Tibetan
། །གསུམ་པ་ནི། མཐའ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་གང་དུ་བཟུང་ན་ལོག་པའི་གཡང་དུ་ལྟུང་བ་ཡིན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ལས་དབང་གི་སྐྱེ་འཆི་བརྒྱུད་པ་ཆད་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་པས། གང་དུ་བཟུང་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡང་དུ་ལྟུང་བའི་རྟག་ཆད་དང་། རྟག་ཆད་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །གཞི་གང་ལ་མཐར་འཛིན་དུ་ལྟུང་བའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་ནི། འདིར་མཐའ་ལས་འདས་པར་བརྗོད་དོ། །མཐའ་བྲལ་དེ་ནི་མཐའ་བྲལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྙད་དོ། །འདི་ནི་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཡོད་མེད་དང་གཙང་མི་གཙང་གི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས། དབུས་ལའང་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཐའ་སྤངས་པའི་དབུས་བདེན་ནམ་སྙམ་པའི་བདེན་འཛིན་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སེམས་ཙམ་པས་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་རྟག་ཆད་སོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུས་སེམས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡན་ཆད་དུ་མ་བྱུང་ལ་འདི་ནས་བྱུང་ཞེས་པའི་ཐོག་མ་སྟེ་དང་པོ་དང་། འདི་ཕྱིན་ཆད་དུ་མི་འབྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་མའི་མཐའ་དེ་དག་མེད་པས་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་། ཐ་མ་མེད་པར་བརྗོད་དོ། །འགྲོ་འོང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་འདི། སྲིད་པ་དེ་ཡི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་ དབེན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་ནི་ངེས་པར་བསྙད་དོ། །དོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོར་བ་དང་འབོར་བ་ལ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་ལ། དོར་བ་དེ་མེད་པ་ནི་ཕར་ལ་གཏོང་བ་མེད་པ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་འགའ་དང་དུས་འགར་ཡང་དོར་དུ་མེད་པ་སྟེ་དོར་དུ་མི་རུང་བ་ཐེག་ཆེན་གང་ཡིན་པའོ། །དོར་བ་མེད་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། སྟོང་ཉིད་དེ་དོར་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ནའོ། །འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ནི། རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྙད་ཅིང་བརྗོད་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་ལ། སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ནི། སློབ་མ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། རྒྱལ་སྲས་བྱང་སེམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་ཅིང་། དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གདོད་མ་ནས་དེ་དག་གི་གཤིས་སུ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་དོན་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་འོན་ཀྱང་སྐབས་སྔ་མར་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇལ་བའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་བདེན་པར་ གྲུབ་བམ་སྙམ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། བདེན་པར་གྲུབ་བམ་སྙམ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པས་མི་ཟློས་སོ། །དོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡོད་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འགོག་ནུས་པ་མི་འགལ་བ་འདི་ཤེས་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་བློ་གང་གིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པར་འཛིན་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ལ་གསུམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིག་སོགས་རྟེན་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་དང་། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་རེག་པ་དྲུག་དང་། རེག་པ་དེ་དྲུག་ལས་བྱུང་པའི་ཚེར་བ་དྲུག་དང་། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་དབེན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཕུང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་ལ་སོགས་པས་ བསྡུས་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གཞིའི་ཆོས་དང་། ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེན། གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་
Chinese
第三，如果执著于常或断的任何一边，就会堕入邪见的深渊。但并非像执著于无为法的常，以及阿罗汉的业力所致的生死相续断绝等。因此，应当区分执著于哪一边会堕入与正见相违背的常断，以及常断本身的差别。如果认为作为堕入常断执著之基础的常断之边是不存在的，那么，这里就称之为超越边。远离边的那种远离边的自性所成就的空性，就被称为超越边的空性。如《三摩地王经》所说：“舍弃有无与净不净二边，亦不住于中。”为了遣除认为舍弃边之后存在真实的中间的这种实执而宣说，例如，唯识宗认为自己的宗派远离常断等边的中间心是真实成立的。没有“在此之前没有出现，而是从这里出现”的最初，也没有“此后不会出现”的最后的边，因此，轮回被称为无始无终。因为远离了来去的自性所成，所以如梦境般的此有，此有之自性所成，寂静性为何，那就是无始无终的空性，如大经《胜母经》中明确宣说。所谓“舍弃”，是指抛弃和遗失。而没有舍弃，就是不向外抛舍，即在任何时候也不舍弃自己的体性，也就是不可舍弃的大乘。没有舍弃，就是没有舍弃的那种自性所成就的空性，也就是空性本身的空性，被称为没有舍弃的空性。因为空性是没有舍弃的自性。有为法等的体性法性，被称为自性。因为什么原因呢？因为有为法等的体性法性，不是由声闻弟子、独觉、佛子菩萨以及如来所造作，而是阐明它的。
English
Thirdly, if one clings to either extreme of permanence or annihilation, one will fall into the abyss of wrong views. However, it is not like clinging to the permanence of the unconditioned or the cessation of the continuity of birth and death due to karma for an Arhat. Therefore, one should distinguish between the extremes of permanence and annihilation that lead to falling into opposition to the correct view, and the difference between permanence and annihilation themselves. If one considers that the extremes of permanence and annihilation, which are the basis for falling into clinging to extremes, do not exist, then this is referred to as transcendence of extremes. That emptiness which is the nature of being free from extremes, achieved by being free from extremes, is referred to as the emptiness that transcends extremes. As it is said in the Samadhiraja Sutra: "Having abandoned the two extremes of existence and non-existence, and purity and impurity, one does not abide even in the middle." This is taught in order to dispel the clinging to reality that thinks there is a true middle after abandoning the extremes. For example, the Mind-Only school believes that the middle mind, which is free from extremes such as permanence and annihilation according to their own system, is truly established. Since there is no beginning, saying "it did not arise before this, but arose from here," and no final extreme, saying "it will not arise after this," therefore, samsara is said to be without beginning or end. Because it is free from being established by the nature of coming and going, this existence, like a dream, is the emptiness without beginning or end, established by the nature of that existence, whatever that peacefulness is, as clearly stated in the great treatise, the Mother of the Buddhas Sutra. The term "abandoning" refers to scattering and losing. And not abandoning is not casting away, that is, not abandoning one's own essence at any time, which is the Great Vehicle that cannot be abandoned. Not abandoning is the emptiness achieved by the very nature of not abandoning, that is, the emptiness of emptiness itself, which is called the emptiness of not abandoning. Because emptiness is the nature of not abandoning. The nature of phenomena, the essence of conditioned things and so on, is called self-nature. For what reason? Because the nature of phenomena, the essence of conditioned things and so on, is not created by the Shravaka disciples, Pratyekabuddhas, Bodhisattva sons of the Buddhas, and the Tathagatas, but it is what clarifies them.
Chinese
是。因为从原始以来就存在于那些事物的本性中。自性本身以其自身体性的成立的空性，就是自性空性。那么，这个道理在空性空性的时候也说过吗？确实说过，但是，在前面的情况下，是内外诸法的空性，为了消除以衡量它的理智而成立，是否会认为是真实成立的疑虑。而这里，因为是任何人都未曾造作，而是本性成立的自性，所以，为了消除是否会认为是真实成立的疑虑而宣说，因此并不重复。如果了解了这两种疑虑的理由都存在于法性中，却能阻止真实成立，这并不矛盾，那么，就能使执着于任何心识都无法领悟的胜义谛的颠倒分别念得以止息。第四有三：宣说诸法空性，自相空性，以及不可得和无实事体性空性。第一是：一切法，即眼等所依的六界，眼识等所依的六识界，色等所缘的六境界，总共十八界，以及从眼触到意触的六触，以及从那六触所生的六受，以及有色和无色二者，同样地，还有有为法和无为法等。所有这些法，就是远离以它们自身体性而成立的空性，这就是一切法空性。第二有三：略说，广说，总结意义。第一是：色蕴的相是可变坏等所摄，从色蕴到遍知之间的一切清净之法各自的相，即事物，也就是以自己的体性成立的空性，就是自相空性。第二有三：基之法，道之法，果之法的自相。第一是：再说，色等各自的相是什么呢？色是可变坏的相，对此，经中说：比丘们，色
English
Yes. Because it has been inherent in the nature of those things from the very beginning. The emptiness of inherent nature, which is established by its own essence, is the emptiness of inherent nature. Then, hasn't this principle also been stated in the context of emptiness of emptiness? It is true, but in the previous case, it was the emptiness of inner and outer phenomena, in order to eliminate the doubt of whether it is truly established by the intellect that measures it. Here, because it is the inherent nature that is established by nature without being created by anyone, it is said to eliminate the doubt of whether it will be considered truly established, so it is not repeated. If you understand that these two reasons for doubt both exist in the nature of phenomena, but can prevent true establishment without contradiction, then you can stop the inverted discriminations that cling to the ultimate truth that cannot be understood by any mind. The fourth has three: explaining the emptiness of all phenomena, the emptiness of self-characteristics, and the emptiness of the nature of unobtainability and non-existence. The first is: all phenomena, that is, the six realms of dependent sense organs such as the eye, the six realms of consciousness that depend on eye consciousness, etc., the six realms of objects that are the objects of perception such as form, etc., a total of eighteen realms, and the six contacts from eye contact to mind contact, and the six feelings arising from those six contacts, and the two, form and formless, and similarly, conditioned and unconditioned phenomena, etc. All these phenomena are the emptiness that is devoid of being established by their own essence, this is the emptiness of all phenomena. The second has three: brief explanation, detailed explanation, and summary of meaning. The first is: the characteristic of the form aggregate is that it is included in destructible etc., the respective characteristics of all pure phenomena from the form aggregate to omniscience, that is, things, that is, the emptiness established by one's own essence, is the emptiness of self-characteristics. The second has three: the self-characteristics of the ground of phenomena, the path of phenomena, and the fruit of phenomena. The first is: again, what are the respective characteristics of form etc.? Form is characterized by being destructible, to which, the sutra says: monks, form