Tibetan
ཕྱོགས་དང་། དེ་ཡང་རིག་པ་དེ་མེད་པ་ཙམ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་འཇོག་པ་དང་། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཉིས་འཇིག་ལྟར་འཇོག་པ་རྣམས་མངོན་པ་བ་དང་མི་མཐུན་ནོ། །མངོན་པ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་མཛོད་འགྲེལ་གྱི་གནས་དགུ་པ་ལས་བཤད་པ་ལྟར། གང་ཟག་རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་ པ་འཇིག་ལྟ་ངར་འཛིན་དང་། བདག་གི་བ་རྣམས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དེའི་དབང་བསྒྱུར་བྱར་འཛིན་པ་ནི། འཇིག་ལྟ་བདག་གིར་འཛིན་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ་ཆེས་མི་མཐུན་ནོ། །གང་ཟག་རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང་། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ཡང་གཉིས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། བདག་འཛིན་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཅེ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། དེ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁེགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་བདེན་འཛིན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་གྲུབ་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་བདག་འཛིན་གཉིས་སུ་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྣམས་གྲུབ་ན་བདེན་འཛིན་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རིག་པའི་འགལ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲུབ་པས། མ་རིག་པར་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་མ་ཟད་པར་དུ་འཇིག་ལྟ་ཡང་མི་འཛད་པར་སྒྲུབ་ནུས་པས། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་འགྲུབ་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འཇོག་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱི་གཏི་མུག་ལས་འཇུག་ཚུལ་ནི། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ཀུན་ལ་གནས་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གཏི་མུག་ནི་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ལས་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་པོ་བདེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ
Chinese
另一方面，那種認識並非僅僅是沒有，也不是僅僅是與之不同，而是對與之相反、不相容的方面，即人與法以自性成立而妄加臆測。這樣一來，將對法的我執視為煩惱性的無明，以及將我和我所執為以自相成立，這兩者都視為壞聚見，這與俱舍宗的觀點不一致。按照俱舍宗的觀點，如《俱舍論釋》第九品所說，將人執為能自主的實有之物，是壞聚見中的我執，而將我所執為人這個實有之物的支配對象，這是壞聚見中的我所執，這非常不一致。將人執為能自主的實有之物，即使是未被宗派觀點轉變的人也會有，但將人執為與蘊不同體性的他體存在，這是未被宗派觀點轉變的人所沒有的。因此，執持邊見的觀點也有兩種。如果有人認為人與法以自相成立而存在，那麼如何將這些執著確立為煩惱性的無明和我執二者呢？人與法以自性成立，這會被破除自性的理證所破斥，屆時，這樣的執著會成為對所執境產生錯覺的實執，如果確立了這一點，那麼將人與法二者執為實有成立，就會確立為我執二者。如果這些都確立了，那麼實執就會成為與認識真如之義相違背的不相容之物，因此會確立為無明。不僅如此，還能確立壞聚見不會消失，因此會確立為煩惱性的無明，所以能夠了解煩惱的獨特分類非常重要。貪欲等其他煩惱也是從實執的愚癡中產生的方式是： 《四百論》中說：「如身於身自在轉，愚癡於一切亦爾。」其注釋中說：「愚癡是因為對它們如何真實地認識而感到迷惑，因此會更加強烈地對事物真實的自性妄加臆測。貪欲等也是由愚癡所遍計的事物的自性本身。」
English
On the other hand, that kind of cognition is not merely the absence, nor is it merely different from it, but it is to impute that which is contrary and incompatible, namely, persons and dharmas, as being established by their own nature. In this way, considering the clinging to the self of dharmas as afflictive ignorance, and considering both the clinging to "I" and "mine" as being established by their own characteristics as the view of the perishable aggregate, is inconsistent with the views of the Abhidharma. According to the Abhidharma system, as explained in the ninth chapter of the commentary on the Treasury of Knowledge, to hold a person as an independently existing substance is the self-grasping of the view of the perishable aggregate, and to hold "mine" as the object of control of that substantially existing person is to establish it as the grasping of "mine" in the view of the perishable aggregate, which is very inconsistent. Holding a person as an independently existing substance may also be present in those whose minds have not been transformed by philosophical tenets, but holding a person as existing as other than the aggregates and different in characteristics is not present in those whose minds have not been transformed by philosophical tenets. Therefore, the view of clinging to extremes is also twofold. If one holds that persons and dharmas exist as established by their own characteristics, then how can these clingings be established as afflictive ignorance and the two self-graspings? Persons and dharmas being established by their own nature will be refuted by the reasoning that refutes self-nature, and at that time, such clinging will become the truth-grasping that is mistaken about the object of clinging, and if this is established, then holding both persons and dharmas as truly established will be established as the two self-graspings. If these are established, then truth-grasping will become incompatible with the knowledge of the meaning of suchness, and therefore it will be established as ignorance. Moreover, it can establish that the view of the perishable aggregate will not cease, and therefore it will be established as afflictive ignorance, so it is very important to be able to understand the unique classification of afflictions. The way in which other afflictions such as desire arise from the delusion of truth-grasping is: The Four Hundred says: "As the body turns freely in the body, so does delusion in all." Its commentary says: "Delusion is because of being confused about how they are truly known, therefore it will more strongly impute the true nature of things. Desire and so on are also the very nature of things that are completely conceived by delusion."
Tibetan
། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཏི་མུག་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཤད་ན། འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དུ་སྟོན་ནོ། །ཆགས་སོགས་རྣམས་གཏི་མུག་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་ནི། གཏི་མུག་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འཇུག་གི་དེ་དང་བྲལ་བར་མི་འཇུག་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཆགས་སོགས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གི་ཁྱད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཆགས་སྡང་གཉིས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཡིན་པས། ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་སོགས་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་སྒྲོ་བཏགས་ པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་སྡང་གཉིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །གཏི་མུག་གིས་བཏགས་པའི་བདེན་གྲུབ་ཁོ་ན་ཆགས་སོགས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དམིགས་པར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀའི་དམིགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཞི་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཆགས་སོགས་ཀྱང་གཏི་མུག་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པས་དམིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཡུལ་ལ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། མི་འདོད་པ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི། ཆགས་པ་དང་སྡང་བར་འགྱུར་བས། གང་ཟག་རང་སྐྱེ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པས་དྲངས་པའི་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཙམ་ཞིག །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དུ་འཇོག་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱང་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲའོ། །གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་གཏི་མུག་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཆགས་སོགས་འདྲེན་པའི་དོན་ནོ། །ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཞེས་པའི་དཔེ་ནི། དབང་པོ་གཞན་བཞི་ལ་ལུས་དབང་ཟུར་དུ་བཞག་པའི་རྟེན་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་ཅིང་། དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་གཏི་མུག་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་འགྱུར་བས། འདིའི་གཉེན་པོ་རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་གཏམ་ཉིད་ ལ་གུས་པར་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་འདི་ནི་འཁོར་བའི་རྩ་བའི་མ་རིག་པར་ཡང་སྟོང་ཉིད་བ
Chinese
因为对悦意和不悦意等差别妄加分别，所以会陷入与愚痴无别，并且也会依赖于愚痴，因为愚痴是主要的。如是宣说，从“陷入”到“陷入”为止，是说愚痴执著真实。贪等从愚痴无别而陷入，是与愚痴相应而陷入，而不是与它分离而陷入。其理由是从贪等陷入之故。其中，对境产生悦意不悦意的差别妄加分别，是产生贪嗔二者的因，并非如理作意，所以不是显示贪嗔二者的执著方式。因此，“唯有愚痴所遍计”等，是指依靠对唯有自性成立的悦意不悦意妄加分别，贪嗔二者才会产生。愚痴所安立的真实成立，并非是贪等二者所缘的行相中的所缘，而是俱生我执二者的所缘行相的所缘，是基成立的，并且贪等也与愚痴相应，因此所缘相同。由这二者不如理作意所引导的，对境产生想要的行相和不想要背过身去的行相，会变成贪和嗔。仅仅是执著于能自主产生的实有补特伽罗所引导的想要和不想要的行相。因为不是安立为贪欲和嗔恨的缘故，贪嗔二者的安立方式也不同。 “也依赖于愚痴”是指，以执著自相成立的愚痴为先导，从而引出贪等的意思。身体与身根的比喻是说，如同其他四根中，身根是单独安立的无有依赖一样，一切其他烦恼也都是依赖于愚痴而产生，并且与其不分离而产生的意思。因此，因为仅仅摧毁愚痴就能摧毁一切烦恼，所以对此对治，应对缘起自性成立的空性之语恭敬。执著事物真实的这个，也是轮回根本的无明，也是空性。
English
Because of engaging in imputing distinctions such as pleasant and unpleasant, it will become inseparable from ignorance, and it will also rely on ignorance, because ignorance is the main thing. As it is said, from "engaging" up to "engaging," it shows that ignorance is the grasping of truth. Attachment and so on engage in being inseparable from ignorance, which means they engage in being in accordance with ignorance, and not engage in being separate from it. The reason for this is because of engaging from attachment and so on. Among them, imputing distinctions of pleasant and unpleasant to objects is the cause of the arising of attachment and aversion, and it is not improper attention, so it is not showing the way of grasping of attachment and aversion. Therefore, "only what is completely imputed by ignorance" and so on, refers to relying on imputing pleasant and unpleasant to only what is established by its own nature, and then attachment and aversion will arise. The truly established that is established by ignorance is not shown as the object among the two aspects of the object of attachment and so on, but the object of the two aspects of the object of both innate self-grasping, which is the basis of establishment, and attachment and so on are also in accordance with ignorance, so the objects are the same. The aspect of wanting towards the object and the aspect of turning away from what is not wanted, which are led by these two improper attentions, will become attachment and aversion. It is just the aspect of wanting and not wanting that is led by grasping a person as a self-sufficient, substantially existing entity. Because it is not established as desire and hatred, the way of establishing attachment and aversion is also different. "Also relies on ignorance" means that ignorance that grasps self-establishment goes first, and then leads to attachment and so on. The example of the body and the body faculty is like saying that among the other four faculties, the body faculty is established separately without reliance, so all other afflictions also arise relying on ignorance, and they arise without being separated from it. Therefore, because destroying ignorance alone will destroy all afflictions, one should respect the words of emptiness, which are the antidote to this, the dependent arising established by its own nature. This grasping of things as real is also the ignorance that is the root of samsara, and it is also emptiness.