Tibetan
་སུམ་དང་། རྟོག་པ་གཉིས་ཡུལ་སེལ་བ་ལ་འཇུག་པར་འདྲ་ཡང་འཇུག་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། མངོན་སུམ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལ། རྟོག་པ་ནི་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རྫས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་མེད་པས་ཆ་ཤས་སུ་མ་ཕྱེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་མི་འགལ་བར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་མི་རྟག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཆོད་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། མངོན་སུམ་གྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་དང་འགལ་བར་འཇུག་དགོས་ལ། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་དེ་སེལ་བ་ན་དེའི་ཡུལ་བཅད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། གསུམ་པ་ནི། བུམ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེས་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་རྣམ་བཅད་ཡུལ་དུ་བྱས་སམ་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བ་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་བྱས་སྙམ་དུ་རྟོག་ལྡན་གྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་མིན་ཏེ། སྒྲ་བརྗོད་ཙམ་ནས་དགས་བྱའི་དོན་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་དངོས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། གསུམ་པ་གཞན་སེལ་ངོས་བཟུང་བ་ལ། གཞན་སེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། བརྡ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། དང་པོ་ནི། བསལ་བྱ་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་དངོས་སུ་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། གཉིས་པ་ལ། མེད་དགག་དང་། མ་ཡིན་དགག་གི་སེལ་བ་གཉིས་ ལས། ཕྱི་མ་ལའང་བློའི་སེལ་བ་དང་དོན་གྱི་སེལ་བ་གཉིས་སོ། དཔེར་བརྗོད་ན། བུམ་པའི་སྟེང་དུ་བུམ་པ་མིན་པ་རྣམས་པར་བཅད་པ་ཙམ་ནི་མེད་དགག་གི་སེལ་བ་དང་། བུམ་པ་མིན་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་བློའི་སེལ་བ་དང་། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་དེ་དོན་གྱི་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་ངོར་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་དེ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་སྣང་ན་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ལྟ་ན་མངོན་སུམ་རྣམས་ཀྱང་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་རྣམས་རིག་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མ་འདྲེས་པ་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་མིན་ལས་ལོག་པར་སྣང་ཡང་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་རྟོག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཕྱི་རོལ་དང་། གཅིག་ལྟ་གཞན་ལས་ལོག་ལྟ་བུར། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། གསུམ་པ་ནི། དཀར་ཟལ་ལ་བ་ལང་གི་བརྡ་སྦྱར་བ་ན་ནག་སྒྲུར་ལ་ཡང་བ་ལང་དུ་གོ་ནུས་པར་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་འདོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་གོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་མི་འདྲ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་བ་ནི་སྤྱི་ལ་བརྡ་སྦྱོར་ཞིང་སྤྱི་དེ་ཡང་ཆ་མེད་གཅིག་ཡིན་པས། གཅིག་ལ་སྦྱར་བས་ཀུན་ལ་གོ་ཞིང་དེ་ལྟ་མིན་མ། དཀར་ཟལ་དང་ནག་སྒུར་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་མཐུན་སྣང་བ་མེད་ན། དཀར་ཟལ་དེ་ནག་སྒུར་དང་རྟ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་འདྲ་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་མེད་པས། ནག་སྒུར་བ་ལང་དུ་ག་ལ་རྟ་དེར་མི་གོ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། རང་ལུགས་ནི་དཀར་ཟལ་གྱི་སྟེང་དུ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་གཞན་སེལ་ལ་བ་རྡ་ སྦྱར་ཞིང་། གཞན་སེལ་དེ་ཡང་བ་ལང་གི་གསལ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་སྦྱར་བས་ཀུན་ལ་གོ་བ་ཡང་གཞན་སེལ་ཁས་བླངས་བ་ན་སྤྱི་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་མི་འཇུག་པར་བསྒུབས་ཟིན་ལ། ཁས་ལེན་ན། གཞན་སེལ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡའི་དགོས་པ་འགྲུབ་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་ཁས་ལེན་པ་དོན་མེད་དོ། དེས་ན་བརྡའི་ཞེ་ན་ཡུལ་ནི། དཀར་ཟལ་དང་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཚོགས་དོན་ཡིན་ནོ། རྟོག་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། བརྡ་སྦྱོར་བའི་བརྡ་སྦྱར་དགོས་ཀྱི་གང་ཟག་རང་ཉིད་ཀྱིས་བ་ལང་དང་བ་ལང་མིན་པའི་དོན་གཉིས་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་སོར་ངེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། གཉིས་པ་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་ངེས་པའི་ཐབས་ལ། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཚད་འབྲས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། དང་པོ་ནི། ཡུལ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་གཅོད་པ་ན། སྤྱི་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དང་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་གཉིས་མཐོང་ཞིང་། གཉིས་ལས་གཞན་ཡོད་པ་ཁེགས་པས། འཇལ་ཚུལ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། རྗེས་དཔག་གིས་སྤྱི་མཚན་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་མཚན་འདལ་བའི་སྒོ་ནས་གཉིས་སུ་བསྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་རང་མཚན་ཡིན་ན། ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡང་གཟུང་ཚུལ་ལ་གཉིས་འདུག་པས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། གཉིས་པ་ལ། འབྲས་རྟོག་དང་པོ་རྣམ་གཞག་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པའི་ རྣམ་གཞག་དང་། བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྒྲུབ་པའོ། དང་པོ་ནི། སྔོན་པོ་གཞལ་བྱ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་སྔོན་པོ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཚད་མ། སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་འབྲས་བུ། འདི་ནི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཐུན་མོང་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་
Chinese
现量和分别二者在排除境上相似，但进入的方式不同，现量是通过成立的方式进入，而分别则是通过排除的方式进入。而且，境的力量使现量产生显现，如蓝色境之类的物质，因为各自不存在，所以不分部分而执著。因此，现量与增益不相违地进入，因为即使在恒常增益的时候，也能见到无常。如果不是这样，那么所有的增益都必须同时断除。现量所留下的习气产生定解，并且这一定解必须与增益相违地进入，增益也错误地进入境，所以在排除它时，必须断除它的境。第三，说“没有瓶子”的声音，是以对所破进行辨别的辨别为境，还是以独立的成立为境呢？不应由具分别者进行观察，因为仅仅是发出声音，就实际断除了词所包含的所破之义。第三，确定他者排除，包括：他者排除的定义、分类、约定俗成的方式。第一，所排除的对象通过词语实际断除的方式，所要理解的法。第二，分为：无遮和非遮两种排除。其中，后者又分为：心识的排除和意义的排除两种。举例说明：在瓶子上辨别出所有非瓶子的事物，这仅仅是无遮的排除；对于非瓶子产生颠倒执著的显现是心识的排除；从非瓶子中返回来的是意义的排除。在执著瓶子的分别面前，如果瓶子的总义显现为从非瓶子中返回，那么是否必须变成否定的形态呢？如果是这样，那么所有的现量也都会变成否定的形态，因为境从不同的认知中显现为返回。原因在于，仅仅显现为不混合。因此，即使显现为从非此中返回，也不会变成否定的形态，因为在成立的分别中也是如此显现。就像《释量论》中所说：“于彼体外境，一见异返见。”第三，在白色额头上约定牛的名称时，黑色声音
English
Both perception and conception are similar in engaging in eliminating objects, but the way they engage is different. Perception engages through the means of establishing, while conception engages through the means of eliminating. Moreover, the power of the object causes perception to generate appearance, and substances such as blue objects are apprehended without being divided into parts because they do not exist separately. Therefore, perception engages without contradicting superimposition, because even at the time of constant superimposition, impermanence is seen. If this were not the case, then all superimpositions would have to be cut off simultaneously. The habitual tendencies left by perception generate ascertainment, and this ascertainment must engage in contradiction to superimposition. Superimposition also wrongly enters the object, so when it is eliminated, its object must be cut off. Thirdly, the sound of saying "there is no pot," is it that the object of negation is the discriminated object that has been distinguished, or is it that only the independent establishment is the object? It should not be examined by those with conception, because from the mere utterance of the sound, the meaning of what is to be negated is actually cut off by the word. Thirdly, identifying other-exclusion includes: the definition of other-exclusion, its divisions, and establishing the way of conventional agreement. First, the object to be excluded is the dharma to be understood through the means of actually cutting off by words. Secondly, there are two types of exclusion: non-affirming negation and affirming negation. Among these, the latter is further divided into two types: mental exclusion and objective exclusion. For example, merely distinguishing all non-pots on a pot is non-affirming negation; the appearance of wrongly conceiving of non-pots is mental exclusion; and that which returns from non-pots is objective exclusion. In the face of the conception that apprehends a pot, if the general meaning of the pot appears as returning from non-pots, then must it become a negative form? If so, then all perceptions would also become negative forms, because objects appear as returning from different cognitions. The reason is that it only appears as unmixed. Therefore, even if it appears as returning from non-this, it will not become a negative form, because it also appears that way in establishing conception. As it is said in the Pramāṇavārttika, "For him, the entity is an external object, one seeing is seeing differently." Thirdly, when the name of a cow is conventionally assigned to a white forehead, the black sound
Chinese
關於“乌茹”也能理解为牛，内外双方都认可，但理解为牛的理由却不同。外道认为，名相施设于共相，而共相又是无分之一个，因此，施设于一个就能理解为全部，如果不是这样。如果白色和黑色两者之上没有不共的差别，没有共同显现，那么白色相对于黑色和马两者，没有相同和不同的差别。黑色怎么能理解为牛，对马不理解是不合理的。自宗认为，在白色之上，施设与不是牛相违的异体，而且，异体也周遍于所有牛的显现，没有差别，因此，施设于一个就能理解为全部，如果承认异体，也就承认了共相，但已经阻止了声音分别的介入。如果承认，仅凭异体就能成就名相的必要，因此，承认除此之外的共相是没有意义的。因此，名相的所指境是：与白色和不是牛相违的集合意义。也不存在分别互相依赖的过失，因为，施设名相的人，必须凭借现量的力量，分别确定牛和不是牛的两种意义。第二，关于确定所量为现量的方法，确定量为二的理由，以及确定量果。第一，对于境新断除增益时，见到以总相为所取境和以自相为所取境两种。因为排除存在这二者之外的其他，所以，确立衡量的方式为二。因此，确定量为二，而不是通过比量了知总相和现量了知自相的方式来成立二者，如果是那样，如果是自相，那么与是隐蔽相违。因此，确定能起作用和不能起作用为二，也是因为存在两种执取方式，所以成立量为二。第二，关于果分别，第一、第二和第三的 分别，以及成立为二种心识的方式。第一，蓝色为所量，生起蓝色的行相，对蓝色不新欺骗的觉悟是量，证悟蓝色的量是果。这是显宗和唯识宗共同承认的。
English
Regarding "uru" also being understood as a cow, both internal and external parties agree, but the reasons for understanding it as a cow differ. Externalists believe that names are applied to universals, and the universal is an indivisible one. Therefore, applying it to one means understanding all, otherwise it would not be so. If there is no uncommon difference and no common appearance between white and black, then white, relative to black and horse, has no difference of similarity or dissimilarity. How can black be understood as a cow, and it is unreasonable not to understand it as a horse. The self-school believes that on white, the exclusion of others that are contrary to not being a cow is applied, and that exclusion also pervades all appearances of cows without difference. Therefore, applying it to one means understanding all. If one admits the exclusion of others, one also admits the universal, but the intervention of sound discrimination has already been prevented. If one admits it, the necessity of a name is accomplished by the exclusion of others alone, so admitting a universal other than that is meaningless. Therefore, the object indicated by a name is: the meaning of the collection that is contrary to white and not being a cow. There is also no fault of mutually dependent discriminations, because the person who applies the name must separately determine the two meanings of cow and not cow by the power of direct perception. Second, regarding the method of determining the object of measurement as manifest, the reason for determining the valid cognition as two, and the determination of the result of valid cognition. First, when newly cutting off superimpositions on an object, one sees two things: taking the general characteristic as the object and taking the specific characteristic as the object. Because excluding the existence of anything other than these two, the way of measuring is established as two. Therefore, the valid cognition is determined as two, not establishing the two by means of inference knowing the general characteristic and direct perception knowing the specific characteristic. If that were the case, if it were a specific characteristic, it would contradict being hidden. Therefore, determining the ability to function and the inability to function as two is also because there are two ways of apprehending, so the valid cognition is established as two. Second, regarding the fruit of valid cognition, the first, second, and third distinctions, and the establishment of two kinds of consciousness. First, blue is the object of measurement, the appearance of blue arises, the awareness that does not newly deceive about blue is valid cognition, and the valid cognition that realizes blue is the result. This is commonly accepted by both the Sutra school and the Mind-Only school.