Tibetan
་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ དབང་གིས་བྱུང་ལ། དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་པ་ཡན་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པའི་དོན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ནས་ཕྱིར་རོའི་བར་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའོ། །བདེན་འཛིན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བདེན་འཛིན་དེས་བདེན་པར་ཡོད་པ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་དབང་ཤེས་མིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་དགག་བྱ་བདེན་པ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་འདིར་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ནས་བྱུང་བའི་བར་གྱིས་ནི་བདེན་འཛིན་དེ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་སྟོན་ནོ། །དེས་ན་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་བསམ་པ་ནི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་མིན་གྱི། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མིན་པའི་དངོས་པོ་བརྫུན་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ནི། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་བདེན་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བློ་ལ་སྣང་ བའམ་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ནི། བདེན་པ་དང་དོན་དམ་དང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་དང་དེར་འཛིན་པ་ནི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སོ། །འོ་ན་སྣང་བ་ལས། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་དང་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ལ་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དམ་ལ་གཉིས་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་ནས། དེས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཅིག་དང་། བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ལ། དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་བཞག་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོའི་དོན་དམ་དང་། དེའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཕྱི་མའི་དོན་དམ་ད
Chinese
又由无始以来的错觉习气完全成熟的力量所生。它也使一切众生如实地见到似乎是事物的自性。因此，由于它们的思想的力量，一切虚假事物的本性，都只是世俗存在。如是说。这个“是”字之前的部分，是指将本来在胜义中无自性的事物，误认为在胜义中存在。从“世俗”到“返回”之间，是指真正的世俗，即以世俗作为遮蔽，从而遮蔽真实。由于从实执中产生，因此由实执而见到似乎真实存在，这是分别念，而不是根识。因为在《二谛论》中说，所破的真实在根识中不显现，这里也是同样的道理。从“那个”到“产生”之间，显示了实执是俱生的。因此才说“对于一切众生”。那些众生的思想，不仅仅是分别念，也包括无分别的意识。由于这两者的力量，被安立为存在的，并非胜义中存在的虚假事物，仅仅是世俗存在，这就是“诸法生世俗”的含义。但这并非是实执的世俗存在之义。如果这样做了，那么显现于心，或者不是由心的力量所安立，而是事物存在的状态，这就是真实、胜义、如实存在，而执著于此，就是俱生实执。如果这样，那么从显现上说，“胜义中无生”，这就会变成说这些不是由正确的意识所成立的生。如是所说的含义是，胜义中存在和生，是如何说是以趣入真实之理智而成立生和存在的呢？确实，对于所破，加上胜义的差别，需要了解两种胜义。将闻思修三者的理智作为胜义，由此如前所说，有不成立的，以及不是由心的力量所安立，而是事物存在的状态，安立为胜义中存在的两种，第一种胜义，以及在其面前成立的也是存在的，后一种胜义……
English
Moreover, it arises from the power of the complete maturation of the habitual tendencies of beginningless delusion. It also causes all sentient beings to see as if the self-nature of things is truly near. Therefore, due to the power of their thoughts, the nature of all false things is said to exist only conventionally. Thus it is said. The part before "is" refers to the meaning of mistaking things that are without self-nature in the ultimate sense as existing in the ultimate sense. The part from "conventional" to "return" refers to the meaning of true conventionality, that is, using conventionality as a veil to obscure reality. Because it arises from the clinging to reality, therefore, seeing as if truly existing by the clinging to reality is conceptual thought, not sensory consciousness. Because in the commentary on the Two Truths, it is said that the truth to be refuted does not appear to sensory consciousness, the reason is the same here. The part from "that" to "arising" shows that the clinging to reality is innate. Therefore, it is said "for all sentient beings." The thoughts of those sentient beings are not only conceptual thoughts, but also include non-conceptual consciousness. Due to the power of these two, the false things that are established as existing, but do not exist in the ultimate sense, exist only conventionally, which is the meaning of "all things arise conventionally." But this is not the meaning of the conventional existence of clinging to reality. If it is done in this way, then what appears to the mind, or is not established by the power of the mind, but is the state of existence of things, that is truth, ultimate truth, truly existing, and clinging to it is innate clinging to reality. If so, then from the appearance, "there is no birth in the ultimate sense," this would become saying that these are not established by correct consciousness. The meaning of what is said in this way is, how can existence and birth in the ultimate sense be said to be established as birth and existence by the intellect that enters into reality? Indeed, for the object to be refuted, adding the distinction of the ultimate sense, it is necessary to understand two kinds of ultimate sense. Taking the intellect of hearing, thinking, and meditation as the ultimate sense, thereby, as previously said, there are those that are not established, and those that are not established by the power of the mind, but are the state of existence of things, establishing the two kinds of existence in the ultimate sense, the first kind of ultimate sense, and what is established in its presence also exists, the latter ultimate sense...
Tibetan
ང་དེར་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སྔ་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། སྔ་མའི་ཡོད་འཛིན་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་མིན་ལ། དེའི་བདེན་འཛིན་ལ་ནི་ཕྱི་མའི་ཡོད་འཛིན་དགོས་སོ། །འདི་མ་ཕྱེད་པར་དགག་བྱའི་ཚད་འཛིན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དང་། དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་འཛིན་པ་མང་དུ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ དམ་བདེན་པ་གཞི་མ་གྲུབ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་ནོར་པ་མང་དུ་བྱུང་སྣང་ངོ་། །འདི་ལེགས་པར་ཤེས་ན་གཤིས་ལུགས་ལ་དང་། དོན་དམ་དུ་མེད་ཟེར་བ་དང་། ཡང་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་དེ་ཉིད་གཤིས་ལུགས་དང་དོན་དམ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་མི་འགལ་བའི་གནད་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པའི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཤེས་པ་ལ། སྒྱུ་མའི་དཔེའི་སྟེང་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བསྔགས་པས་དེ་བཤད་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེ་ཤིང་སོགས་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པ་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་དང་མིག་བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བ་དང་། མིག་མ་བསླད་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ། རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱི་དེར་ཞེན་པ་མེད་ལ། གཉིས་པ་ལ། དེར་སྣང་དང་དེར་ཞེན་གཉིས་ཀ་ཡོད། གསུམ་པ་ལ། རྟ་གླང་གི་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ན། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བའི་ཚེ་ཤེས་པ་དེའི་ངོར་ཐག་པ་སྦྲུལ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་སྦྲུལ་མིན་ཞེས་ཟེར་བ་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་འཁྲུལ་ངོ་ཙམ་དུ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་ཞེས་བྱར་མི་རུང་གི །ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་མ་སྦྱར་ཡང་སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། ད་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བར་འཇོག་ནུས་པ་ དེ། །སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟར་ན་བློ་འཁྲུལ་བ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་གིས་འཇོག་གི །དེ་ལྟར་མིན་པར་སྤྲུལ་གཞི་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་འཇོག་པ་མིན་ནོ། །ལྟད་མོ་བ་ལ་ནི་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་དེ་ནང་གི་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པར་མི་འཆར་གྱི། གཞི་གང་དུ་སྣང་བ་དེར་རྟ་གླང་མཚན་ཉིད་པ་ཅིག་ཡུལ་གྱི་གོ་ས་མནན་ནས་བསྡད་པར་འཛིན་ནོ། །དེ་ནི་དཔེའི་སྟེང་ནས་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཏེ། གཞི་དེར་སྣང་བ་དེ་ཤར་བ་ན་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ལེགས་པར་གོ་ན་ཚད
Chinese
我不可能同时在那里和不那里。因此，后面的胜义有，被前面的胜义有周遍。然而，前面的有执并非俱生的真执，而对该真执来说，需要后面的有执。如果不区分这一点，就会出现以理性能审查的对治对象的量执，以及对能审查的事物的执着增多，并由此导致胜义谛的根本不成立，以及出现许多认为谛实成立的错误。如果能很好地理解这一点，就能明白说自性上和胜义上无，以及认为法性存在，并说其是自性和胜义，这些都不矛盾的关键。第二，为了了解由心识所安立和不安立的有是如何的，赞叹从幻化的比喻上了解，因此解说它。幻术师将石子木头等变幻成马牛时，对于幻术师和眼睛被迷惑的观众，以及眼睛未被迷惑的三者中的第一者来说，只有显现为马牛，而没有对它的执着。对于第二者来说，既有对它的显现，也有对它的执着。对于第三者来说，既没有马牛的显现，也没有执着。变幻的所依显现为马牛时，例如在误认为绳子是蛇的时候，在那个认识的面前，绳子是蛇，但一般而言不是蛇，就像这样。认识仅仅在迷惑的面前显现为马牛，但一般而言，不能说变幻的所依不显现为马牛。即使不那样结合，也必须承认变幻的所依显现为马牛，因为如果现在不这样，就不可能对显现产生错觉。因此，能够安立变幻的所依显现为马牛，就像幻术师那样，是依靠心识迷惑而那样显现的力量来安立的。不是不那样，而是依靠变幻所依自己的存在方式来安立的。对于观众来说，显现为马牛，不会觉得那是内心识的力量所安立的，而是认为在显现的那个地方，有一个具足马牛自相的物体占据着位置。这是从比喻上理解由心识安立和不安立的执着方式，当那个显现之处显现时，有两种情况，即按照显现的方式存在和不按照显现的方式存在。如果能很好地理解这一点，就能
English
It is impossible for me to be both there and not there. Therefore, the later ultimately existent is pervaded by the former ultimately existent. However, the apprehension of the former existent is not an innate clinging to truth, and for that clinging to truth, the apprehension of the latter existent is necessary. If this is not distinguished, there will be an increase in the measure of objects to be refuted that can be examined by reason, and clinging to things that can be examined, and based on that, the fundamental ultimate truth will not be established, and many errors will occur in thinking that it is truly established. If this is well understood, one can understand the key points that it is not contradictory to say that it is without nature and ultimately without, and also to think that the nature of phenomena exists and to say that it is nature and ultimately existent. Secondly, in order to understand how existence is established and not established by the power of the mind, it is praised to understand from the example of illusion, so explain it. When a magician transforms pebbles and wood into horses and cows, for the magician and the audience whose eyes are deceived, and the three whose eyes are not deceived, for the first, there is only the appearance of horses and cows, but there is no attachment to it. For the second, there is both the appearance and the attachment to it. For the third, there is neither the appearance nor the attachment of horses and cows. When the basis of transformation appears as horses and cows, for example, when mistaking a rope for a snake, in the face of that knowledge, the rope is a snake, but in general it is not a snake, just like that. Knowledge only appears as horses and cows in the face of delusion, but in general, it cannot be said that the basis of transformation does not appear as horses and cows. Even if it is not combined in that way, it must be admitted that the basis of transformation appears as horses and cows, because if it is not like this now, it will be impossible to have a delusion about appearance. Therefore, the ability to establish the basis of transformation as appearing as horses and cows, like a magician, is established by the power of the mind being deluded and appearing in that way. It is not that it is not like that, but it is established by the way the basis of transformation itself exists. For the audience, the appearance of horses and cows does not appear to be established by the power of the inner mind, but they think that in the place where it appears, there is an object with the characteristics of horses and cows occupying the position. This is the way to understand the clinging to what is established and not established by the mind from the example. When that place of appearance appears, there are two situations, that is, existing according to the way of appearance and not existing according to the way of appearance. If you can understand this well, you can