Tibetan
་མངོན་སུམ་དང་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་། རང་རིག་མངོན་སུམ་ཚད་མར་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བས། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བཞག་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ནི་ཚད་མ་བ་དང་མི་མཐུན་མོད། །དེ་ལྟ་ ནའང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་མི་འདོད་པ་ནི་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚོར་བ་ཞེས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་དང་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚིག་ཡིན་པས་གང་ཟག་འདིས་ཚོར་བ་དང་། བྱེད་པ་འདིས་ཚོར་བ་དང་། འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཚོར་བ་ཞེས་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་གཉིས་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ་སེམས་བྱུང་ཚོར་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་གཞལ་བྱ་སྟེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་སོ། །འདི་ཡང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གྱིས་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ། དེའི་འགྲུབ་ཚུལ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བས་བདེ་སྡུག་སོགས་མངོན་གྱུར་དུ་གཅོད་ན་རང་རིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་བཀག་པའི་རང་རིག་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཁ་ནང་ལྟ་ལ་རིག་བྱ་དང་རིག་བྱེད་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནུབ་པའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་ཡིན་ཞིང་། འདིར་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མདོ་སྡེར་གསུངས་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། མྱོང་བྱ་དང་མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཕྱོགས་སྔ་མའི་རང་རིག་དང་མི་གཅིག་གོ །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་གྲུབ་བོ། །ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཀེང་རུས་གསལ་སྣང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སྣང་བ་ན། ཡིད་ཤེས་ལ་དེ་རྣམས་ ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་དེས་དེ་རྣམས་གྲུབ་པ་ན་དེ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་འགྲུབ་པ་ནི་སྔར་དང་འདྲ་སྟེ། ཡུལ་དེ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའོ། །བདག་འཛིན་གཉིས་ལྟ་བུའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་གཞིའམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚན་གཞི་དང་མཚོན་བྱ་གཉིས་སྐད་དོད་གཅིག་པས་ལོ་ཙཱ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་མཚན་གཞིར་བསྒྱུར། ཁ་ཅིག་གིས་མཚོན་བྱར་བསྒྱུར་རོ། །དེས་ན་འདིས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འདི་མཚོན་པར་བྱ་བའི་མཚན་གཞི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བར་བཤད་པ་ནི། ཚད་མ་བཞིར་བྱས་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ངོས་འཛིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་སྟོན་པ་ཡང་མིན་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་རང་སྤྱི་ཐམས་ཅད་མངོན་གྱུར་ཡིན་གྱི། ལྐོག་གྱུར་མིན་ པར་སྟོན་པའང་མིན་ནོ། །དེས་ན་རང་སྤྱི་གཉིས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལའང་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་ལ། སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་སྟེ་དེ་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་འཇོག་པ་ནི། ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་དངོས་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པར་བཞེད་པའོ། །ཤེས་པ་གང་ལ་གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། སྣང་བ་དེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་དེ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མར་གྲགས་པས་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཞིག་འོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་གཞལ་བྱ་སྣང་བ་དེ་ཤེས་པ་དེའི་གྲུབ་པ་ན་ཡུལ་ཅན་འགྲུབ་པ་ནི་སྔར་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་འཛིན་གཉིས་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་བདག་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་མངོན་སུམ་དུ་འཆར་ལ། དེའི་ཚེ་གཞལ་བྱ་སྣང་བ་མངོན་གྱུར་དེ་ཡུལ་ཅན་དེས་འགྲུབ་པ་སོགས་སྔར་དང་འདྲ་སྟེ། དེས་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྣང་ཡུལ་མངོན་གྱུར་གྲུབ་པར་འདྲ་ལ། བདག་གཉིས་དང་བདག་མེད་གཉིས་དང་། གཟུགས་སོགས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་མི་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། བློ་ལ་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པའང་འགྲུབ་བོ། །ཡིད་ཤེས་ སྣང་ཡུལ་ལ་ཚད་མར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་མངོན་གྱུར་དེ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་བྱ་སྟེ། མཐའ་གཞན་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་མངོན་སུམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་དེ་ལ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་གཞག་གི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དང་དེ་གཉིས་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཁ་ནང་ལྟ་ལ་གཉིས་སྣང་ལོག་ཀྱང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་གཉིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཚུངས་ཏེ། ཕྱི་མ་
Chinese
由于现量和根现量，以及自证现量不能被立为量，所以安立为意的现量。虽然意的现量与量论者不一致，但也不是不承认意的现量。这样一来，所谓感受，是与作者、行为、对象相关的词语，因此，此人感受，此行为感受，像这样感受，会变成三种。其中的第二种是量，即心所感受。第三种是所量，即乐、苦、舍。这也是就意识而言的，以根识的三种感受来完全断定色、声等。其成立方式如前所述。那么，如果意识的感受将乐、苦等显现出来，难道不会变成自证吗？不会有这种过失，因为所遮止的自证是所有识都向内看，能知和所知显现为不同，执著相消失的散乱状态。而这里，经部中说，特殊的体验是感受的特征。而且，世间俗语中也说体验乐和苦。因为能体验和所体验显现为不同，所以与之前的自证不同。因此，仅仅通过体验乐等就能成立感受。在意识的层面，如果显现骷髅明相等法处所生的色，通过意识中生起那些相，从而成立那些，那么成立彼执的识与之前相同。那些境与意识的自性是不同的。像我执二取这样的意识是如何成立的呢？《明句论》中说：如果本体、自性或总相存在于世间，那么所有这些都应该被现量所缘，因此不是隐蔽的。因此，具有它的境的识，也一起被安立为现量。应该通过这段话来理解。其中，本体和所诠释的两个词在梵语中是相同的，所以一些译师翻译成本体，一些译师翻译成所诠释。
English
Since manifest cognition and sense cognition, as well as self-cognition manifest cognition, cannot be established as valid cognitions, they are established as mental manifest cognition. Although mental manifest cognition is inconsistent with epistemologists, it is not that mental manifest cognition is not accepted. In this way, the so-called feeling is a word related to the agent, action, and object, so this person feels, this action feels, and feeling like this will become three types. The second of these is valid cognition, namely mental factor feeling. The third is the object to be measured, namely pleasure, pain, and equanimity. This is also in terms of mental consciousness, and the three feelings of sense consciousness completely determine form, sound, etc. The way it is established is as previously explained. So, if the feeling of mental consciousness manifests pleasure, pain, etc., will it not become self-cognition? There is no such fault, because the self-cognition that is being negated is that all consciousnesses look inward, the knowable and the knower appear as different, and the grasping aspect disappears in a scattered state. Here, the Sutra says that special experience is the characteristic of feeling. Moreover, in worldly terms, it is also said that one experiences pleasure and pain. Because the experiencer and the experienced appear as different, it is different from the previous self-cognition. Therefore, feeling is established simply by experiencing pleasure, etc. On the level of mental consciousness, if the form born from the sphere of phenomena, such as the clear appearance of a skeleton, appears, then by the arising of those aspects in the mental consciousness, those are established, and the establishment of the consciousness that grasps them is the same as before. Those objects are different in nature from mental consciousness. How is the consciousness of mental consciousness, such as the two graspings of self, established? The Commentary on the Root Text says: If the basis, self-nature, or general characteristic exists in the world, then all of these should be perceived by manifest cognition, and therefore are not hidden. Therefore, the consciousness that has it as its object is also established as manifest cognition. This should be understood through this passage. Among them, the two words basis and that which is to be signified are the same in Sanskrit, so some translators translate it as basis, and some translators translate it as that which is to be signified.
Chinese
因此，這表明，所有能被表示的性質和所有能被表示的基礎，都應當被視為是顯而易見的。之所以這樣說，是因為這是確立四種量（ प्रमाणचतुष्टय，pramāṇacatustaya，四种量）中的現量（ प्रत्यक्ष，pratyakṣa，现量）的場合。並非一切智者都顯示顯而易見的事物，而是在此之後，對於需要通過推理來證明的隱蔽對象，從不錯誤的認知就是比量（ अनुमान，anumāna，比量）。如是說，這表明一切自相和共相都是顯現的，而不是隱蔽的。因此，無論心識專注於自相還是共相，都會產生對它們的顯現。這種顯現本身就是該心識的現量對象，因此，將對象和對象的心識都視為現量。這是因為他們認為「現量」一詞直接適用於對象，而間接適用於有對象的心識。如果任何心識中出現的任何顯現都是該心識的現量對象，那麼該顯現對於該心識來說就是顯現的。如果這是一種對其不欺騙的心識，那麼在世間上，不欺騙的心識被稱為量，因此它將成為量。那時，當可測量的顯現是該心識的已證成時，有對象的心識的證成就像以前一樣。因此，即使像二取（द्वैत，dvaita，二取）那樣，二取的顯現也會顯而易見地出現。那時，可測量的顯現是顯現的，並且該顯現由有對象的心識證成，等等，就像以前一樣。此外，還應了解對執著對象的錯誤。這樣，所有心識在作為對象顯現的顯現對象的證成方面都是相似的。然而，在二我和無我、色等常與無常等方面，成為量與否的差異很大。因此，在智慧中建立量與非量的區別也是可以實現的。所有關於意根識（मनोविज्ञान，manovijñāna，意识）的顯現對象被視為量，都是因為這些顯現對象被視為意根的現量，因為排除了其他極端。自證不是現量，因為它具有對象的二元顯現。即使在無漏的等持（समāपत्ति，samāpatti，三摩钵底）的智慧中，二元顯現消失，法性（धर्मता，dharmatā，法性）和它本身也成為能知和所知。所有心識都向內看，即使二元顯現消失，能知和所知仍然存在。這兩者在任何方面都不相同，後者
English
Therefore, this indicates that all the characteristics that are signified and all the bases that are to be signified should be regarded as being manifestly perceived. The reason for saying this is that it is the occasion for establishing direct perception as the valid cognition among the four valid cognitions (pramāṇacatustaya). It is not that the omniscient one also shows what is manifestly perceived, but following this, the cognition that arises from not being mistaken about the object that is to be proven by inference, which is hidden, is inference. As it is said, this shows that all self-characteristics and general characteristics are manifest, and not hidden. Therefore, whichever of the two, self-characteristic or general characteristic, the cognition focuses on, the appearance of those two will occur. That appearance itself is the directly perceived object of that cognition, so both the object and the consciousness that possesses that object are established as directly perceived. This is because they hold that the term "direct perception" applies directly to the object and indirectly to the consciousness that possesses the object. If any appearance that appears in any cognition is the directly perceived object of that cognition, then that appearance is manifest to that cognition. And if that is a non-deceptive cognition to it, then in the world, a non-deceptive cognition is known as a valid cognition, so it will become a valid cognition. At that time, when the measurable appearance is established by that cognition, the establishment of the object-possessing consciousness is as before. Therefore, even in something like the two graspers (dvaita), the appearance of the two appears manifestly. At that time, the measurable appearance is manifest, and that appearance is established by the object-possessing consciousness, etc., just as before. Furthermore, one should also understand the delusion towards the object of clinging. In this way, all cognitions are similar in that the appearing object, which appears as an object, is established as manifest. However, there is a great difference in whether or not they become valid cognitions in relation to the two selves and the two selflessnesses, and form, etc., permanence and impermanence, etc. Therefore, the establishment of the distinction between valid and invalid cognitions in the mind is also accomplished. All those explanations of mental consciousness as a valid cognition for the appearing object are because those manifest objects are made into the direct perception of the mind, because other extremes are excluded. Self-awareness does not become a direct perception, because it possesses the appearance of duality towards that object. Even though the appearance of duality disappears in the uncontaminated wisdom of meditative equipoise (samāpatti), the nature of reality (dharmatā) and that itself become the knower and the known. All cognitions look inward, and even though the appearance of duality reverses, the knower and the known remain. These two are not at all the same, the latter