Tibetan
ཕྲ་རགས་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། སྔོ་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། བྱད་བཞིན་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ཀྱང་སྔོ་སོགས་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཞེད་པ་ ཡིན་ཏེ། འོག་ནས་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་དེ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཚུལ་དེ་དག་ནི་མིག་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་དང་བྲག་ཆ་སོགས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལུགས་དམ་པ་འདི་ཡི་རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་མི་འཇོག་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་གནས་ནས་མི་བྱེད་ཀྱི། འཕགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པར་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་འདི་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པས། རབ་རིབ་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་སོགས་མི་སྣང་བ་ལ་གནོད་པ་མིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དྲི་མ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའི་སོ་སྐྱེའི་བློ་མ་རིག་པས་བསླད་པས། མ་རིག་པས་མ་བསླད་པའི་དྲི་མ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་གཞན་སྐྱེ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་མི་གནོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་ནི་དམ་པ་མཁས་པ་དག་གིས་བཞད་གད་དུ་བྱ་བར་འོས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ བཤད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་ལ་གང་གི་ངོར་མི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དེ་གང་ཟག་གསུམ་ལ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་པའི་ཚུལ་དང་། སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང་། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་སྟེ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་གཏི་མུག་སྟེ། མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་བདེན་པ། ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོར་འཇོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་པ་སྤྱི་ངོས་འཛིན་པ་མིན་ནོ། །ངོས་འཛིན་དེ་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་པ་གང་། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐད་འདོད་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་ ཡང་འཇུག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དོ། །དེས་གང་ལ་སྒྲིབ་ན་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད་ཅེས་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པས་ཀུན་རྫོབ་བམ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་འདོད་ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །རྐང་པ་དང་པོས་བསྟན་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མི་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནི། རང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་གང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་འཛིན་དེའི་མཐུས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག །རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བར་བཅོས་པའི་བཅོས་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེན་པར་སྣང་བ་དེ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀུན་རྫོབ་པ་དེའི་ངོར་བདེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། གསུངས་ཚུལ་ནི་སྔར་གྱི་མདོ་དེར་གསུངས་པའོ། །གང་ཟག་གསུམ་པོ་གང་གི་ངོར་མི་བདེན་པའི་རྟོག་པས་བཅོས་པས་བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོར་མི་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་འབྱུང་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་སོགས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་བརྫུན་ཡང་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ སྣང་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དང་སེམས་དང་ཚོར་བ་སོགས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་བདེན་པར་སྣང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དེ་དང་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བརྫུན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་
Chinese
除了细微的差别之外，显现的对境在是否错乱上没有差别。如同青色等由自性成立，以及影像不可能存在于面容之中，但没有面容的影像却存在一样。虽然不是由自性成立，但青色等必须存在。而且，如同外境存在一样，影像也被认为是色的生处。下面也会说到影像能产生显现它的眼识。这些道理也应理解为，如同眼睛看到马和牛的幻术，以及山谷的回声等。这是此殊胜宗派的不共特点。第二，由于胜义谛的意义不能被世俗的意识所确定，因此，遮止他生不是仅仅停留在世间人的观点上，而是承认圣者的胜义谛见解后，在胜义谛上进行遮止。当对这个他生遮止附加胜义的差别时，就像患有眼疾的意识缘取发网等，不会损害未被眼疾所染污的意识不显现发网等一样。同样，被无明染污的凡夫之智，舍弃了无垢的智慧，不会损害未被无明染污的无垢之智。因此，即使在世间人面前承认他生，也不会损害胜义谛上对他生的遮止。所以，对方应该被殊胜的智者们嘲笑。第三方面有二：宣说世俗谛，以及宣说胜义谛。第一方面有三：世俗在谁的面前是真实的，在谁的面前是不真实的；仅仅是世俗，对三类补特伽罗显现和不显现的方式；以及相对于凡夫和圣者，转变成胜义和世俗的方式。第一方面有二：正文的意义，以及宣说不共的烦恼行相。第一是：由于它遮蔽，也就是迷惑了众生如实看待事物本性的方式，所以是愚痴，也就是无明。无明将事物本质上不是自性存在的，执着为自性存在。
English
Apart from slight differences, there is no difference in whether the appearing objects are mistaken or not. Just as blue and other things are established by their own nature, and it is impossible for an image to exist in a face, but an image without a face exists. Although it is not established by its own nature, blue and other things must exist. Moreover, just as external objects exist, images are also considered to be the source of form. It will also be said below that images can generate the eye consciousness that perceives them. These principles should also be understood as being like the illusion of seeing horses and cows with the eyes, and echoes in valleys. This is the unique characteristic of this supreme tradition. Secondly, because the meaning of the ultimate truth cannot be established by conventional consciousness, the refutation of other-origination is not done by merely staying within the views of worldly people, but by acknowledging the ultimate truth view of the noble ones and then refuting it in the ultimate sense. When the distinction of ultimate truth is applied to this refutation of other-origination, just as the consciousness of someone with eye disease perceiving hairnets and the like does not harm the consciousness that is not tainted by eye disease from not perceiving hairnets and the like. Similarly, the wisdom of ordinary beings, which is tainted by ignorance, having abandoned stainless wisdom, does not harm the stainless wisdom that is not tainted by ignorance. Therefore, even if other-origination is admitted in the eyes of worldly people, it does not harm the refutation of other-origination in the ultimate sense. Therefore, the opponent should be ridiculed by the supreme wise ones. The third aspect has two parts: explaining conventional truth and explaining ultimate truth. The first aspect has three parts: in whose eyes is the conventional true and in whose eyes is it not; the way in which the conventional alone appears and does not appear to the three types of individuals; and how it transforms into ultimate and conventional relative to ordinary beings and noble ones. The first aspect has two parts: the meaning of the main text and the explanation of the unique characteristics of afflictions. The first is: because it obscures, that is, confuses sentient beings in seeing the nature of things as they are, it is ignorance, that is, ignorance. Ignorance clings to things that are not inherently existent as being inherently existent.
Chinese
遮蔽如实见诸法生起之自性者，是世俗谛。此是名为世俗谛之谛。是于何者之面前安立之世俗，即是彼世俗之能认识者，而非是认识总的世俗者。彼认识亦如《楞伽经》云：“诸法生起为世俗，胜义谛中无自性，于无自性起错觉，是名真实世俗谛。”此说于胜义中无自性者，误以为有自性之识，是世俗谛之义。彼世俗谛，亦以世俗之语，加入能遮蔽者，而成为遮蔽者。其遮蔽何者耶？如云“是名真实世俗谛”，即是遮蔽真实义，故说是世俗或遮蔽者。于正与邪二者之中，非是显示为真实世俗谛。第一句所显示之世俗谛，与后面二句所显示之世俗谛，二者不可混为一谈。初者是自己于诸法生起等之中，任何承认者之世俗谛。后者是诸法于何者之面前为真实之实执之世俗谛之故。由彼世俗实执之力，青色等任何，虽无自性成立，然于彼显现上所作之虚假，于有情众生前显现为真实者，即是先前所说之世间颠倒之世俗谛之面前为真实，故能仁说为世间世俗谛之谛。说的方式即是先前之经中所说。于任何第三者之面前，以不真实之分别念所作，而成为虚假之事物，于彼之世俗谛之面前不真实，故称为唯世俗。缘起之影像与岩石之回声等少许，虽是虚假，然于具有无明者前显现。青色等之色法与心及感觉等少许，则显现为真实。诸法之如实之自性，于具有无明者前，一切皆不显现。是故，彼自性与任何于世俗中亦是虚假者，则非是世俗谛。如是所说之义，略作解释。
English
That which obscures the seeing of the nature of how things arise is the conventional truth. This is the truth called conventional truth. It is the recognition of the conventional in the face of whatever is established as conventional, but it is not the recognition of the general conventional. That recognition is also from the Lankavatara Sutra: "All things arise conventionally, in the ultimate sense there is no self-nature, whatever delusion arises in the absence of self-nature, that is called the correct conventional." This means that in the ultimate sense, the mind that mistakes the absence of self-nature for the presence of self-nature is said to be the conventional. That conventional is also a obscuration by adding the word "conventional" to the obscuration. What does it obscure? As it says, "It is called the correct conventional," it obscures the true meaning, so it is said to be the conventional or the obscuration. Among the two, right and wrong, it does not show the correct conventional. The conventional shown by the first line and the conventional shown by the last two lines should not be confused. The first is the conventional in which one accepts the arising of things, etc. The latter is the conventional of clinging to reality, in the face of which things are true, because of that. By the power of that conventional clinging to reality, whatever is blue, etc., although there is no self-nature, the falsehood that is made to appear there appears as true to sentient beings, which is true in the face of the conventional of the world's perversion mentioned earlier, so the Able One said it is the truth of the world's conventional truth. The way of speaking is as mentioned in the previous sutra. Whatever is made false by untrue thoughts in the face of any third person is not true in the face of that conventional, so it is called merely conventional. A little bit of dependent arising images and echoes of rocks, etc., although false, appear to those who have ignorance. A little bit of blue and other forms, mind, feelings, etc., appear to be true. The nature of how things are does not appear to those who have ignorance in any way. Therefore, that self-nature and whatever is also false in the conventional is not the conventional truth. The meaning of what is said is explained briefly.