Tibetan
་བའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་ནས་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་རབ་རིབ་དང་བཅས་པ་ལ་བློ་གང་གིས་རབ་རིབ་ཀྱི་མཐུ་ལས་སྐྲ་ཤད་རྣམས་གང་མཐོང་བ་ན། གང་ ཟག་དེའི་བློ་ཡི་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ན་ནི། མིག་ཤེས་དང་སྐྲ་བཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བའི་ཡུལ་གཉིས་ཆར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་གསལ་མཐོང་བ་སྟེ་རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་དང་། དེ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀའང་བརྫུན་པ་སྟེ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ངེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འདོད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་ཤེས་བྱ་སྐྲ་ཤད་མེད་པར་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་གང་དུ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་དེ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེར་མིག་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་སྟེ་གཏད་པའི་རབ་རིབ་མེད་པ་ལའང་རབ་རིབ་ཅན་དང་འདྲ་བར་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ལས་སྐྱེ་ན། གཞན་ཡིན་ཚད་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་འཕེན་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་ཞིག་སྐྱེ་ན། ཡུལ་སྐྲ་ཤད་མེད་པར་མཚུངས་པ་ལ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་དེ་མཐོང་བ་སྐྱེ་ལ། རབ་རིབ་མེད་པ་ལ་དེ་མཐོང་བ་མི་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། ཤེས་པ་དེ་རབ་རིབ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཕུལ་ནུས་པས་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་རིབ་མེད་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བག་ཆགས་སྨིན་མ་སྨིན་ཉིད་ལས་དོན་སྣང་གི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དགག་པ། སླར་ཡང་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་དགག་པ། སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་བཀག་པ་ལ་ལུང་གི་གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་དང་། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། རབ་རིབ་མེད་པ་ལ་ཡང་སྐྲ་ཤད་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་སྔར་བཞག་པ་དེ་སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གང་ལ་སྐྲའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་གཞན་གྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ། སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་གི །གང་གི་ཕྱིར་རབ་རིབ་མེད་པར་ཡུལ་མཐོང་བ་དག་ལ་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བའི་བློ་ཡི་ནུས་པ་བག་ཆགས་ནི་སྨིན་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་བྱ་སྐྲ་ཤད་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་བློ་དེ་མི་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ད་ལྟར་བ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །མ་འོངས་པའི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །འདས་པ་ལ་ནུས་པ་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ནུས་པ་དེ་སྨིན་མ་སྨིན་ལས་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་མི་འབྱུང་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། ནུས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ་མེད་པས། འདི་ནི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། ནུས་པ་འདི་རྟོག་པ་ན་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞིག་གམ། རྣམ་ཤེས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྐྱེས་པ་སྟེ་ད་ལྟར་བ་ལ་ནུས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སྲིད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་བ་ལ་ནུས་པ་འདོད་པ་ན། རྣམ་ཤེས་དང་ནུས་པ་གཉིས་ཀ་དུས་མཚུངས་སུ་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་ནུས་པ་དང་ནུས་པ་ཅན་གཉིས་ལ་ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་གཉིས་དོན་གཞན་དུ་མི་རིགས་པས་ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཡོད་ན་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རང་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་ས་བོན་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ནུས་པ་དང་ནུས་པ་ཅན་གཉིས་ལ་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཞེས་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ནུས་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་བ་ལ་དེའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་ཤེ
Chinese
是通过光明的方式显现于佛陀并被了解。第二，如果因为有眼翳的人执着于不存在的毛发等，即使没有外境，识也应该是自性存在的，如果这样说，那也是不合理的。为什么呢？因为在眼睛的官能与眼翳一起的情况下，凭借什么样的智慧能够看到眼翳的力量所显现的毛发呢？如果从那个人的智慧的显现来看，眼识和毛发的显现，也就是显现为毛发的对境，两者都是存在的。如果从清晰的显现，也就是没有眼翳的眼睛所见来看，显现为毛发和显现它的意识两者都是虚假的，也就是没有产生的。因为在没有仅仅是显现的对境的情况下，要确定意识存在是非常困难的。这必须毫无疑问地如此确定。如果不是这样，如果对于有眼翳的人来说，在没有所知毛发的情况下，能够产生具有毛发形象的自性成立的意识，那么在有眼翳的人看到毛发的那个地方，眼睛是紧随其后，也就是专注的，那么对于没有眼翳的人来说，也会像有眼翳的人一样，产生看到毛发的意识。因为在没有对境的情况下是相同的。这就像自性成立的从他者产生，如果自性成立的意识产生，那么就会推及从所有他者产生一样。在没有对境毛发的情况下是相同的，有眼翳的人会产生看到它的情况，而没有眼翳的人不会产生看到它的情况是不合理的。因为那个意识不依赖于眼翳也能推动，所以会变得没有关联。没有眼翳的人产生显现为毛发的意识不是这样的，因此，在没有外境的情况下，自性成立的意识是不存在的。第二部分有三点：驳斥从习气成熟与否产生或不产生对境显现的识；再次驳斥没有外境而存在识的说法；论证破斥唯识宗的观点没有教证上的过失。第一部分有两点：陈述他宗观点和驳斥该观点。第一点是：如果显现为毛发的毛发一样的对境的存在是识产生的因，那么没有眼翳的人也会显现毛发。
English
It is through the way of light that it appears to the Buddha and is understood. Secondly, if because a person with cataracts clings to non-existent hairs, etc., even without an external object, consciousness should be inherently existent, if you say so, that is also unreasonable. Why? Because in the case where the faculty of the eye is together with cataracts, by what kind of wisdom can one see the hairs that appear from the power of the cataracts? If viewed from the perspective of that person's wisdom's appearance, both the appearance of eye consciousness and hair, that is, the object that appears as hair, are existent. If viewed from the clear appearance, that is, what is seen by an eye without cataracts, both the appearance as hair and the consciousness that manifests it are false, that is, unproduced. Because it is very difficult to ascertain that consciousness exists without an object that is merely an appearance. This must undoubtedly be determined in this way. If it is not so, if for a person with cataracts, in the absence of the knowable hair, a self-established consciousness with the image of hair can arise, then in the place where the person with cataracts sees the hair, the eye is closely following, that is, focused, then for a person without cataracts, like a person with cataracts, a consciousness of seeing hair will arise. Because it is the same in the absence of an object. This is like a self-established arising from another, if a self-established consciousness arises, then it will extend to arising from all others. In the absence of the object hair, it is the same, a person with cataracts will have the situation of seeing it arise, while a person without cataracts will not have the situation of seeing it arise, which is unreasonable. Because that consciousness can push without relying on cataracts, it will become unrelated. The arising of the consciousness that appears as hair to a person without cataracts is not like that, therefore, in the absence of an external object, self-established consciousness does not exist. The second part has three points: refuting the arising or non-arising of object-appearing consciousness from the ripening or non-ripening of habitual tendencies; again refuting the claim that consciousness exists without an external object; demonstrating that refuting the Mind-Only school does not have scriptural faults. The first part has two points: stating the views of others and refuting those views. The first point is: if the existence of an object like hair that appears as hair is the cause of the arising of consciousness, then hair will also appear to a person without cataracts.
Chinese
如果说是其他原因，那也不是。那么是什么呢？就是说，产生意识的习气，之前留下的那些成熟与不成熟，是意识产生与不产生的因。因此，对于任何一个人，如果存在先前由他人留下的、具有毛发形象的意识的成熟习气，那么只有在他那里，才会产生毛发幻觉的意识。因为对于那些没有眼翳而能清楚看到事物的人来说，产生毛发幻觉的智慧能力，其习气是不成熟的，因此对于没有眼翳的人来说，不会产生看到毛发幻觉的智慧。如果说，因为所知是与毛发幻觉存在的物体分离的，所以智慧不会产生，那么（以下进行驳斥）。第二部分有三个方面：驳斥现在时的能力自性成立；驳斥未来时的能力自性成立；驳斥过去时的能力自性成立。第一方面：如果说能力是自性成立的，那么，即使允许能力因成熟与否而导致意识产生与不产生，但由于能力本身不是自性成立的，所以这并不成立。如何不成立呢？当思考这个能力时，它会变成与现在时意识相关的，还是与过去和未来时意识相关的呢？对于这一点，首先，对于已产生的现在时来说，能力自性成立的可能性根本不存在，对于未产生的未来时来说，也不存在能力。对于这一点，首先，如果认为能力存在于现在时的意识中，那么意识和能力两者会同时存在。那时，对于能力和有能力者两者来说，如果存在“能力的意识”这种第六格的区分，那么这两者不可能是不同的实体，因此“能力的意识”不可能是能力本身。如果这样，结果就会变成没有独立于自身的原因，并且当幼苗生长时，种子也不会消失。当能力和有能力者两者之间存在“从能力产生的意识”这种第五格的区分时，意识不可能从与意识产生同时存在的能力中产生，因为在因存在时，果也应该存在。 因此，首先，对于现在时的意识来说，其原因的能力是不存在的。第二方面：意识
English
If it were some other reason, that is not it. Then what is it? It is said that the habits of consciousness that have been previously left behind, those that are mature and immature, are the cause of the arising and non-arising of consciousness. Therefore, for any person who has a mature habit of consciousness with the appearance of hair, left behind by another, only in that person will the consciousness of hair-like illusions arise. Because for those who see objects clearly without cataracts, the power of the mind that perceives hair-like illusions, its habit is immature, therefore for those without cataracts, the mind that sees hair-like illusions will not arise. If it is said that the mind does not arise because the object of knowledge is separate from the object that exists as hair-like illusions, then (the following is a refutation). The second part has three aspects: refuting the self-existence of present-time capacity; refuting the self-existence of future-time capacity; refuting the self-existence of past-time capacity. The first aspect: If it is said that capacity is self-existent, then, even if it is allowed that capacity causes consciousness to arise or not arise depending on whether it is mature or not, this is not established because capacity itself is not self-existent. How is it not established? When thinking about this capacity, will it become related to present-time consciousness, or will it become related to past and future-time consciousness? Regarding this, first, for the arisen present time, the possibility of capacity being self-existent simply does not exist, and for the unarisen future time, capacity also does not exist. Regarding this, first, if it is thought that capacity exists in present-time consciousness, then both consciousness and capacity will exist simultaneously. At that time, for both capacity and the capable, if there is a distinction of the sixth case, "consciousness of capacity," then these two cannot be different entities, therefore "consciousness of capacity" cannot be capacity itself. If so, the result would be that there is no cause independent of itself, and when a sprout grows, the seed will not perish. When there is a distinction of the fifth case between capacity and the capable, "consciousness arising from capacity," consciousness cannot arise from capacity that exists simultaneously with the arising of consciousness, because when the cause exists, the effect should also exist. Therefore, first of all, for present-time consciousness, the capacity of its cause does not exist. The second aspect: Consciousness