Tibetan
བདག་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། ཞེས་སོ། །བདག་གི་འབྲུ་གནོན་དེ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་ཟླ་མེད་པའི་གཅིག་པུ་དང་གསུམ་པ་ནི་བདག་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་དང༌། བཞི་པ་ནི་བདག་ལྟ་བ་པོ་ནས་ཤེས་པ་པོའི་རྫས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་གསུམ་མོ། །ལྔ་པ་ནི། བདག་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གསུམ་དང༌། དྲུག་པ་ནི་ བདག་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། བདུན་པ་ནི་བདག་བདེན་བཞིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་དང༌། བརྒྱད་པ་ནི་བདག་རྣམ་ཐར་མཐར་གནས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་དང༌། དགུ་པ་ནི་བདག་དེ་ཡང་དག་པར་སློབ་པའི་དོན་ནམ་དགོས་པ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་མི་སློབ་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་རྫས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་བཞི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་བདག་དང་འབྲེལ་བར་རྟོག་པ་སྟེ་ལྔ་པས་ཀུན་ཉོན་དང༌། དྲུག་པས་འཇིག་རྟེན་དང༌། ལྷག་མས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་བྱང་གི་རྟེན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། མདོར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྟེན་ལ་འཛིན་པ་པོ་ཆོས་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་ཤིག་ཏུ་ཞེན་པའོ། །རྟོག་པ་འདི་དགུ་ནི་ཡུལ་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཉི་སྣང་ལས། ཚད་མའི་བརྟགས་པ་དང་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང་འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང༌། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྒོམ་པའི་དོན་རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་རྟོག་པ་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གསུངས་ནས་ཐ་མ་ལ་གཉེན་པོ་མ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་འཛིན་པ་པོ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་རྟོག་ལ་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་དགུར་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཡུལ་དགུ་ལ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཡུལ་ དགུ་གང་ན། དང་པོ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་ལ་སྒྱུ་མ་ཡང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་མམ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ལ་སྒྱུ་མ་ཡང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་མམ། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་མིག་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། གསུམ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སོགས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། བཞི་པ་ནི་མ
Chinese
无我且不可得，如是说。我的“我”的压制，对下面的也要理解。第二是，我，无与伦比的唯一；第三是，我，开启心识之门的因；第四是，我，从见者到知者的实体的执着。这三者的错乱之基，依次是蕴、处、界三者。第五是，我，从无明到老死的所有的烦恼三者；第六是，我，以世间的禅定和无色界的道，从下地解脱贪欲；第七是，我，真实地现见四谛体性的道；第八是，我，成为解脱最终安住者的自性的修道；第九是，我，对那如实修学的意义或必要已经成办的无学道的所依的实体的执着。其中，最初的四个是执着为我的体性，其余的是执着与我相关联，即第五个执着于所有烦恼，第六个执着于世间，其余的执着于超越世间的清净的所依。总之，是对所有烦恼和清净的所依，执着为仅仅是法的实体的某种东西。这九种执着，是从不观待所缘境的角度，以对治的方式，经中开示的。那也如《日光经》中所说：对量之考察，以及蕴、处、界、缘起、从下地解脱贪欲、现见真谛、以身现证的禅定的意义等，依次宣说了前八种执着的对治，而对最后一种没有宣说对治。第二是士夫，也就是执着者，如果对假立存在的有依的执着进行分类，有九种，也就是从对九种所缘境的执着方面来说的。九种所缘境是什么呢？第一是色等之蕴，如《金刚经》所说：善现，于汝意云何？色亦异我，幻亦异我耶？受、想、行、识亦异我，幻亦异我耶？答言：不也，世尊。如是说。第二是眼等之处，第三是色界等十八界，第四是མ
English
Without self and unattainable, so it is said. The suppression of "I" should also be understood for the following ones. The second is: I, the unparalleled one; the third is: I, the cause that opens the door of consciousness; the fourth is: I, the clinging to the substance from the seer to the knower. The basis of confusion for these three is, in order, the three: aggregates, sources, and realms. The fifth is: I, all the three afflictions from ignorance to old age and death; the sixth is: I, being free from desire from the lower realms by means of worldly meditation and the path of the formless realm; the seventh is: I, the path of directly seeing the characteristics of the four truths; the eighth is: I, the meditation path that has become the nature of those who dwell in the ultimate liberation; the ninth is: I, the clinging to the substance of the basis of the no-more-learning path where the meaning or need of learning that thoroughly has been accomplished. Among these, the first four are clinging to the nature of self, and the rest are clinging in relation to self, that is, the fifth clings to all afflictions, the sixth clings to the world, and the rest cling to the basis of purification that transcends the world. In short, it is clinging to the basis of all afflictions and purification as something that has become merely a substance of dharma. These nine clingings are taught in the sutras from the perspective of not observing the object, in the manner of a remedy. That is also as stated in the "Sunlight Sutra": The examination of valid cognition, as well as the meaning of aggregates, sources, realms, dependent origination, being free from desire from the lower realms, directly seeing the truth, and the meditation that is directly realized by the body, etc., were successively taught as the remedies for the first eight clingings, but the remedy for the last one was not taught. The second is the person, that is, the clinging one. If the clinging to the basis of the nominally existent is classified, there are nine types, that is, from the aspect of clinging to the nine objects. What are the nine objects? The first is the aggregates of form, etc., as stated in the Diamond Sutra: Subhuti, what do you think? Is form different from me, and is illusion also different from me? Are feeling, perception, formation, and consciousness also different from me, and is illusion also different from me? He replied: No, World Honored One. So it is said. The second is the sources of the eye, etc., the third is the eighteen realms such as the realm of form, the fourth is m
Tibetan
་རིག་པ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་དང༌། ལྔ་པ་ནི་ཕྱོགས་མཐུན་སོ་བདུན་གྱི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང༌། དྲུག་པ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོའི་མཐོང་ལམ་དང༌། བདུན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་དང༌། བརྒྱད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སོགས་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དང༌། དགུ་པ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་མི་སློབ་པའི་ལམ་སྟེ། དང་པོ་བཞི་ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་དང༌། ལྷག་མ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མས་སྐྱེད་པའི་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྟེན་འབྲེལ་ཆོས་སོ་བདུན་རྣམ་ཐར་གསུམ་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོབས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ལ་སྒྱུ་མ་ཡང་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་མམ་ཞེས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྫས་སུ་མེད་པའི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པས་ཡུལ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེན་པའི་ཚུལ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་འཛིན་པའོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པའོ། ། བཞི་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྟོག་པའི་འཇུག་ཐོགས་སུ་བར་ཚིགས་གཅིག་གིས་ཡོངས་འཛིན་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མདོར་བསྟན་དང་གོ་རིམ་འགལ་བས་རྒྱས་བཤད་དུའང་རྟོག་པའི་སྔོན་དུ་བཤད་དགོས་ཤེ་ན། མདོར་བསྟན་དུ་ཡོངས་འཛིན་རྟོག་པའི་སྔར་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི་དམིགས་རྣམ་མདོར་བསྟན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྦྱར་བ་དང་མཐུན་པར་ཏེ་སྦྱར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱས་བཤད་དུ་མཇུག་ཏུ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དམིགས་རྣམ་རྒྱུ་གསུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་ཡོངས་འཛིན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྔ་མས་ནི་དོགས་པའི་ངོ་བོ་བསུས་ནས་རྒོལ་བ་ཁོང་ནས་ལེན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་མདོར་བསྟན་དུ་སྔོན་དུ་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པས་རྐང་པ་དང་པོ་དང་ཐ་མ་སྦྲེལ་བ་ཐབས་མཁས་དང༌། གཉིས་པ་དང་ཐ་མ་སྦྲེལ་བ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང༌། གསུམ་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྟོན་པས་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་དུ་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཐབས་མཁས་ནི། སྐྲག་པ་དང་དངང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་དངང་བ་སྟེ་སྐྲག་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་སེམས་མི་འགོང་ཡང་དག་པར་མི་འགོང་ཡང་དག་པར་འགོང་བར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་དང་ལྡན་པས། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ཞི་བ་དབེན་པ་སྟོང་པ་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་རྣམས་ སུ་མི་ད
Chinese
十二缘起等智慧。第五是三十七道品清净。第六是三解脱门自性的见道。第七是无色界的禅定道。第八是胜过声闻等，证悟空性的殊胜道。第九是力等无学道。初四是业幻，其余是智慧幻所生的假立。即生处界缘起三十七法，三解脱，无色定，空性，力至不杂等，是否认为对他人是幻，也是另一种幻？如是说彼等皆是无实之假立，故从境所示之门而于经中宣说。执着之相，即执着为假立之执着。 第四是如前所说之类。第三有三，初者，以一间隙，于分别之入止中，宣说能持。若尔，与略标及次第相违，于广说中，亦须于分别之前宣说耶？略标中，能持于分别之前宣说之必要，是为与境相略标之句相合，即为易合之故。如是，于广说中，于末宣说之必要，是为如前所说之境相三因及分别等，成为差别法，乃由彼能持之力故。又前者是迎接疑惑之体性，而从论敌处取之，后者不但于略标中先说有必要也。第二是圣者连接第一与最后之句，是为方便善巧，连接第二与最后之句，是为善知识，第三是显示彼二者之不共品，故说为二者之差别。其中方便善巧是，怖畏与战栗及极度战栗，即为小中大三种怖畏之对治，以心不怯弱，如实不怯弱，如实怯弱亦不转之因，具足遍知作意故。于五蕴中，于无常痛苦空性无我寂静寂静空性无相无愿等
English
Twelve links of dependent origination and so on are wisdom. The fifth is the purification of the thirty-seven factors of enlightenment. The sixth is the path of seeing the nature of the three doors of liberation. The seventh is the path of meditation in the formless realms. The eighth is the superior path of realizing emptiness, surpassing the Hearers and others. The ninth is the path of no more learning, such as the powers. The first four are illusions of karma, and the rest are mere designations created by illusions of wisdom. That is, the sources of birth, realms, dependent origination, the thirty-seven dharmas, the three liberations, the formless meditations, emptiness, the powers up to non-mixing, etc., do you think that they are illusions to others and also another kind of illusion? Thus, it is said that all of these are mere designations without substance, so it is taught in the sutras from the perspective of the objects shown. The way of clinging to it is to cling to the clinging of mere designation. Fourth is like what was said before. There are three in the third. The first is that the upholder is taught in the interruption of the entry and cessation of conceptualization with a single gap. If so, since it contradicts the summary and the order, should it also be taught before conceptualization in the detailed explanation? The necessity of teaching the upholder before conceptualization in the summary is to be in accordance with the verse of the summary of the object aspect, that is, for the sake of easy combination. Thus, the necessity of teaching it at the end in the detailed explanation is that the object aspect, the three causes, and the conceptualization, etc., which were previously mentioned, become distinguishing dharmas because of the power of that upholder. Also, the former is to welcome the nature of doubt and take it from the opponent, while the latter not only has the necessity of being said first in the summary. The second is that the noble one connects the first and last lines as skillful means, and connects the second and last lines as virtuous friends, and the third is that it shows the non-common qualities of both, so it is said to be the difference between the two. Among them, skillful means are fear, trembling, and extreme trembling, which are the antidotes to the three fears of small, medium, and large, because the mind is not timid, truly not timid, and the cause of not turning into true timidity, possessing the all-knowing attention. In the five aggregates, in impermanence, suffering, emptiness, selflessness, peace, solitude, emptiness, signlessness, wishlessness, etc. not