Tibetan
ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ལོག་པར་རྟོགས་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་དོན་ལྟ་བུ་ནི། གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོས་བཟུང་བ་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་པ་རང་དགའ་བ་ལ་བལྟོས་ནས་ཡང་དག་པའམ་བདེན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མི་འདོད་པས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་ཀྱང་། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇོག་ཅེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་ན་ཡང་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་ན། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་འཁྲུལ་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། ད་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་གནོད་པས་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཉིད། མཚན་གཞི་བྱེ་བྲག་ལ་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མི་ཤེས་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ཡིད་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཡིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་གནོད་པ་ཡོད་པ་འདི་དག་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་སྐྱེ་བོ་མ་བྱང་བ་གནག་རྫི་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡན་ཆད་ལ་གྲགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་བཟུང་བར། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྲོ་བར་འདོད་པས། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་འཛེག་པས་ཡལ་ག་ཕྱི་མ་མ་བཟུང་བར་སྔ་མ་བཏང་བར་ལྟར། ལྟུང་བ་ཆེན་པོས་ལྟ་བ་ངན་པའི་རི་སུལ་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། བདེན་གཉིས་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བས་འབྲས་བུ་ཐར་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གང་བརྟགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལུགས་འདིས་བློ་འཁྲུལ་པ་ཞིག་གི་ངོར་ཡོད་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་ཟེར་བ་ལེགས་པར་བཀག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟ་གླང་དང་། ཆུ་དང་བྱད་བཞིན་སོགས་སུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཅིག་དགོས་སོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཞེན་ཡུལ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ཀྱང་སྣང་ཡུལ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་དོ། །ད་ལྟ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལྔ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ནི། མ་རིག་པས་བསླད་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་དེ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་སོགས་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་རྣམས་ལ། ཕྲ་རགས་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། སྔོ་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། བྱད་བཞིན་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ཀྱང་སྔོ་སོགས་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཞེད་པ་ ཡིན་ཏེ། འོག་ནས་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་དེ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཚུལ་དེ་དག་ནི་མིག་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་དང་བྲག་ཆ་སོགས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལུགས་དམ་པ་འདི་ཡི་རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་མི་འཇོག་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་གནས་ནས་མི་བྱེད་ཀྱི། འཕགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པར་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་འདི་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པས། རབ་རིབ་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་སོགས་མི་སྣང་བ་ལ་གནོད་པ་མིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དྲི་མ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའི་སོ་སྐྱེའི་བློ་མ་རིག་པས་བསླད་པས། མ་རིག་པས་མ་བསླད་པའི་དྲི་མ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་གཞན་སྐྱེ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་མི་གནོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་ནི་དམ་པ་མཁས་པ་དག་གིས་བཞད་གད་དུ་བྱ་བར་འོས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ བཤད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་ལ་གང་གི་ངོར་མི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དེ་གང་ཟག་གསུམ་ལ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་པའི་ཚུལ་དང་། སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང་། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིས
Chinese
如果名言量误解，就是世间的知识误解。比如俱生我执二者所执著的对境，就是无害的根识所执著，虽然相对于世间人自以为是的想法是正确或真实的，但在名言中也是不存在的。如果因为不承认正确的世俗而不分为正误二者，那么被无明染污的境和有境，为什么不立为错误的世俗呢？因为世俗必须由名言量来安立，如果要安立错误的世俗，也必须相对于它来安立。被无明的习气染污的迷乱，是名言量无法成立的。第四，现在是为了以比喻的方式说明已经讲过的由意的损害而对所执著境产生迷乱的总义。由于被无知的睡眠所扰乱的外道，心中有颠倒的恶劣宗派，以及有似是而非的理由的损害。这些想要进入真如的人，对于未成熟的众生，乃至牧童和妇女等所熟知的生和灭等没有颠倒地执著，想要超越世间人，就像爬树的人没有抓住后面的树枝就放开前面的树枝一样，会因大堕落而堕入恶见的山谷中，由于远离了善妙地见到二谛，因此不会获得解脱的果实。因此，这些外道各自从自己的论典中产生的自性，无论如何考察三种功德等，在世间的世俗中也是不存在的。这很好地驳斥了这种观点，即按照这种方式，在心智迷乱的人面前存在的事物，却说要安立为世俗存在。同样，对于幻术、阳焰和影像等，无论如何假立为马、牛、水和容貌等，这些也同样不是世间世俗中存在的。这样，在名言中存在的事物，就必须有量成立。像这样的所执著境，即使在名言中也不存在，但却显现。
English
If a conventional valid cognition misunderstands, then worldly knowledge misunderstands. For example, the object grasped by the two innate self-grasps is said to be grasped by a harmless sense consciousness. Although it is correct or true relative to the self-satisfied thoughts of worldly people, it does not exist even conventionally. If, because one does not accept correct conventional truth, one does not divide into correct and incorrect, then why are the objects and subjects defiled by ignorance not established as incorrect conventional truth? Because conventional truth must be established by a conventional valid cognition, and if one is to establish incorrect conventional truth, it must be established relative to that. The delusion defiled by the imprints of ignorance cannot be established as delusion by a conventional valid cognition. Fourth, now, in order to explain the general meaning of the delusion of the object of clinging due to the harm of the mind that has already been explained, by way of illustrating specific examples. Because of the heretics whose minds are greatly agitated by the sleep of ignorance, who have perverse and evil tenets in their minds, and who have the harm of seemingly valid reasons. These people who want to enter into suchness, without grasping the non-perverted birth and destruction, etc., which are known to immature beings, even shepherds and women, etc., want to surpass worldly people, just as a person climbing a tree releases the former branch without grasping the latter. They will fall into the valley of evil views due to great downfall, and because they are separated from seeing the two truths well, they will not attain the fruit of liberation. Therefore, whatever qualities, such as the three qualities, etc., that these heretics examine from their own texts, do not exist even in the conventional truth of the world. This well refutes the assertion that something exists in the face of a mind confused by this system, and that it is said to be established as conventionally existent. Similarly, whatever is imputed to illusions, mirages, and images, etc., as horses, cattle, water, and faces, etc., is also not existent even in worldly convention. Thus, what exists conventionally must be established by a valid cognition. Such objects of clinging do not exist even conventionally, but they appear.
Chinese
鄔波（梵文：Utpala）論師不這樣認為。現在色、聲等五者以自相成立而顯現於根識，是由於無明所染污，因此那個識，與影像和谷響等顯現的根識，除了粗細之外，在顯現境上沒有迷亂與不迷亂的差別。青等以自相成立，以及影像作為面容存在是不可能的，但就像沒有面容的影像存在一樣，即使不是以自相成立，青等也必須存在。而且，就像外境存在一樣，影像也被認為是色的生處。 因為下面也說了影像能產生顯現它的根識。那些道理對於眼睛看到馬牛的幻術和谷響等也應當了解。這是此殊勝宗派的不共安立。第二，由於真實義不能被世俗的識所安立，因此，遮止他生並非僅僅停留在世間的觀點上，而是承認聖者的真實見解後，在勝義諦上遮止。當對這個遮止他生附加勝義的差別時，就像眼睛有翳障的識以毛髮等為對境，但翳障未染污的識不顯現毛髮等，這沒有損害一樣。沒有垢染即無漏的智慧，捨棄即遠離它的凡夫心被無明染污，因此不會損害未被無明染污的無垢染即無漏的心。因此，即使在世俗諦上成立他生，也不會損害在勝義諦上遮止他生。因此，對方應當被殊勝的智者們嘲笑。第三有二，宣說世俗諦和宣說勝義諦。第一有三，什麼的面前世俗是真實的，什麼的面前是不真實的，以及僅僅是世俗，它對三種補特伽羅的顯現與不顯現的方式，以及相對於凡夫和聖者，轉變成勝義諦和世俗諦的方式。第一有二，真實的意義和宣說煩惱的特殊安立。第一是，此
English
Utpala does not think so. Now, the appearance of the five aggregates such as form and sound to the sense consciousness as being established by their own characteristics is due to being defiled by ignorance. Therefore, that consciousness and the sense consciousnesses that perceive images, echoes, and so on, have no difference in terms of delusion or non-delusion in the object of appearance, except for the difference between subtle and coarse. It is impossible for blue and other things to be established by their own characteristics, and for images to exist as faces. However, just as images without faces exist, even if they are not established by their own characteristics, blue and other things must exist. Moreover, just as external objects exist, images are also considered to be the source of form. Because it is also said below that images can generate the sense consciousness that perceives them. Those reasons should also be understood for illusions where horses and cattle appear to the eyes, and for echoes and so on. This is the unique establishment of this supreme system. Second, because the meaning of reality cannot be established by conventional consciousness, therefore, the refutation of other-origination is not done by merely staying in the view of the world, but by acknowledging the vision of reality of the noble ones and refuting it in the ultimate sense. When the distinction of the ultimate is added to this refutation of other-origination, just as the consciousness of an eye with cataracts perceives hairs and so on as objects, but the consciousness not defiled by cataracts does not perceive hairs and so on, this does not harm it. The wisdom without defilements, that is, without outflows, the mind of an ordinary being that has abandoned, that is, separated from it, is defiled by ignorance, so it does not harm the undefiled mind without defilements, that is, without outflows, that is not defiled by ignorance. Therefore, even if other-origination is established in the conventional sense, it does not harm the refutation of other-origination in the ultimate sense. Therefore, the opponent should be ridiculed by the supreme wise ones. Third, there are two: explaining the conventional truth and explaining the ultimate truth. First, there are three: in front of what is the conventional true and in front of what is it not true, and the way in which the mere conventional appears and does not appear to the three types of individuals, and the way in which it transforms into the ultimate truth and the conventional truth in relation to ordinary beings and noble ones. First, there are two: the actual meaning and the explanation of the unique establishment of afflictions. The first is: this