Tibetan
། ཕན་གནོད་གང་ཡང་མ་བྱས་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་བ་ན། ཕལ་ཆེར་ཡལ་བར་འདོར་བ་ནི་རང་གི་ཡིད་དུ་འོང་བ་མེད་པས་ལན་ལ། གཉེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་མི་བཟོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་ཚབས་ཇི་ལྟར་ཆེ་བ་ཙམ་གྱིས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་ཤུགས་དྲག་པར་སྣང་བས། སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་གཅེས་ཤིང་ཡིད་ལ་ཕངས་པའི་ཡིད་འོང་སྐྱེད་པ་ཞིག་དགོས་པ་ནི་གནད་ཆེན་པོའོ། །ཡིད་འོང་ཐབས་གང་གིས་སྐྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་དབང་པོ་དག་གི་ལུགས་གཉིས་སྣང་བའི་དང་པོ་ནི། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས། ཕ་མ་སོགས་ཀྱི་གཉེན་ཡིན་པ་བསམས་ན། དེ་རྣམས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་དུ་འཁོར་བར་མཆོང་པར་བཟོད་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལྟར། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཙནྡྲ་གོ་མི་དང་། མཁས་པའི་དབང་པོ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ནི་དཔལ་ལྡན་ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་དང་། འཁོར་བ་ན་མནར་བའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྦྱོང་བ་ལ་འབད་པ་དེ་དག་གིས་ནི། ཟླ་བས་མཆོད་བརྗོད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཛད་པ་དོན་ཡོད་པར་བྱས་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དེའི་མཁས་པར་རློམ་པ་ནི། ནེ་ཙོའི་འདོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེར་འགྲོ་ཚུལ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །འགྲོ་བ་རླུང་གིས་གཡོ་བའི་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར་གཡོ་བ་སྟེ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་མཐོང་ནས། དེ་ལ་སྙིང་རྗེར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདུད་དོ། །ཞེས་པ་དང་སྦྱར་བ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་གཟུགས་ལྟར། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་དེས་སྟོང་པར་མཐོང་ནས། དེ་ལ་སྙིང་རྗེར་གྱུར་པ་ལ་འདུད་དོ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་བ་ནི། །དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །འགྲེལ་པར་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ བཞག་ནས་སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། དམིགས་པ་འོག་མ་གཉིས་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཆུ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་རླུང་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་མིན་པས། ཆུའི་ཆ་ཤས་བརླབས་པས་ཁྱབ་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན། གཟུགས་བརྙན་ལས་སྔར་དམིགས་པའི་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ཉེ་རེ་རེ་འཇིག་པ་ཟླ་བ་རང་གི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་ཤར་བ་ན། དམ་པ་སྟེ་སྐྱེ་བོ་ཚུལ་དེ་ལ་མཁས་པ་དག་གིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། གང་དུ་སྣང་བའི་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་སྙིང་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་འཇིག་ལྟའི་མཚོར་དེ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་དུ་འབབ་པའི་མ་རིག་པའི་ཆུ་སྔོན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་ནང་ན་གནས་པ། ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་རང་གི་ལས་དཀར་ནག་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་མདུན་ན་གནས་པ་རྣམས། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ན། དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་ཚུལ་བསམས་པ་ ལས་སྐྱེ་སྟེ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལས་མ་རིག་པ་ལོགས་སུ་བཤད་པ་ནི། འཇིག་ལྟ་འདྲེན་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་ལ་དགོངས་སོ། །འདིར་འགྲེལ་པར་སྙིང་རྗེ་གསུམ་རྣམ་པས་མི་འབྱེད་པར་དམིགས་ཡུལ་གྱི་འབྱེད་པར་གསུངས་པས། གསུམ་གའི་རྣམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ཡང་འདྲ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེར་གྱུར་ཞེས་གསུངས་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་འགྲོ་བ་གཡོ་བཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་དམིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་ནི། སེམས་ཅན་ཙམ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་མིན་གྱི། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས། སྐད་ཅིག་གི་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པའོ། །སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་ངེས་པ་ན། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་བློ་ངོ་དེར་ཁེགས་པས། ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པ་དེས་པར་ནུས་སོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ནི་ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་ལ་བཏགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་འགྲོ་བས་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ གསུངས་སོ། །མི་རྟག་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་
Chinese
如果看到没有做任何利益或损害的事情而感到痛苦，那么大多会忽略它，这是因为不喜欢它。如果看到亲人的痛苦，就无法忍受，而且越是喜欢，就越觉得无法忍受其痛苦。因此，需要产生一种非常珍视和怜惜的有情，这是非常重要的。关于如何产生喜爱之情，智者们有两种观点，第一种是：月称论师在《四百论》的注释中说，如果想到众生从无始以来就是父母等亲人，那么为了救度他们，可以忍受跳入轮回。伟大的旃扎·果弥和智者嘎玛拉希拉也这样说过。第二种观点是圣寂天菩萨的观点，这可以从其他地方的论述中得知。像这样，通过非常珍视有情和在轮回中受苦的方式，努力修习大悲心，那些人就使月称论师所作的独特的赞颂变得有意义。如果不是这样，那么自以为聪明的人就像鹦鹉学舌一样，在其他情况下也应该这样理解。对有情为对象的悲心的行相将要讲述。第二，对于以法为对象和无所缘为对象的悲心，也为了通过所缘的方式来阐明，所以说了两次“行相”。看到众生像被风吹动的水中的月亮一样摇动，即刹那间毁灭，对他们生起悲心，向那悲心顶礼。这与以法为对象的悲心相连。同样，看到众生像水中的月影一样，虽然显现为自性成立，但实际上是空性的，对他们生起悲心，向那悲心顶礼。这与无所缘的悲心相连。注释中说，安立“众生”之后，说“向那悲心顶礼”，这是考虑到后面的两种所缘有“众生”一词。像这样，水非常清澈，风不是非常强烈，水的部分被湿气所覆盖，在其中月亮的影像……
English
If one sees suffering in something that has done no benefit or harm, one mostly ignores it, and this is because one does not like it. If one sees the suffering of a relative, one cannot bear it, and the more one likes them, the more unbearable their suffering seems. Therefore, it is very important to generate a beloved being who is very dear and cherished. Regarding how to generate affection, there appear to be two systems of the wise. The first is: Chandrakirti, in his commentary on the Four Hundred, says that if one thinks that sentient beings have been relatives such as parents from beginningless time, then one can endure jumping into samsara in order to liberate them. The great Chandragomin and the wise Kamalashila also said this. The second view is that of the glorious Shantideva, which can be understood from other explanations. In this way, by cherishing sentient beings and by the manner of suffering in samsara, those who strive to cultivate great compassion make meaningful the unique praise made by Chandrakirti. If it is not like that, then those who boast of being wise are like parrots reciting, and it should be understood in the same way in other situations as well. The way to approach compassion focused on sentient beings will be explained. Secondly, for compassion focused on phenomena and compassion focused on the unapprehendable, the word 'approach' is mentioned twice in order to clarify through the aspect of the object. Seeing beings moving like the moon in water stirred by the wind, that is, perishing in an instant, and having compassion for them, I bow to that compassion. This is connected to compassion focused on phenomena. Similarly, seeing beings like the reflection of the moon in water, although appearing to be established by their own nature, but seeing them as empty, and having compassion for them, I bow to that compassion. This is connected to compassion focused on the unapprehendable. In the commentary, it says, 'Having established 'beings,' I bow to that compassion,' which is referring to the fact that the latter two objects have the word 'beings.' In this way, the water is very clear and the wind is not very strong, and the part of the water is covered with moisture, and in it the image of the moon...
Chinese
复次，影像中比先前所缘的所依之境水一同，刹那刹那坏灭，如月亮自身之实物显现般生起时，圣者即善于此道理之士夫们，见每一刹那皆为无常，以及所显现之月亮的自性为空性。如是，成为大悲之力的菩萨们，对于众生堕入坏灭见之海，为了增长此海而流入的无明之蓝色大水，处于非理作意之分别念风所吹动之中，如虚空之月般的自身黑白业之影像般于前显现之众生们，见每一刹那坏灭之行苦降临，以及自性成立为空性时，缘彼等而生起大悲，此乃由思及众生悦意以及流转轮回之相而生，如前所说。坏灭见虽是无明，然于彼之外另说无明者，乃指坏灭见为引导之法之我执无明。此处注释中未以三种大悲之相区分，而是以所缘境区分，故三种之相乃是欲令众生离苦之相，缘众生亦相同，于第一种大悲之时说为于有情生悲，于后二者之时亦说为有情动摇，故为显示缘众生。因此，缘法之大悲，并非仅缘众生，而是缘刹那坏灭之众生，故是缘以刹那无常所区分之众生。若确定众生刹那坏灭，则常一自在之众生存在，于彼心识中便会遮止，故能遮止与蕴体性各异之众生不存在。彼时，由于领会众生仅是蕴之集合而假立，故缘仅于蕴等之法假立之众生，故说为缘法。 所谓无常之众生，仅是举例而已，并非是自立自主之实有。
English
Furthermore, in the image, together with the water, which is the object of reliance previously focused on, each moment of destruction arises as if the actual substance of the moon itself is manifestly focused upon. When this happens, the noble ones, that is, those skilled in this way, see each moment as impermanent and the nature of the moon that appears as emptiness. Similarly, bodhisattvas who have become empowered by compassion also see sentient beings falling into the ocean of destructive views, with the vast blue water of ignorance flowing in to increase it, dwelling within the winds of inappropriate conceptual thoughts, and appearing before them like reflections of their own black and white karmas, like the moon in the sky. When they see the suffering of compounded destruction descending upon them moment by moment, and emptiness as established by nature, great compassion arises from focusing on them. This arises from contemplating the pleasing nature of sentient beings and their wandering in samsara, as previously explained. Although destructive views are ignorance, the separate explanation of ignorance from them refers to the ignorance of self-grasping of the Dharma, which is guided by destructive views. Here, in the commentary, the three types of compassion are not distinguished by their aspects, but by their objects. Therefore, the aspect of all three is the desire to separate sentient beings from suffering. Focusing on sentient beings is also the same. In the case of the first compassion, it is said to have compassion for beings, and in the case of the latter two, it is also said that beings are shaken, thus showing that sentient beings are the focus. Therefore, the compassion that focuses on Dharma does not focus on sentient beings alone, but on sentient beings that are destroyed in an instant. Therefore, it focuses on sentient beings that are distinguished by momentary impermanence. When it is certain that sentient beings are destroyed in an instant, the existence of a permanent, singular, and independent sentient being is prevented in that mind. Therefore, it can prevent the non-existence of sentient beings whose essence is different from the aggregates. At that time, since it is understood that sentient beings are merely imputed upon the collection of aggregates, it focuses on sentient beings who are merely imputed upon the Dharma of the aggregates, etc. Therefore, it is said to focus on Dharma. The term "impermanent sentient being" is merely an example, not a self-sufficient substance.