Tibetan
ག་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའི་ལན་གྱི་སུན་འབྱིན་པ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པ་དེ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་རྩ་ཤེ་ལས་ནི་དགག་གཞག་བྱས་པའི་དགོས་པ། བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ལྡོག་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྟོག་པས་བཅིངས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལ་སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ། སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བ་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་བཞག་ན་སྐྱོན་བྱུང་གིས་དོགས་ནས། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་ཅི་ཕྱིན་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བདག་གིས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བསལ་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བ་ག་ལ་ཡོད། གང་གིས་ན་རང་གི་ཕྱོགས་གཞག་ཏུ་མེད་ཅིང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བཟློག་པ་དོན་དམ་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་བྱས་པ་འདི། སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བ་པའི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ འགྱུར་བ། དབུ་མ་པ་སུས་རང་གི་ཕྱོགས་ཐ་སྙད་དུ་མ་བཞག་ཅིང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བཟློག་པ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་མེད་པས། དབུ་མ་པ་ལ་སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེ་སྐད་དེ་དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་སུན་འབྱིན་པའི་ལྷག་མ་ནི། དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་བཤད་པ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་བདག་མེད་འདི་ནི། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཚུལ་དེ་ཡང་གཞི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མེད་རྒྱུའི་བདག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་མིན་ཏེ། མེད་རྒྱུའི་བདག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་ཆོས་ཅན་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ བསྟན་ཞེ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་ཉན་རང་གི་འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་བསྟན་ནོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཉན་རང་ལ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱང་། དེ་དག་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རྣམ་གྲངས་དང་། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་མེད་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་བའི་ཐབས་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ལ་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །གང་ཟག་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་ཤེས་རབ་མི་སྐྱེད་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད་ལ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་པ་གཉིས་པོ་འདི་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སླར་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་དེ་དག་གི་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོར་རྣམ་པ་མང་པོའི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པར་ཕྱེ་སྟེ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་བཤད་ནས། སླར་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཞིར་བཞག་ཅིང་དེ་དག་ནི་ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཞེད་པ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ བསྡུས་པའི་དབྱེ་བ་གཉིས་དང་། འབྲིང་པོའི་དབྱེ་བ་བཞི་དང་། རྒྱས་པའི་དབྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ནས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོས་སྟོ
Chinese
对于任何不相符的回应，都应进行驳斥。先前所展示的，应理解为仅是象征性的。论典《根本慧论》中，进行破立的目的，是为了阐述遣除对真实的执着之分别念。正如我们之前在“众生为分别所缚”等章节中所阐述的那样。对于论典，怎么会有彻底的驳斥呢？彻底的驳斥是因为担心自己的观点出现错误，所以才彻底驳斥他人的观点。在这里，我所破除的他人观点，在胜义谛中也是不存在的，因为胜义谛中没有任何事物存在。因此，怎么会有彻底的驳斥呢？如果有人认为，不成立自己的观点，而驳斥他人的观点是胜义谛的特征，那么这种做法会成为彻底驳斥者的真正特征吗？中观派既不以世俗的方式确立自己的观点，也不认为在胜义谛中驳斥他人的观点，既然两者都不存在，那么中观派也不存在彻底的驳斥，因此在任何情况下都是不合理的。如是，如是，先前所说的驳斥的剩余部分，应通过紧接着所说的这一方来理解。其中，从“彼生非彼生”开始，到“智者速解脱”为止，阐明了法无我。从“烦恼诸过皆从萨迦耶”等开始，到此为止，阐明了人无我。第三部分分为两点：简要地说明空性的分类；详细地解释各个分类的意义。第一点是，为了阐述空性的分类而说：诸法无自性的无我，世尊已说为有情无我与法无我两种分类。这两种分类的方式，并不是在作为所依的有情和法之上，以两种不同的不存在的“我”来进行区分，因为不存在的“我”是自性成立的。因此，所依之法蕴等
English
Any dissimilar responses should be refuted. What has been shown before should be understood as merely symbolic. In the treatise Root Wisdom, the purpose of refutation and establishment is to express the reversal of the conceptualization of clinging to truth. As we have already shown in the context of "beings are bound by conceptualization," etc. How can there be a thorough refutation of the treatise? A thorough refutation is because one fears that one's own view will have errors, so one thoroughly refutes the views of others. Here, what I refute of others' views does not exist in the ultimate truth either, because nothing exists in the ultimate truth. Therefore, how can there be a thorough refutation? If someone thinks that not establishing one's own view and refuting others' views is the characteristic of the ultimate truth, then would this practice become the true characteristic of a thorough refuter? Since the Madhyamaka does not establish its own view in a conventional way, nor does it think that refuting others' views in the ultimate truth, since both do not exist, then there is no thorough refutation for the Madhyamaka either, so it is unreasonable in every way. Thus, thus, the remainder of the refutation mentioned earlier should be understood through this very side that was just mentioned. Among them, starting from "it is not born from itself" and ending with "the wise will quickly be liberated," the selflessness of phenomena is clarified. From "all afflictions and faults arise from the aggregate of destruction," etc., up to this point, the selflessness of persons is clarified. The third part has two points: briefly explaining the divisions of emptiness; explaining the meaning of each division in detail. The first point is, in order to explain the divisions of emptiness, it is said: This selflessness of phenomena, which are without inherent existence, has been spoken of by the Blessed One as two kinds of divisions: the selflessness of persons and the selflessness of phenomena. The way to divide these two is not to divide them on the basis of two different non-existent "selves" on the basis of the aggregates of beings and phenomena, because the non-existent "self" is inherently established. Therefore, the basis of the aggregates of phenomena, etc.
Chinese
是依據法與補特伽羅的區別而分的。請問：為何要宣說這二者呢？宣說補特伽羅無我，是為了使聲聞、獨覺的行者們從輪迴中解脫；為了使菩薩的行者們獲得一切智而解脫，故宣說二種無我。如前所說，聲聞、獨覺也僅僅是見到緣起因的此分之如實性，然而，他們沒有如前所說的法無我的種類，也沒有以時間的角度完全圓滿地修習，然而，他們有捨棄三界煩惱種子的方法。對於他們來說，安立有修習所有補特伽羅自性成立的補特伽羅無我。即使不生起遮止補特伽羅真實成立的無量理智，也有圓滿修習煩惱種子的對治法，但沒有圓滿修習所知障的對治法。因此，這二種無我，世尊再次為了應被調伏者，以他們各自不同的想法，分開宣說了許多種類的詳細解釋。例如，在《聖母經》中，宣說了十六種空性的區別，之後又簡略地歸納為四種，並且這些也是大乘所認可的，即是這樣宣說的。因此，有簡略的二種區別，中等的四種區別，以及廣大的十六種區別。如所說：「善現，再者，菩薩摩訶薩的大乘是這樣的，即內空性，外空性，內外空性，空性空性，大空性，勝義空性，有為空性，無為空性，超越邊際空性，無始無終空性，無捨空性，自性空性，一切法空性，自相空性，不可得空性，無事物自性空性。」這樣宣說了十六種空性之後，善現，再者，事物以事物空。
English
It is divided according to the distinction between Dharma and Person. Question: Why are these two taught? The absence of self of the person is taught in order to liberate the Hearers and Solitary Realizers from samsara; in order to liberate the Bodhisattva practitioners by attaining omniscience, both absences of self are taught. As previously explained, Hearers and Solitary Realizers also see the suchness of just this aspect of dependent origination, but they do not have the categories of the absence of self of phenomena as previously explained, nor do they cultivate it completely from the perspective of time. However, they do have a method for abandoning the seeds of the afflictions of the three realms. For them, it is established that they have cultivated the complete absence of self of the person, the self of the person that is established by its own nature. Even though they do not generate the wisdom of limitless reasoning that refutes the true establishment of the person, they do have the complete cultivation of the antidote to the seeds of affliction, but they do not have the complete cultivation of the antidote to the obscuration of knowledge. Thus, these two absences of self, the Bhagavan again, for those to be tamed, according to their various thoughts, separately taught with many kinds of detailed explanations. For example, in the Mother Sutra, the sixteen divisions of emptiness are explained, and then again they are briefly summarized into four, and these are also accepted in the Great Vehicle, that is how it is explained. Thus, there are two divisions of briefness, four divisions of medium length, and sixteen divisions of extensive length. As it is said: "Subhuti, furthermore, the Great Vehicle of the Bodhisattva Mahasattva is like this, namely, internal emptiness, external emptiness, internal-external emptiness, emptiness of emptiness, great emptiness, ultimate emptiness, conditioned emptiness, unconditioned emptiness, emptiness beyond extremes, emptiness of beginningless and endless, emptiness of non-abandonment, emptiness of own-nature, emptiness of all dharmas, emptiness of self-character, emptiness of non-apprehension, emptiness of non-entity nature." Thus, after teaching the sixteen emptinesses, Subhuti, furthermore, things are empty by things.