Tibetan
་ནི་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟགས་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱོགས་ཆོས་བཟུང་བ་ན། དེའི་རྗེས་སུ་སྔར་བཟུང་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཁྱབ་པ་དེ་སླར་ཡང་དྲན་པ་སྟེ། ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་བཟུང་ཟིན་པའི་མི་འཁྲུལ་བ་སླར་ཡང་མ་དྲན་ན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདིས་ནི་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་ངེས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་བོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱབ་པ་སྤྱིར་འཛིན་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཁྱབ་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་དང་ཁྱབ་པ་དྲན་པའི་དཔྱད་ཤེས་གཉིས་རྟགས་འཛིན་སེམས་སུ་འཆད་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཕྱོགས་ཆོས་འཛིན་པའི་ཚད་མ་དང་དཔྱད་ཤེས་ཀྱང་རྟགས་འཛིན་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟགས་ཡང་དག་གི་ཚུལ་གསུམ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དང༌། ཚད་མ་དེ་དག་གིས་དྲངས་པའི་ཚུལ་གསུམ་དྲན་པའི་དཔྱད་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་དེ་སྐོར་གྱི་རྟགས་འཛིན་སེམས་སུ་་བྱ་དགོས་སོ། །འོ་ན་མདོ་ལས། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་ པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྟགས་འཛིན་སེམས་ཙམ་དང་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་གི་བར་དུ་དྲན་པས་ཆོད་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཚུལ་གསུམ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འཇལ་བའི་ཚད་མའི་བར་དུ་ཚུལ་གསུམ་དྲན་པའི་ཤེས་པས་ཆོད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཐད་ལྡན་ལས། དེ་ལས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དྲན་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། དེའི་དྲན་པ་ཉིད་ནི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་འདིས། དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་རྟགས་འཛིན་སེམས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གི་ནང་ཚན་དུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟགས་འཛིན་སེམས་མངོན་སུམ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། རྟགས་འཛིན་སེམས་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་གང་ལས་ཀྱང་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་བཤད་ཀྱི། རྟགས་འཛིན་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར
Chinese
当以正量确定为有法之因，以方式执取周遍时，其后再次忆念先前已执取的因与所立之法不相混淆的周遍，即若未再次忆念以三相正量已执取的不混淆，则由于不生起了知所立的现量，故如是之义。此谓于以三相正量确定之后，依于忆念“声是所作，凡是所作者皆为无常所遍”，从而了知“因此声是无常”而生起正量现量。并非说有普遍执取和于有法之上执取周遍二者，且执取周遍之正量与忆念周遍之比度二者，于诠释为因执心之语气的周遍执取之正量与比度，亦示现为因执心。如是，衡量真因之三相的正量，以及彼等正量所引之忆念三相的比度等，亦应作为彼结合之因执心。若问：经中云“因之识乃是比量之实有因，以由忆念所间隔之故”，应如何引导？答：此非显示唯因执心与有法比量之间由忆念所间隔，而是显示衡量三相之正量与衡量所立之正量之间由忆念三相之识所间隔。故《理成》中云：“由彼非生起比量之识，然于所立不混淆之自性唯由忆念而有，彼之忆念自性乃是因”，以此释说，忆念所间隔之因是与生起比量相近之结合。如是说。若问：因执心说为似现量之范畴中不应理，因因执心亦有现量之故。答：全无周遍。凡是因执心皆为似现量，于理自在二尊之论著中，丝毫未说及，因执分别似现
English
When a reason is determined as a subject with the mode of certainty by valid cognition, and the pervasion is apprehended in the manner of a property of the subject, then afterwards, the non-confusion of the previously apprehended reason with the established property is recalled again. That is, if the non-confusion apprehended by the three aspects of valid cognition is not recalled again, then because the inference that realizes the established does not arise, such is the meaning. This states that after the three aspects have been determined by valid cognition, relying on the recollection that "sound is produced, and whatever is produced is pervaded by impermanence," the valid inference that realizes "therefore, sound is impermanent" arises. It is not said that there are two: the general apprehension of pervasion and the apprehension of pervasion on the subject. And the valid cognition that apprehends pervasion and the inferential knowledge that recalls pervasion, the valid cognition and inferential knowledge that apprehend the property of the subject in the expression that explains the mind that apprehends the reason, are also shown as the mind that apprehends the reason. Thus, the valid cognition that measures the three aspects of a correct reason, and the inferential knowledge that recalls the three aspects drawn by those valid cognitions, etc., should also be done as the mind that apprehends the reason in that combination. If asked: How should the sutra, which says, "The knowledge of the reason is not the actual cause of inference, because it is interrupted by recollection," be interpreted? Answer: This does not show that only the mind that apprehends the reason and the inference of the subject are interrupted by recollection, but rather it shows that the valid cognition that measures the three aspects and the valid cognition that measures the established are interrupted by the knowledge that recalls the three aspects. Therefore, the Commentary on Valid Cognition says, "From that, the knowledge of inference does not arise, but the non-confusion with what is to be established exists only from recollection, and the nature of that recollection is the reason." This explanation says that the reason interrupted by recollection is the combination close to generating inference. So it is said. If asked: It is unreasonable to say that the mind that apprehends the reason is within the category of seeming perception, because the mind that apprehends the reason also has perception. Answer: There is no pervasion at all. Whatever is the mind that apprehends the reason is all seeming perception. In the treatises of the two Lords of Logic, there is not even a hint of it. The conceptual thought that apprehends the reason is seeming perception.
Tibetan
་སྣང་དུ་གསུངས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང༌། ཞེས་པའི་རྟགས་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་ཏུ་བཏགས་ཤིང༌། རྗེས་དཔག་དངོས་ལ་རྗེས་དཔག་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་ཅན་ རྗེས་དཔག་དངོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཙམ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲས་བཏགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཤེར་ཕྱིན་མཚན་ཉིད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་རྟགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཙམ་ལ་རྗེས་དཔག་གི་མིང་གིས་བཏགས་པ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ལ་རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་དང་དཔྱད་ཤེས་ཡིན་པ་གཉི་ག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱས་པ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུ་རྟགས་ཀྱི་གཞི་ལྡོག་གི་ངོ་བོ་ཙམ་འཛིན་པ་རྟགས་འཛིན་སེམས་སུ་མི་རུང་བ་འཐད་ལྡན་ལས་ཀྱང༌། དུ་བའང་བྱས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་བཟུང་བ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་གོ་བ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་དང་ཆོས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པ་ཙམ་གསུངས་པ་མང་བས། བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་པའི་ཚིག་གང་བྱུང་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ལ་མི་བཟུང་ངོ༌། །གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་ཚེ། བྱས་པ་སྒྲ་ལ་འགོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ཚད་མ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་འཛིན་སེམས་ཡིན་ནམ་མ་ ཡིན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟགས་འཛིནསེམས་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་སྒྲུབ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་ངེས་པ་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ཡང་དག་གི་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་ངེས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་མ་བཤད་དོ་ཞེ་ན། རྟགས་ཡང་དག་གི་རྟགས་འཛིན་སེམས་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། རྟགས་འཛིན་སེམས་ཡིན་ན་རྗེས་དཔ
Chinese
仅仅是显现而已。后来的推论是从推论中产生的。之所以说“从推论中产生”，是因为对标志的执著分别念是推论的原因，所以被命名为推论。真正的推论不是用“从推论中产生”这个词来命名的，因为有标志的推论是真实存在的。如果有人说，仅仅是大乘的现观就被命名为般若波罗蜜多是不合理的，因为大乘的现观也具有般若波罗蜜多的特征。诸如此类有很多，所以没有丝毫的遍及性。因此，仅仅是对标志的执著分别念被命名为推论，而其中既有推论，也有分析性智慧。因此，像所作和烟雾这样，仅仅执著于标志的基础和反面的自性，是不允许作为标志执著心的，这也是合理的。烟雾也不是以所作本身的自性来把握的，而是把握为如果没有所证，就不会产生。这是他所说的。这里所说的“如果没有所证，就不会产生”，意思是如果没有所证的法，就不会产生。正如《释量论》中所说：“此处所要推论的是具有想要了解的差别的法。”正如他所说，考虑到对具体情况的理解，他经常只说有法是所推论的，法是所证的。因此，不要把任何出现的“所证”一词都理解为真正的所证。此外，还应该这样思考：如果为了证明声音是常住的，而将所作作为标志，那么，确定所作与声音以符合安置方式存在的一致性的量，是证明该声音的标志执著心，还是不是？不是，因为它不是证明该声音的有法推论的原因，因为标志执著心被说成是有法推论的原因。如果是这样，那么，对该声音的同品有法就不应该被量确定了，因为量确定同品有法被说成是推论的原因。正确的标志的同品有法被量确定，是被说成是证悟所证的推论的原因，而不是说如果是确定同品有法的量，就一定是它的原因。正确的标志的标志执著心被说成是有法推论的原因，而不是说如果是标志执著心，就是推
English
It is merely said to be apparent. Subsequent inference arises from inference. The reason why it is said that "it arises from inference" is that the conceptualization that grasps the sign is the cause of inference, so it is named inference. It is not the case that the actual inference is named by the term "arising from inference," because the sign-possessor, the actual inference, exists. If someone says that it is unreasonable to name mere realization of the Great Vehicle as Prajñāpāramitā, because the realization of the Great Vehicle also has the characteristics of Prajñāpāramitā, and so on, there are so many that there is not even a little pervasiveness. Therefore, merely the conceptualization that grasps the sign is named inference, and within that, there are both inference and analytical wisdom. Therefore, it is reasonable that grasping only the nature of the basis and negation of the sign, such as what is made and smoke, is not allowed as a sign-grasping mind. Smoke is not grasped by its own nature as what is made, but it is grasped as not arising without what is to be proven. This is what he said. Here, "not arising without what is to be proven" means that it does not arise without the dharma that is to be proven. As it is said in the Compendium of Valid Cognition, "What is to be inferred here is the dharma that possesses the distinction of what one wants to know." As he said, considering the understanding of the specific situation, he often only says that the subject is what is to be inferred and the dharma is what is to be proven. Therefore, do not take any occurrence of the word "what is to be proven" as the actual what is to be proven. Furthermore, one should think like this: If, in order to prove that sound is permanent, what is made is posited as a sign, then is the valid cognition that ascertains that what is made exists in accordance with the way it is posited on sound the sign-grasping mind that proves that, or is it not? It is not, because it is not the cause of the sign-possessor inference that proves that, because the sign-grasping mind is said to be the cause of the sign-possessor inference. If that is the case, then the property-of-the-subject of that proof should not be ascertained by valid cognition, because the valid cognition that ascertains the property-of-the-subject is said to be the cause of inference. The valid cognition that ascertains the property-of-the-subject of a correct sign is said to be the cause of the inference that realizes what is to be proven, but it is not said that if it is a valid cognition that ascertains the property-of-the-subject, it is necessarily its cause. The sign-grasping mind of a correct sign is said to be the cause of the sign-possessor inference, but it is not said that if it is a sign-grasping mind, it is the