Tibetan
ཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ འདི་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན། མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་ཅེ་ན། མིག་སོགས་འདི་དག་གི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེད་བྱེད་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་གིས་ནི་སློབ་དཔོན་འདིས་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པར་མི་བཞེད་ཅེས་པ་དང་། མ་རིག་པའི་བསླད་པ་ལོག་ན་ཤེས་པ་ཡེ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལེགས་པར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡོད་དམ། དེ་མེད་ཅེས་སུ་སྨྲ། གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཅིའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མེད་ན་ནི་དེ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་མེད་ལ། དེ་མེད་ན་ལམ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་དེ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་རྣམས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་བློ་གང་གི་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འདོད་བཞིན་དུ། ལམ་ལ་དཀའ་བ་དུ་མ་རྩོམ་པ་ནི། །དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྟུལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཡང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་དང་། འོང་བ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྙད་དུ་མེད་ཅིང་། སྤྲོས་པས་རྟོགས་ པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་། ཞི་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྲ་འམ་གོས་ལ་མེ་ཤོར་བ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་གནས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུ
Chinese
逝者出现也好，不出现也好，诸法的法性是安住的。如是所说的法性是存在的。法性是什么呢？是眼等这些的自性。那些的自性是什么呢？眼等这些的非造作，不依赖于其他生起之因，是远离无明昏暗的智慧所能证悟的体性。这些说明了这位论师不承认胜义谛和法性的存在，并且很好地驳斥了那些认为无明消失后，智慧完全不存在的说法。如果法性存在，谁会说它不存在呢？如果它不存在，那么菩萨们为了什么而修持波罗蜜多的道呢？不会的。如果胜义谛不存在，那么证悟它就不会达到最终的境界。如果它不存在，那么修道就没有意义。因为为了证悟法性并使其达到最终的境界，菩萨们才会努力修行。这表明，那些认为法性的胜义谛不是任何心识的对境，却仍然在道上努力修行的人，是根器非常迟钝的人。正如《宝云经》中所说：‘善男子，胜义谛是无生、无灭、无坏、无来、无去，不是文字所能表达的，也不是文字所能诠释的，不是通过戏论所能证悟的。善男子，胜义谛是不可言说的，是寂静的，是圣者们各自所能证知的。善男子，胜义谛是如来出现也好，不出现也好，菩萨们为了什么而剃除须发，披上袈裟，以真实的信心从在家出家呢？出家后，为了获得法性，像头发或衣服着火一样精进修行，安住于不坏灭的状态。善男子，如果胜义谛不存在，那么梵行将变得毫无意义’。
English
Whether the departed ones appear or not, the suchness of dharmas remains. The suchness mentioned is existent. What is this suchness? It is the nature of these, such as the eye. What is the nature of those? It is the unconditioned nature of these, such as the eye, not dependent on other causes for arising, and the essence to be realized by the wisdom free from the darkness of ignorance. These statements refute those who do not accept the existence of ultimate truth and suchness, and also well refute those who say that when the obscuration of ignorance is removed, there is no wisdom at all. If suchness exists, who would say it does not? If it does not exist, then why would Bodhisattvas cultivate the path of the perfections? They would not. If ultimate truth does not exist, then realizing it would not reach the ultimate state. If it does not exist, then cultivating the path would be meaningless. Because it is for the sake of realizing suchness and bringing it to the ultimate state that Bodhisattvas strive through hundreds of hardships. This shows that those who think that the ultimate truth of suchness is not an object of any mind, yet still strive on the path, are showing themselves to be of very dull faculties. As it is also stated in the Cloud of Jewels Sutra: 'Son of good family, ultimate truth is unborn, unceasing, indestructible, uncoming, ungoing, not to be expressed by letters, not to be described by letters, and not to be realized by elaboration. Son of good family, ultimate truth is inexpressible, peaceful, and to be individually known by the noble ones themselves. Son of good family, whether the Thus-Gone Ones appear or not, for what purpose do Bodhisattvas shave their hair and beards, wear saffron robes, and with true faith go forth from home to homelessness? Having gone forth, it is in order to attain that suchness that they exert themselves like their hair or clothes are on fire, and abide in an indestructible state. Son of good family, if ultimate truth did not exist, then celibacy would become meaningless.'
Tibetan
ར་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་དེ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མིན་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་གཟིགས་པ་བཞིན་དུ། སྒྲ་རྟོག་གིས་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་རྟོགས་མི་ནུས་པ་མིན་ནོ། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་ཞིང་། དེའི་ལྡོག་པ་འཕངས་པ་བསྟན་པ་ནའང་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་སྔར་ཡང་ཡོད་པར་བསྟན་པས། མེད་པ་དང་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་དམན་པར་ སྟོན་པ་ཙམ་མོ། །པ་ཚབ་ཀྱི་འགྱུར་གྱི་དཔེ་མང་པོ་ལས། བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་འབྱུང་ཡང་། ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལས། མ་བྱུང་ཡང་རུང་དོན་དམ་པ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། སྔར་འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པ་ལས། མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པས་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཀྱེ་མ་མ་ལ་གང་ཞིག་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་ཅིང་། གློ་བུར་དུ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་འདོད་པ་ཁྱོད་ནི། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་བརྗོད་པ་ཞིག་གོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་རིག་པ་ཞིག་སྟེ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལུགས་ཡིན་ན་ནི། རང་བཞིན་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཕྱིར་མིག་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པ་འདི་རང་བཞིན་ཡིན་ལུགས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་བལྟ་བའི་དོན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་བཀག་པ་ནི་མིག་སོགས་གཤིས་ལུགས་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ཁས་བླངས་པ་ནི་བཀག་ པ་དེ་མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་དང་། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་པ་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་
Chinese
如果那样，如来出现就没有意义了。因为胜义存在，所以称菩萨们为精通胜义。如是甚为明显地宣说了。不可言说和非由戏论所能了悟，如同以无分别智照见胜义一样，是指声音概念不能作为对境的意义，并非一般不能了悟。在显示妨害胜义谛不存在，并且显示其反面被抛弃时，也说存在，并且先前也显示存在，因此，区分不存在和非存在，仅仅是显示智慧极其低下。 帕擦瓦的译本的许多版本中，有“出现也好，不出现也好，为了谁的意义”等语句，而纳措的译本中，“即使不出现，胜义也不会衰败”等语句，与先前注释中引用的经文“即使不出现，诸法的法性也是安住的”相符，因此是好的。 这里说道：唉呀呀！对于任何事物，你既不承认有自性成立，又认为有非由虚假的、不依赖于他者的自性，你这是在说互相矛盾的事情啊！这是你不了解中观论著的意旨，此处的意旨是，如果眼睛等各自的体性，是凡夫所能执取的缘起，那么这就是眼睛等的自性实相的话，因为这种自性即使以颠倒错乱的心也能现量了知，因此梵行将变得毫无意义。因为眼睛等是缘起，这不是自性实相，所以，为了观看它，梵行才变得有意义。如是宣说，遮止自性，是遮止眼睛等是实相，承认自性，是承认遮止的那个是眼睛等的法性之自性，因此，遮止事物自性成立，与承认事物法性的自性，丝毫没有矛盾。
English
If that were the case, the appearance of the Tathagatas would be meaningless. Because ultimate truth exists, bodhisattvas are called experts in ultimate truth. This is stated very clearly. What is inexpressible and cannot be understood through elaboration is that, just as the ultimate truth is seen by non-conceptual wisdom, it refers to the meaning that sound concepts cannot take as their object, not that it cannot be understood in general. When showing the harm of the non-existence of ultimate truth, and when showing that its opposite is abandoned, it is also said to exist, and it has also been shown to exist before. Therefore, distinguishing between non-existence and non-non-existence is merely showing that intelligence is extremely low. In many versions of Patsab's translation, there are phrases such as "Whether it appears or does not appear, for whose sake," while in Nagtso's translation, there are phrases such as "Even if it does not appear, the ultimate truth will not decay," which is consistent with the sutra quoted in the previous commentary, "Even if it does not appear, the nature of phenomena remains." Therefore, it is good. Here it is said: Alas! For anything, you neither admit that it is established by its own nature, nor do you think that there is a nature that is not false and does not depend on others. You are saying contradictory things! This is because you do not understand the meaning of the Madhyamaka treatises. The meaning here is that if the nature of the eyes, etc., is the dependent arising that can be grasped by ordinary beings, then if this is the true nature of the eyes, etc., because this nature can be directly known even with a perverted mind, then pure conduct will become meaningless. Because the eyes, etc., are dependent arising, this is not the true nature, so in order to see it, pure conduct becomes meaningful. As it is said, the negation of self-nature is the negation that the eyes, etc., are reality, and the admission of self-nature is the admission that what is negated is the self-nature of the Dharma-nature of the eyes, etc. Therefore, there is no contradiction between negating the establishment of the self-nature of things and admitting the self-nature of the Dharma-nature of things.