Tibetan
འི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང༌། ཀུན་ཏུ་སྐྱོ་བའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་ནི་དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་གསུམ་སྤོང་བའི་གནས་སྐབས་སོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་དང་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་བྱེད་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སྤོང་བ་ལ་འདོད་པ་དང༌། མ་སྤངས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ན་རྒྱུའམ་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་འདོད་པའི་ཀུན་དཀྲིས་མི་འབྱུང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་ཅི་བདག་ལ་འདི་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་མྱོང་ངམ་འོན་ཏེ་མེད་པས་མ་མྱོང་སྙམ་ ནས་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་འབྱུང་བ་ན། འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་སེམས་འདོད་པ་ལས་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་ལོ་སྙམ་ནས་སྤང་བྱ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞི་རགས་སུ་སྒོམ་པ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡིད་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དུས་དུས་སུ་སྤངས་མ་སྤངས་དཔྱོད་པ་ན་སྤང་བྱ་མངོན་གྱུར་མ་སྤངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་རེ་ཞིག་ཙམ་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི་གཏན་སྤངས་པ་ནི་མིན་ཏེ། ས་བོན་དྲུངས་མ་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་དེའི་ནུས་པ་མེད་པས་སོ། །དེའི་འཇུག་ཐོགས་སུ་དེའི་མཐུས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་ཅིང་དངོས་གཞི་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་བྱེད་སྐྱེས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཀུན་བཏུས་ལས། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་མངོན་པའི་སྤྱི་སྐད་ལ་ཁམས་གོང་མ་ན་སེམས་པར་རྩོམ་པའི་ཚེ་སེམས་ལོང་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྲོ་བས་གོང་མའི་ས་ལ་བསམ་བྱུང་དང་གཟུགས་མེད་ན་ཐོས་བྱུང་མེད་པར་བཤད་པས། དེའི་ལྟར་ན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྒོམ་ན་ཡིད་བྱེད་དང་པོ་ལ་ཐོས་བསམ་གཉིས་ཀ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ རྟེན་ལ་སྒོམ་ན་བསམ་བྱུང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཉེར་སྡོགས་ནས་སྲིད་རྩེའི་ཉེར་སྡོགས་ཀྱི་བར་ལས་དེར་ཚོར་བའི་དགའ་བདེ་མེད་པས་དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་དོན་སྤོང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་བཤད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་སྡོགས་་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དང་པོ་འདི་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་གོང་མའི་སར་མི་གཏོགས་ཏེ། ཉན་ས་ལས། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་པས་སོ། །འདིའི་རིགས་པས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་འོག་སའི་རྟེན་ལ་སྒོམ་ན་ཡིད་བྱེད་དང་པོ་འོག་སར་འདོད་པར་བྱའོ། །ཉེར་སྡོགས་་དེ་དག་ལམ་བཞིར་བཞག་པའི་ཚུལ་ནི། བསྡུ་བ་ལས། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་དང་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་གཉིས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བ་སྡུད་པ་ནི་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ཆར་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཏེ་དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་ནི་དང་པོའི་རྩོམ་པ་དང༌། བར་ཆད་མེད་པ་ནི་སྤོང་གཉེན་དངོས་དང༌། རྣམ་གྲོལ་ནི་སྤངས་མ་ཐག་ གི་གནས་གྱུར་མྱོང་བྱེད་དང༌། ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཡིད་བྱེད་དེ་དག་ཏུ་ལྡན་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སྦྱོར་བ་མཐའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་བྱེད་དངོས་གཞིར་འདོད་པ་ལྟར་ན་ཉེར་སྡོགས་་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་པ་ལ་དངོས་གཞིས་ཁྱབ་པར་མངོན་ལ། མཛོད་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཉེར་སྡོགས་་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་པ་ལ་དངོས་གཞི་དང་ཉེར་སྡོགས་5་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་གཉིས་འདོད་ལ། བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཉེར་སྡོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་པ་ལ་དངོས་གཞིས་ཁྱབ་པར་འདོད་དེ་མཛོད་དུ། ས་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བསམ་གཏན་ནམ། །ཉེར་སྡོགས་ལས་མཐའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ། །གོང་མ་ཉེར་སྡོགས་ལས་མིན་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མཛོད་པ་ཉེར་སྡོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ནར་འདོད་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་དངོས་གཞི་དང་ཉེར་སྡོགས་ལ་ཚོར་བའི་དབང་པོ་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པས་དབང་པོ་འཕོ་དཀའ་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ནར་ངེས་པས་དབང་པོ་འཕོ་མི་དཀའོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉེར་སྡོགས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དྲུག་གི་ངོས་འཛིན་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ས་འོག་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་དྲུག་པོ་དེར་གྲངས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་ཟག་མེད་རྣམས་དང་པོའི་ཉེར་ སྡོགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་གཉིས་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགལ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་ལམ་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་གི་གཉེན་པོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་
Chinese
以作意使之欢喜，以遍行忧恼之作意使之忧恼，是为摄集喜乐之作意，是舍弃中三烦恼之时机。极度欣悦与忧恼之作意，是次第对于所舍弃之事物生起欲求，以及对于未舍弃之事物观修过患之相。如是勤奋于舍弃时，无论因或处所，对于障碍修善之欲求之遍行缠缚不生起时，便会心想：我是否拥有此物却未曾受用，或者因为没有而未曾受用？ 继而以苦恼之相作意，生起对于欲求之渴求时，便会心想：我的心是否尚未从欲求中解脱？为了舍弃剩余之所舍弃之物，而修习寂静与粗猛之相，是为观察之作意。如是时时观察已舍弃与未舍弃之物时，为了舍弃现前未舍弃之所舍弃之物，而生起对治欲求之微细三种烦恼之对治，是为加行究竟之作意。然而，这只是暂时舍弃，并非彻底舍弃，因为种子尚未连根拔起，因为世间道没有这种力量。紧随其后，凭借其力量进入初禅之正行，并且生起与正行相应的作意，是为作意加行之果。第二种是：如《摄类学》中所说：“如初禅一般，乃至无所有处，亦是如此。”然而，在《俱舍论》的通用术语中，在上界发起思择时，心无间断地进入等持，因此说上界之地没有思所生，无色界没有闻所生。如此说来，如果以无色界为所依而修习，则第一个作意同时具有闻思二者，如果以色界为 所依而修习，则没有思所生。此外，从第四禅之近分定乃至有顶天之近分定之间，因为没有感受喜乐，所以摄集喜乐之作意之意义，仅仅解释为见到舍弃之功德。初禅近分定之第一个作意是欲界之作意，不属于上界，如《声闻地》中所说：未入定地之作意皆是欲界之作意。
English
The application of mind that causes joy, and the application of mind that causes sorrow through pervasive affliction, is the application of mind that gathers joy, which is the opportune moment to abandon the three intermediate afflictions. The application of mind that transforms into extreme delight and sorrow is, in sequence, desiring to abandon what is to be abandoned, and contemplating the faults of what has not been abandoned. When striving to abandon in this way, whether it be the cause or the place, when the pervasive entanglement of desire that hinders the practice of virtue does not arise, one might think: "Do I possess this but have not experienced it, or have I not experienced it because I do not possess it?" Then, by applying the mind to the aspect of suffering, when a longing for desire arises, one might think: "Is my mind not yet separated from attachment to desire?" To abandon the remaining objects to be abandoned, meditating on the aspects of tranquility and agitation, is the application of mind of discernment. When constantly examining what has been abandoned and what has not, in order to abandon the objects to be abandoned that have not been abandoned, the arising of the antidote to the three subtle afflictions of desire is the application of mind of ultimate application. However, this is only a temporary abandonment, not a complete abandonment, because the seeds have not been uprooted, as the worldly path does not have that power. Immediately following this, by the power of that, entering the actual state of the first dhyana and the arising of the application of mind that corresponds to the actual state is the application of mind that is the result of application. The second is: As stated in the Compendium of Topics, "Just as with the first dhyana, so it is up to the realm of neither perception nor non-perception." However, in the common terminology of the Abhidharma, when initiating thought in the higher realms, the mind enters samadhi without interruption, therefore it is said that there is no thought-born in the higher realms, and no hearing-born in the formless realms. Thus, if one meditates relying on the formless realm, then the first application of mind has both hearing and thought, and if one meditates relying on the form realm, then there is no thought-born. Furthermore, from the near attainment of the fourth dhyana up to the near attainment of the peak of existence, because there is no feeling of joy and happiness there, the meaning of the application of mind that gathers joy is explained only as seeing the qualities of abandonment. The first application of mind of the near attainment of the first dhyana is the application of mind of the desire realm, and does not belong to the higher realms, as stated in the Hearer's Ground: The applications of mind of the unestablished grounds are all applications of mind of the desire realm.
Chinese
對於諸蘊生起粗重之相，以及對於初禪生起寂靜之相，如是個別地作意，即名為個別明了作意。以如是之理，其餘諸蘊，若於下地之所依修習，則應許初作意為下地。彼等加行道安立於四道之理者，如《攝事品》云：「個別明了相及勝解作意，是為資糧道所攝。極遠離及究竟瑜伽二者，是為無間道所攝。攝集喜樂是為四道所攝。觀察作意唯為勝道所攝。」如是，資糧道是最初之造作，無間道是斷證真實，解脫道是斷除之後立即體驗轉變之處，勝道是彼以上之功德成就，故應如是認為彼等作意具足彼等功德而作是說。第三，若如主張究竟瑜伽之果作意為真實，則加行道之第九解脫道顯然遍及真實。然《俱舍論》則主張初禪、二禪、三禪之加行道之第九解脫道，有真實及加行5之體性二者生起，而第四禪以上之加行道之第九解脫道則遍及真實，如《俱舍論》云：「由三地超勝之靜慮，或由加行道之邊際解脫道，或非上地之加行道。」又《俱舍論》師主張加行道之受唯是捨受，故初禪、二禪、三禪之真實與加行有不同種類之受根，故受根難以轉移，而其餘諸禪則決定是捨受，故認為受根不難轉移。如是，以上所說之六加行作意之體性，是以世間道從下地離欲之角度而言，然彼六者之數量並非決定，見道與修道之無漏道，有依於初加行者，彼二者有寂靜與粗重之相違，尤其是見道不能作為欲界修斷之對治。
English
To individually contemplate the arising of the coarse characteristics of the aggregates, and the arising of the peaceful characteristics of the first dhyana, is called individual discernment and attention. According to this reasoning, if one meditates on the basis of the lower realms, then the first attention should be considered the lower realm. The way these preparatory practices are established on the four paths is as follows: The Compendium says, "Individual discernment and aspiration attention are included in the path of accumulation. The two, extreme isolation and ultimate union, are included in the path of no interruption. Gathering joy is included in all four paths. Investigating attention is included only in the path of distinction." That is, the path of accumulation is the initial effort, the path of no interruption is the actual abandonment and antidote, the path of liberation is the experience of transformation immediately after abandonment, and the path of distinction is the accomplishment of qualities beyond that. Therefore, it is said that those attentions possess those qualities. Third, if, as it is claimed, the attention of the result of ultimate union is the actual basis, then the ninth liberation path of the preparatory practices is clearly pervasive with the actual basis. However, the Treasury masters claim that the ninth liberation path of the preparatory practices of the first three dhyanas has two kinds of arising, the nature of the actual basis and the preparatory practices, and that the ninth liberation path of the preparatory practices of the fourth dhyana and above is pervasive with the actual basis, as it says in the Treasury: "The meditative stabilization that transcends the three realms, or the liberation path at the end of the preparatory practices, or not the preparatory practices of the higher realms." Furthermore, the Treasury masters believe that the feeling of the preparatory practices is only equanimity, so the actual basis and preparatory practices of the first three dhyanas have different kinds of sense faculties of feeling, so it is difficult to transfer the faculties, but for the rest, it is certain that it is only equanimity, so it is thought that it is not difficult to transfer the faculties. Thus, the identification of the six preparatory practices of attention as described above is from the perspective of the worldly path being free from desire from the lower realms, but the number of those six is not fixed, since the uncontaminated paths of the path of seeing and the path of meditation rely on the first preparatory practices, and those two contradict each other in terms of being peaceful and coarse, and especially the path of seeing cannot be an antidote to the abandonment of desire.