་འབྱུང་ལ། དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་བློས་ཀྱང་མཚན་མར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །ཤཱནྟིས། སྐྱོ་བ་དང་ནི་བདོག་ཀུན་གཏོང༌། ཞེས་ཡིད་འབྱུང་བ་ལ་གསུངས་ཤིང་ས་ལྔ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་གྲངས་ལ་བཅུ་གསུངས་པ་འདིར་ཡང་སྦྱར་ཞེས་སོ། །མདོ་ཡི་དེ་ནི་བྱང་སེམས་རང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་དང༌། འགྲེལ་པ་དེས་ཡིད་བྱེད་དེས་གཞན་མྱང་འདས་ལ་འགོད་ཚུལ་བསྟན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །བདོག་ཀུན་གཏོང་བ་ནི། ལུས་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང༌། མི་ཞུམ་པ་ནི། དགེ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་ཞིང་ཡུལ་ལ་ཞེན་ནས་མི་གནས་པ་དང༌། ལྟ་བ་མེད་པ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མར་མི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུའོ། །གཉིས་པ་ནི། གནོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ནས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བྱ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཆོས། །རབ་ཏུ་སྲེག་བྱེད་འོད་ལྟ་བུ། །དེ་དང་ལྡན་ཕྱིར་ས་དེ་ནི། །གཉིས་པོ་སྲེག་པས་འོད་འཕྲོ་ཅན། ཞེས་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ ཤེས་རབ་དེས་སྒྲིབ་གཉིས་སྲེག་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་གསུངས་སོ། །གང་གིས་ན། གོང་གི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུས་སོ། །ཡོངས་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི་སྔ་མ་ལྟ་བུའོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འདྲིས་དང་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆེན་ས་ལྔ་པ་ལ་གནས་པས་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་སྟེན་པ་་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་ནས་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ཁེངས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཉམ་རངས་སུ་བཞག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། ཞེས་པའི་བར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤང་གཉེན་དང༌། འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྦྱོང་ཚུལ་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདྲིས་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་སོགས་པས་བཀུར་སྟིའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་སོགས་པས་ཁྱིམ་པ་དང་འགྲོགས་ཤིང་འདྲིས་བཤེས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྤོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བརྒྱུད་མར་འགྲོ་ཞིང་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་ལ་སྐྲ་བྲེགས་ནས་ངུར་སྨྲིག་གི་གོས་བགོ་བ་དང༌། དགེ་སློང་མ་དང་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ལ་མི་སྲེད་ཅིང་དེ་ལས་གོས་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་ནི། གཞན་གྱིས་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཕྲག་དོག་ནས་རབ་བྱུང་ལ་དད་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པ་སྟེ། གཉེན་པོ་ནི་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ བདེ་བ་སྒྲུབ་དགོས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སེར་སྣ་སྐྱེད་དུ་ག་ལ་རུང་སྙམ་པའོ། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་ལ་གཉིས་ལས། ཕྱིའི་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་གནས་པའི་གྲོང་དང་སོགས་པས་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཡིན་ལ། ནང་གི་ནི་ཉན་རང་ཡོད་པ་དེའི་གཏམ་ཐོས་པ་དེའི་སེམས་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་ནི་དེ་གཉིས་ལུས་སེམས་ཀྱིས་སྤངས་པའོ། །མདོར་ཕྱི་མ་གསུངས་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཉིས་ཀ་ལས་དབེན་པར་བྱ་དགོས་པས་མི་འགལ་ཏེ། མདོ་ཡི་དེ་ནི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་གཉིས་ནི། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་བསྔགས་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་སྟེ། གཉེན་པོ་ནི་བདག་གཞན་དུ་གདགས་པའི་གཞི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་མི་དམིགས་པའོ། །མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་ནི། རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེར་བས་མི་དགེ་བ་ལུས་ངག་གི་བདུན་ནི་ལས་སེམས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་ལམ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་སེམས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཀྱང་དེ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པས་དེའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་སྟེ། གཉེན་པོ་ནི་འདིས་བདེ་འགྲོ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་ན་འཕགས་ལམ་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་བཅུའི་ཉེས་པ་རིག་པའོ། །རློམ་པས་ཁེངས་པ་ནི། ཐོས་པ་དང་སོགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་རློམ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཅན་གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་སྟེ། གཉེན་པོ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མ་དམིགས་ན་ཡོན་ཏན་འདིས་བདག་
Chinese
這些為了安住梵行，以能隨心所欲調伏心來修習，稱為修習的功德。不捨棄學處是：自己受持的學處戒律，即使為了生命等等，也不捨棄身體和受用。總之，如「一切學處無有行相」所說，即是不執著於學處的相。呵責欲妙是：以過患想或不如意想來觀察欲妙的功德，如色聲等，而加以呵責。寂滅是：為了適應所化眾生的根器，引導所化眾生趣入寂滅。總之，大菩提的寂滅和發心是什麼呢？就像《莊嚴經論》和《月光經》中所說的：「對於一切法，沒有顯著的造作。」意思是說，一切法自性寂滅，息滅戲論，並且不以分別念執著其相。寂天菩薩說：「捨棄憂惱及一切財物。」這是針對厭離心而說的，第五地的圓滿修習有十種，這裡也可以引用。經部的意思是菩薩自己如何作意，而釋論則說明以作意引導他人趣入寂滅，因此沒有矛盾。捨棄一切財物是：不執著於身體等內外諸法的相，從而捨棄一切財物。不怯弱是：對於修持善法不怯弱，不貪戀境界而不安住。無有見是：不執著一切事物的相，這就是所謂的十種。第二是：能壓伏。從哪裡開始？第四是放光。為什麼這樣說呢？因為：菩提分法如烈火，能焚燒一切。具足此法故，此地能放光，因焚燒二障故。意思是說，以與菩提分法相應的智慧，能焚燒二障，安住於此。以什麼來焚燒呢？以上述的十種圓滿修習。成為圓滿修習的方式如前所述。第五有二，第一是：親近等等，有兩個偈頌。菩薩安住於第五地，應當捨棄這十種法。哪十種呢？
English
These, in order to abide in pure conduct, are called the merits of training by training the mind to be workable. Not abandoning the precepts is: not abandoning the precepts of vows that one has taken, even for the sake of life and so on, or for the sake of body and possessions. In short, as it says, "All precepts are without characteristics," it means not clinging to the characteristics of the precepts. Reproaching desires is: reproaching the qualities of desires, such as forms, sounds, etc., by viewing them as faults or as undesirable. Nirvana is: guiding sentient beings to engage in nirvana in accordance with the minds of those to be tamed. In short, what is the nirvana and generation of the mind of great enlightenment? It is like what appears in the Ornament of Realization and Moonlight Sutra: "Whatever does not manifestly engage with all phenomena." The meaning is that all phenomena are naturally in nirvana, pacified from proliferation, and one does not conceptually cling to their characteristics. Shantideva said, "Give up sorrow and all possessions." This is spoken in relation to disillusionment, and the ten mentioned as the number of complete trainings of the fifth ground can also be applied here. The sutra's meaning is how the bodhisattva himself attends to it, while the commentary shows how that attention leads others to engage in nirvana, so there is no contradiction. Giving up all possessions is: giving up all possessions by not clinging to the characteristics of external and internal phenomena such as the body. Not being timid is: not being timid in accomplishing virtuous Dharma, not clinging to objects, and not abiding. Having no views is: not looking at the characteristics of all things, which is called the ten. The second is: to subdue. From where? The fourth is radiant. Why is it called that? Because: The Dharma that accords with enlightenment is like a fire that burns completely. Because it possesses that, that ground is radiant because it burns the two obscurations. It is said that the wisdom that is the nature of accordance burns the two obscurations and abides closely. With what? With the ten complete trainings like the above. The way to become a complete training is like the previous one. The fifth has two parts, the first is: familiarity and so on, there are two verses. Because the great bodhisattva abides on the fifth ground, these ten dharmas should be completely abandoned. What are the ten?
Chinese
如是观待，从“应断除在家者、出家者和依止者”起，到“应断除慢、骄傲、颠倒、怀疑、贪欲、嗔恨、愚痴，并完全舍弃懈怠”为止。第二部分分为两点：一是净治的自性——断除对治，二是获得的自性——净治之理。第一点是：亲近是指以获得等为目的，为了恭敬，与出家者等以及在家者交往、亲近、结交。断除这些是指在佛土中连续不断地行走，化生，剃发，穿袈裟，甚至与比丘尼和敲击法器的僧人也不共住，不贪恋，也不从他们那里获得衣物。贪恋在家是指嫉妒他人获得财富，不向对出家有信心的在家者示好。对治是：如果我必须为众生带来安乐，怎么能吝啬众生以自己的福德获得的安乐呢？成为喧嚣之处分为两种：外在的是指许多人居住的村庄，以及城市等；内在的是指听到声闻、独觉的言谈，生起念头的地方。对治是身心远离这二者。虽然经中只说了外在的，但菩萨必须远离二者，这并不矛盾，因为经中的说法是就主要方面而言的。自赞毁他这二者是：通过赞扬功德和诋毁过失的方式，赞扬自己和诽谤他人。对治是不执著于作为安立我他的基础的内外诸法。不善业的十种道：由于给予不悦意的果报，所以是不善业。身语的七种是业，是思择的自性，也是道；意的三种虽然不是思择的自性，但却是它进入的基础，所以是不善业的十种道。对治是：如果这些连善趣也障碍，那还用说圣道吗？因此要认识这十种道的过患。以傲慢而自满是：以听闻等以及戒律等而自满，不恭敬其他有功德者。对治是：如果不执著于任何法，那又有什么功德可以
English
Thus viewing, from "one should completely abandon householders, renunciants, and those who rely on them," up to "one should completely abandon pride, arrogance, perversions, doubt, desire, hatred, and delusion, and completely relinquish laziness." The second part is divided into two points: first, the nature of purification—abandoning the antidote; second, the nature of attainment—the method of purification. The first point is: Familiarity refers to associating, being close, and befriending renunciants and householders, etc., for the sake of respect, with the aim of gaining things. Abandoning these means continuously walking in the Buddha-field, being born miraculously, shaving the head, wearing the saffron robe, and not even living together with nuns and monks who strike the instruments, not being attached, and not obtaining clothes from them. Attachment to home refers to being jealous of others' wealth and not showing kindness to householders who have faith in renunciation. The antidote is: If I must bring happiness to sentient beings, how can I be stingy with the happiness that sentient beings obtain through their own merit? Places that have become noisy are divided into two types: external, which refers to villages where many people live, and cities, etc.; internal, which refers to places where one hears the speech of Hearers and Solitary Realizers and where thoughts arise. The antidote is to abandon both of these with body and mind. Although the sutra only speaks of the external, bodhisattvas must be separated from both, which is not contradictory, because the sutra's statement is in terms of the main aspect. Self-praise and disparaging others refers to praising oneself and slandering others through praising virtues and criticizing faults. The antidote is not to cling to the internal and external dharmas that are the basis for establishing self and others. The ten paths of non-virtuous actions: Because they give rise to undesirable results, they are non-virtuous. The seven of body and speech are actions, are the nature of thought, and are also paths; the three of mind, although not the nature of thought, are the basis for it to enter, so they are the ten paths of non-virtuous actions. The antidote is: If these even obstruct the path to good rebirth, what need is there to mention the noble path? Therefore, one must recognize the faults of these ten paths. Being arrogant with pride is: Being arrogant with hearing, etc., and discipline, etc., and not respecting other virtuous ones. The antidote is: If one does not cling to any dharma, then what virtue can