Tibetan
བཤད་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དེ་བདག་གམ་གཞན་ནམ་གཉིས་ཀའམ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ལས་སྐྱེ་བའམ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ །གང་དག་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བདག་ཏུ་གྱུར་པའམ། གཞན་དུ་གྱུར་པའམ། གཉིས་ཀར་གྱུར་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་བཤད་ཟིན་པའི་སྐྱོན་ལས་མི་ འདའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ལྔ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིས་སྐྱེ་བར་བཏགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མིན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་ལོ། །ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བཀག་ཀྱང་། མཐར་རྟགས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ཚུལ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དམ་བཅའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང་། དེའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། འོ་ན་མ་སྐྱེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཟུང་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་རིག་པས་བསླད་པ་འགའ་ཞིག་གི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པས། དེ་ལྟར་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས། སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ཞིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མདུན་དུ་སྣང་བར་མཐོང་བ་དེ། ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་འོས་ཤེ་ན། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་སྣང་བས་ ན་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་ཁོ་ནས་བདག་ཉིད་དེར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གིས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆར་སྤྲིན་ནག་པོའི་ཚོགས་དང་མཚུངས་པའི་གཏི་མུག་སྟུག་པོ་སྟེ་འཐུག་པོ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་གཡོགས་ནས་གནས་པ་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་དེས་ན། བྱི
Chinese
释曰：如果诸法具有某种自性，则不可能有其他的生之分别。毫无疑问，它们要么从自生，要么从他生，要么从二者生，要么从无因生，或者成为所缘。那些明显认为诸法从自在天等产生的人，按照他们的观点，自在天等要么成为自，要么成为他，要么成为二者之一。因此，说自在天等为因的人也无法摆脱已说的过失。因此，没有第五种产生之因的分别。因此，因为没有其他，并且通过四种分别遮止了生的假立，所以为了显示诸法没有自性生。因为什么原因呢？因为没有从自、他、二者产生，也没有不依赖于因而产生，所以诸法远离了自性成立。如是说。这虽然以推论遮止了四边的生，但最终依靠什么理证来显示随行推断的生之方式呢？也就是，没有从四边产生是宗因。诸法，是所立。远离自性成立，是立宗。第二有二：真实的意义，以及总结其意义而显示。第一，如果诸法没有自性生，那么，如何执取未生的青色等呢？因为青色等的自性无论如何也不会成为被无明染污的某些显现之境。因此，这样的眼等识，并没有执取青色等的自性。那么，什么是一再地作为对境的自性而显现的呢？这应该变成什么呢？因为这是由颠倒所显现，所以不是自性，仅仅是由无明染污的力量而缘彼自性。为了显示这一点而说：因为什么，也就是因为什么，如同黑云般的愚痴稠密，遮蔽了青色等的自性，而存在于世间有情心中，所以。
English
Explanation: If things had some inherent nature, then there would be no other possible distinctions of arising. Without doubt, they would either arise from themselves, from others, from both, or from no cause, or become objects of perception. Even according to those who manifestly assert that things arise from Īśvara and so on, those Īśvara and so on would either become self, become other, or become both. Therefore, those who speak of Īśvara and so on as the cause also cannot escape the faults already stated. Therefore, there is no fifth distinction of the cause that produces. Therefore, since there is no other, and since the imputation of arising is refuted by the four distinctions, it is to show that things have no inherent arising. For what reason? Because there is no arising from self, other, or both, and no arising without depending on a cause, therefore things are devoid of inherent establishment. Thus it is said. Although this refutes the four extremes of arising by consequence, in the end, on what sign does it rely to show the way of inferring arising? That is, the absence of arising from the four extremes is the reason. 'Things' is the subject. 'Devoid of inherent establishment' is the proposition. The second has two: the actual meaning, and showing it by summarizing its meaning. The first is: If things are without inherent arising, then how are the unborn blue and so on apprehended? Since the inherent nature of blue and so on in any way does not become the object of appearance of some defiled by ignorance. Therefore, the consciousness of such eyes and so on does not apprehend the inherent nature of blue and so on. Then, what is it that repeatedly appears as the very nature of the object? What should this become? Since this appears due to perversion, it is not inherent nature, but only by the power of defilement by ignorance does it focus on that self. To show this, it is said: Because of what, that is, because of what, the dense darkness of ignorance, like a mass of black rain clouds, covers and obscures the sight of the inherent nature of blue and so on, which exists in the minds of sentient beings in the world, therefore.
Tibetan
ས་པ་རྣམས་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཡུལ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་འདི་ནི། བྱིས་པ་འདི་བདེན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་གིས་བཀབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་མཐོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཅི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མིན་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བ་ནི། གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་མཐུ་ཡིས་རབ་རིབ་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་བ་གཉིས་དང་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་ཏེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་འཛིན་པ་སྟེ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཏི་མུག་གི་སྐྱོན་གྱི་དབང་གིས་མི་མཁས་པ་སོ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱི་འདུས་བྱས་ལྟ་ཞིག་སྣ་ཚོགས་པ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་དག་གི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་ཏེ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ་ལས། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་ འདི་ནི། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིས་གལ་ཏེ་གཏི་མུག་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་འབྱུང་ལ། གཏི་མུག་མེད་པར་ལས་དེ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ནི། མི་མཁས་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་བར་གོར་མ་ཆག་གོ །མཁས་པ་དག་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མཐོང་བ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་བཟང་པོའི་ཉི་མས། མུན་པ་སྟུག་པོ་དང་འདྲ་བའི་མ་རིག་པ་རྣམ་པར་བསལ་བ་སྟེ་སྤོང་ཞིང་། ལས་འདུ་བྱེད་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་མི་ལེན་ཏེ། ལས་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལ། །སྐྱེ་མེད་ཟད་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་འདིས་ཤེས་ཏེ། ཉི་མ་སྤྲིན་མེད་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བས་མུན་
Chinese
对于地面的事物来说，并不能见到蓝色等等的自性。对于各种境来说，将境的自性颠倒显现而执著的处所，这对于执著此为真实的孩童们来说才会显现。如果因为愚痴的遮蔽而不能见到实相，那么颠倒地见到又是什么道理呢？明明不是以自性成立，却在那里显现，这正是因为愚痴的力量，为了从外在的例子来显示这个道理。就像由于眼花缭乱的感官被蒙蔽的力量，一些眼花缭乱的人会将发丝、两个月亮、孔雀的羽毛和蜜蜂等等颠倒地，也就是将不存在的执著为存在一样，见到一样。同样，由于愚痴的过失，不精通的凡夫俗子会用智慧，也就是用对它们的认识，去理解和见到蓝色等等的各种和合事物。这就是《缘起经》中所说的：“以无明为缘而有诸行”。同样，与无明相关的补特伽罗（人）： 也会造作福德的行，也会造作非福德的行，也会造作不动摇的行。就像这样，世尊也说：“无明灭则行灭”。因此，通过这种方式，如果说依靠愚痴无明而产生诸行的业，没有愚痴就不会产生那个业，那么这无疑只是不精通的人才能理解的，也就是被他们所左右的。当看到精通的人说“以无明为缘而有诸行”时，诸行不仅是通达无自性的空性，而且通过证悟缘起的如实性之善妙智慧的日光，完全消除和舍弃如同浓厚黑暗般的无明，并且也不会执取诸行的业，因为已经舍弃了执取那个业的因——无明。因此，一定会从轮回中解脱。在《摄颂》中说：任何菩萨以智慧了知缘起，无生无灭，如无云之日，光芒四射，驱散黑暗。
English
For the things on the ground, it is not possible to see the self-nature of blue and so on. For the various realms, the place where the self-nature of the realms appears reversed and is clung to, this will only appear to those children who cling to this as true. If the true nature cannot be seen because of the obscuration of ignorance, then what is the reason for seeing it reversed? It is clear that it is not established by its own nature, but it appears there, which is precisely because of the power of ignorance, in order to show this principle from external examples. Just as some people with blurred vision, due to the power of blurred senses, will reverse hairs, two moons, peacock feathers, and bees, that is, cling to what does not exist as if it exists, and see it. Similarly, due to the fault of ignorance, unskilled ordinary people will use wisdom, that is, use their knowledge of them, to understand and see the various compounded things such as blue and so on. This is what is said in the Sutra of Dependent Arising: "Conditioned by ignorance, there are formations." Similarly, the person (Pudgala) associated with ignorance: will also create meritorious actions, will also create non-meritorious actions, and will also create unwavering actions. Just like this, the Blessed One also said: "When ignorance ceases, formations cease." Therefore, in this way, if it is said that the karma of actions arises depending on ignorance, and that without ignorance that karma will not arise, then this is undoubtedly only understood by those who are not proficient, that is, they are swayed by them. When seeing that those who are proficient say "Conditioned by ignorance, there are formations," not only do the formations comprehend the emptiness of no self-nature, but also through the sunlight of the good wisdom of realizing the suchness of dependent arising, they completely eliminate and abandon ignorance like thick darkness, and they also do not cling to the karma of formations, because they have abandoned the cause of clinging to that karma—ignorance. Therefore, one will surely be liberated from samsara. In the Compendium it says: Any Bodhisattva who knows dependent arising with wisdom, without birth and without destruction, like the sun without clouds, radiating light, dispelling darkness.