Tibetan
མེད་པར་མཚུངས་ནའང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རྗེས་དཔག་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་རིགས་ཏེ། དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཀྱང༌། རང་གི་ཞེན་ཡུལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རང་མཚན་དེ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་གཉིས་ལ་ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ལྟར་དོན་གཉིས་ལང་ཡོད་ཅེས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་གྱི། ལོག་ཤེས་ཡིན་ཀྱང་དོན་རང་མཚན་བརྒྱུད་ནས་འཐོབ་པར་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པའི་དཔེར་བཀོད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞལ་བྱ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཚད་མ་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་ནས། ད་ནི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གཞལ་བྱ་གང་འཇལ་བའི་གཞལ་བྱ་ནི་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཚད་མ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་འཆད་པ་ན་ཤེས་པ་གང་ལ་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཟུང་ཡུལ་ཉེ་བའི་ནུས་པའམ་སྟོབས་ལས། དེ་འདྲའི་གཟུང་ཡུལ་ཡོད་ན་འཛིན་བྱེད་དུ་ཡོད་པའི་རྗེས་འགྲོ་དང་མེད་ན་མེད་པའི་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་ཡུལ་དེ་རང་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་དེ་ལ་ འཛིན་པ་རང་དབང་ཅན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས། དོན་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་རག་གི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང༌། དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་རང་དབང་དུ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱའི་དངོས་པོའམ་རང་མཚན་ད་ལྟར་དབང་པོ་ལས་འདས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་འཛིན་པ་རང་དབང་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཚད་མས་རྟོགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་རྟོགས་པའི་རྟེན་ནི་དོན་གཞན་རྟགས་ལ་བལྟོས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་གསུམ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བྱེད་ཉིད་ཡིན་ལ། ནི་ཞེས་པའི་དགར་ཚིག་གིས་ཚུལ་གསུམ་མ་ཡིན་ན་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་པར་འཕངས་སོ། །རྟགས་དེས
Chinese
虽然看似相同，但在这两者之中，唯有比量才应被确立为量。虽然它在显现境上可能出错，但由于它以衡量的方式作用于其执着境，即声音无常的自相，并且通过与作用相关联，因此是对此事物不再欺骗的知识。正如两个例子在是否为量上存在差异一样，说成两个意义都有所欠缺，这并非是将例子与意义对应起来。虽然是错觉，但仅仅是存在能否通过自相获得意义的差异，这被用作仅表示一个方面的例子。如此，由于所量是自相和共相二者，因此必须确立量为现量和比量二者。在详细解释了自相和共相的定义之后，现在以自相和共相的定义作为所取境，来说明所量，即所衡量的对象，确定为隐蔽和显现二者，因此也确定量为二者。因此，阐述具有二量定义的论述中，对于任何知识，从意义自相的所取境的近处的能力或力量出发，如果存在这样的所取境，那么具有存在时则有执持者，不存在时则无的周遍关系的智慧，以对境本身显现的方式，对境 进行自主的执持，即通过事物力量进行执持，这被称为现量。通过此论述，将意义自相作为所取境，对于拉格（Raga）的所量显现，阐述了新近不欺骗的知识是现量，并且通过事物力量产生的周遍关系的智慧，自主地进行增益和破除的所量是显现。对于从意义的力量出发而进行执持的事物，除此之外的所量事物或自相，现在超越了根识，并且以未现见的自性，量无法以自主执持的方式证悟，证悟它的所依需要依赖于其他的因。那么，什么样的因呢？如果因依赖于法，并且与所证之法具有无则不生的关联，那么当具备这三种特征时，因本身就是所证的能知。而“尼”字的简别作用则暗示，如果不具备三种特征，则不是能知。这个因
English
Although they may seem similar, among these two, only inference should be established as a valid means of knowledge (pramana). Although it may err in its appearing object, it is a non-deceptive knowledge with respect to its object of fixation, the self-characterized sound impermanence, because it functions in accordance with how it measures it, and through its connection with that function. Just as there is a difference between the two examples in whether or not they are valid means of knowledge, saying that both meanings are lacking is not to correlate the examples with the meanings. Although it is a delusion, the mere difference of whether or not it can obtain meaning through the self-characteristic is used as an example to represent only one aspect. Thus, since the object to be measured is determined to be both the self-characteristic and the general characteristic, it is necessary to establish that the valid means of knowledge are determined to be both direct perception and inference. After explaining the definitions of the self-characteristic and the general characteristic in detail, now, taking the definitions of the self-characteristic and the general characteristic as the object of apprehension, the object to be measured, that which is measured, is determined to be both the manifest and the hidden, therefore the valid means of knowledge are also determined to be two. Therefore, in explaining the definition of the two valid means of knowledge, for any knowledge, from the power or strength near the object of apprehension of the self-characteristic of meaning, if there is such an object of apprehension, then the mind that has the concomitance of existence when it exists and the negation of non-existence, in the manner of the object itself becoming manifest, to that object engages in independent apprehension, that is, engages in apprehension through the power of the object, this is called direct perception. Through this statement, taking the self-characteristic of meaning as the object of apprehension, for the manifest object to be measured of Raga, it is explained that the newly non-deceptive knowledge is direct perception, and the object to be measured that independently engages in imputation and elimination by the mind of concomitance and negation arising from the power of the object is manifest. For that which engages in apprehension from the power of the object, other than that object to be measured or self-characteristic, the nature of the self, which is now beyond the senses and not directly seen, cannot be realized by a valid means of knowledge in the manner of independent apprehension, the basis for realizing it needs to rely on other reasons. What kind of reason is it? If the reason relies on the subject of the property, and has the three characteristics of being established with a connection of non-arising without the property to be proven, then at that time, the reason itself is the knower of the property to be proven. And the separative function of the word "ni" implies that if it does not have the three characteristics, then it is not a knower. That reason
Tibetan
་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དུ་བས་ལ་ལ་མེ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གོ་བྱེད་དུ་བའི་རྟགས་ལས་ཆོས་ཅན་དང་མཐུན་དཔེ་གཉི་ག་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མེ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི། མེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བ་དང་འབར་བ་དང་ཙནྡན་ལས་འབྱུང་བ་ སོགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མས་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཙམ་ལས་གཞན་རང་མཚན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ནི་རྟོགས་པ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟགས་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ཆོས་ལས་ནི་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱ་ལ། གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ནི་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་དངོས་ཞེས་པ་ནས་རྟོགས་མི་འགྱུར་གྱི་བར་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་ནས། གཞུང་འདིས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བཤད་པ་ན་སྔར་ལེའུ་གཉིས་པར་གཞལ་བྱ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་དེ་གཞལ་བྱ་གང་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གཞལ་བའི་སྒོ་ནས་མི་སླུ་བའི་ཚུལ་གཉིས་པོ་འདིར་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་གཞི་དང༌། དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཚད་མ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་མཐའ་ཆོད་ནས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ལྷས། གལ་ཏེ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང༌། ཆོས་མཆོག་གིས། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་གྲངས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དེ་ནི་གསལ་བ་ཐ་དད་པའི་མཐར་ཐུག་པས་བསལ་བའི་དབྱེ་བ་མ་བསྟན་ན་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་དོ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུས་ནས་ག
Chinese
那么，如何理解所要证实的（事物）呢？例如，当烟使人理解火时，从作为能知者的烟的征相来看，在有法和相似例二者中，仅仅是共同随行的一般火的自性被理解，而不是理解火的非共同特点，如明亮、燃烧和源于檀香等。因此，所有隐蔽的事物，都只能通过依赖于征相的量，理解其一般的自性，而不能通过其各自特有的、非共同的安住方式的特点来加以区分。如此，从与征相具有无则不生的关系的方面法中，对于作为基础的有法，产生了新证实的法的智慧，这就被称为比量。作为所量隐蔽之物的证实者和衡量者的量，必定是唯一的那个。从“除此之外，真实”到“不能理解”之间，详细解释了定义的含义。因此，此论典宣称，依赖于具有三种特征的征相，对于所量隐蔽之物产生的新而不欺骗的知识，是比量正量的定义。如此解释，先前在第二品中将“对于所量不欺骗”作为量的定义来解释，那么，对于所量，通过如何衡量的方式不欺骗的这两种方式，在此以确定的方式，成为量的一般定义所适用的定义对象，并且因为确定了适用于此的量的一般和特殊的定义，所以成为完全清净地理解量的定义的组成部分。因此，（圣天论师）说道：“如果说，在显示量的定义时，显示数量等是没有意义的，那么，不是的，因为那是具有完全清净的定义之意义的缘故。”以及法称论师说道：“难道不是仅仅要分别显示正确的知识的定义吗？那数量有什么用呢？是的，如果不显示以清晰、差异的究竟而排除的分类，就不能特别显示定义，因此，因为是显示定义的组成部分，所以通过数量的方式来表达种类的区分。”如此说道。如此详细解释后，将所成立的意义总结为：
English
So, how does one understand what is to be proven? For example, when smoke makes one understand fire, from the perspective of smoke as the knower, in both the subject and the similar example, only the nature of the general fire that is commonly concomitant is understood, not the understanding of the uncommon characteristics of fire, such as being bright, burning, and originating from sandalwood, etc. Therefore, all hidden things can only be understood through the measure that relies on signs, understanding only their general nature, and not distinguishing them by their respective unique, non-common modes of abiding. Thus, from the aspect of the property of the subject that has a relationship of non-arising without the sign, for the basis, the subject, there arises a wisdom that newly proves the property to be proven, which is called inference. The measure that proves and measures the object to be measured, the hidden thing, is definitely that one alone. From "Other than that, real" to "cannot be understood," the meaning of the definition is explained in detail. Therefore, this treatise declares that relying on the sign with three characteristics, the new and non-deceptive knowledge of the object to be measured, the hidden thing, is the definition of inference as a valid measure. Explaining it in this way, previously in the second chapter, "not deceiving the object to be measured" was explained as the definition of a valid measure, then, for the object to be measured, in what way is it not deceiving through the way of measuring? These two ways, here in a definite way, become the definition object to which the general definition of valid measure applies, and because the general and specific definitions of valid measure that apply to it are determined, it becomes a component of understanding the definition of valid measure in a completely pure way. Therefore, (Aryadeva) said, "If it is said that showing numbers and so on is meaningless when showing the definition of valid measure, then it is not so, because it has the meaning of a completely pure definition." And Dharmakirti said, "Is it not only the definition of correct knowledge that should be shown separately? What is the use of its number? Yes, if the classification that is excluded by the ultimate of clarity and difference is not shown, the definition cannot be shown specifically, therefore, because it is a component of showing the definition, the distinction of types is expressed through the way of number." Thus it was said. After explaining it in such detail, the established meaning is summarized as: