Tibetan
ས་ཡང་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་། །ཞེས་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་འཁོར་བའི་རྩ་བའི་མ་རིག་པར་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེ་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་འབྱུང་བས། དེ་ལས་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བར་བཤད་དོ། །མ་རིག་པ་དེ་ལྡོག་པ་ལ་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བས་སྟོང་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དགོས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། །ཡང་དག་མཐོང་ཕྱིར་དངོས་སྟོང་པར། །ལེགས་ཤེས་མ་རིག་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་མ་རིག་འགག་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགག །ཅེས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་འཛིན་པས། །ཇི་སྲིད་ཕྱི་རོལ་རྣམ་བརྟགས་པ། །བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་མཐོང་ན། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། མཆོག་ཏུ་སེམས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་པའི། །ཆོས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང་། ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །གཏི་མུག་བཅོམ་པས་བཅོམ་པར་འགྱུར། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི། །མཐོང་ན་གཏི་མུག་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་འདིར། །གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་ པའི་གཏི་མུག་ནི་དུག་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་གཏི་མུག་ངོས་འཛིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་རིག་པ་དེ་ལྡོག་པ་ལ་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་ཤར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མའི་དོན་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །འགྲེལ་པ་མཛད་པས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བདག་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་དེར་ཡུལ་ལ་ཡིད་ཕར་འགྲོ་བ་ཚུར་བསྡུས་པ་ཙམ་བྱས་ཀྱང་། དེས་ནི་བདག་མེད་ལ་ཞུགས་པར་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡིད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན་དམིགས་པ་དེ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཅིག་དང་། བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པ་ཅིག་དང་། དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་འཛིན་པ་ཅིག་དང་གསུམ་ཡོད་པས། བདེན་མེད་དུ་མ་བཟུང་ཡང་བདེན་པར་འཛིན་མི་དགོས་པ་བཞིན་དུ། བདག་གཉིས་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ལ་ཞུགས་མི་དགོས་ཏེ། བློ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངོས་བཟུང་ནས། རང་གང་ལ་འཁྲུལ་བའི་གཞི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་དུ་མེད་པར་གཏན་ལ་འབབ་དགོས་ཀྱི། དེ་ལྟ་མིན་པར་ཁ་ཕྱིར་ལྟའི་དགག་སྒྲུབ་ནི། རྐུན་མ་ནགས་ལ་སོང་བའི་རྗེས་སྤང་ལ་རྩད་གཅོད་པ་དང་འདྲ་བས་ གནད་དུ་མི་འགྲོའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་འཛིན་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་ན། བདག་འཛིན་གཉིས་མིན་པའི་རྟོག་པ་དུ་མ་ཅིག་ཡོད་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས། རྟོག་པས་གང་བཟུང་གི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་འགོག་པར་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ལས་བརྩམས་པའི་བཤད་དགོས་པ་མང་དུ་ཡོད་ནའང་། འགའ་ཞིག་ནི་གཞན་མང་པོར་བཤད་ཟིན་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་དགག་པ། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་འགོག་ཚུལ། རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ། དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུའི་ནང་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་པས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་གཞན་རྣམས་བསྟན་པ་སླ་བར་དགོངས་ཏེ། འཕགས་ པས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །ནམ་ཡང་དང་གཞར་ཡང་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །གང་ན་ཡང་ཞེས་པའི་སྒྲ། འགར་ཡང་གི་སྒྲའི་རྣམ་གྲངས་གང་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་གཞི་སྟོན་པ་རྟེན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི། ཡུལ་དང་དུས་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་བཤད་དོ། །གཞི་དེ་གསུམ་དུ་གང་ཞིག་མི་སྐྱེ་བའི་གང་དག་གིས་སྒྲ་རྟེན་པའི་ཚིག་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་བརྗོད་པའོ། །དེས་ན་བདག་ལས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་གི་དོན་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཡུལ་དུས་གྲུབ་པའི་མཐའ་འགར་ཡང་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདི་ལྟར་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་གཞན་ལས་དང་། གཉིས་ཀ་ལས་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་
Chinese
复次，十二缘起生起。如是，以法之事物为对境，执取为真实成立，此说为轮回根本的无明。由法之我执产生有情之我执无明，故说由此产生十二缘起。为使此无明止息，需见其所执取为何，以及所执取之无我。如《七十空性论》云：“为见真实故，知事物为空，无明则不生，是为无明灭，故十二支灭。”又如《法界赞》云：“执我及我所，乃至外境分别时，若见二种无我性，则断有之种子。”又云：“至上心乃调伏者，法性无自性。”又如《四百论》云：“若见境无我，则断有之种子。是故一切烦恼，皆由摧毁愚痴而摧毁。若见缘起，则不生愚痴。故当以一切努力，于此处宣说此语。”如是所说之愚痴，乃是于识别三毒之一的愚痴之时，所说的染污性无明。为使此无明止息，需了悟空性显现为缘起之义，即了悟甚深缘起之义。论师亦云：“瑜伽士遮止我。”如是以遮止我执之境的方式，了悟无我。是故，若未遮止我执之境，仅将心从彼境收回，则不能安立为已入无我。其理由是，心缘境时，有执取彼境为真实者，有执取为非真实者，亦有不作二者之区分而执取者，此三种情况。如未执取为非真实，亦不必执取为真实一般，未入二我，亦不必入二无我，因心安住于第三蕴者，有无量之故。执取为我之二者，
English
Furthermore, the twelve links of dependent origination arise. Thus, focusing on phenomena as objects and grasping them as truly established is said to be the ignorance that is the root of samsara. From the ignorance of grasping at phenomena as self arises the ignorance of grasping at persons as self. Therefore, it is said that the twelve links arise from that. To reverse this ignorance, it is necessary to see what it grasps at and the selflessness of what it grasps at. As it is said in the "Seventy Stanzas on Emptiness": "To see the truth, well knowing things are empty, ignorance does not arise. That is the cessation of ignorance, therefore the twelve links cease." Also, as it is said in the "Praise of Dharmadhatu": "Grasping at 'I' and 'mine,' as long as there is external conceptualization, when the two aspects of selflessness are seen, the seed of existence will be cut off." And: "The supreme mind is the subduer, the nature of phenomena is without inherent existence." Also, as it is said in the "Four Hundred": "If one sees the absence of self in objects, the seed of existence will be cut off. Therefore, all afflictions are destroyed by destroying delusion. If one sees dependent origination, delusion will not arise. Therefore, with all effort, one should speak of this word here." The delusion spoken of in this way is the afflicted ignorance spoken of when identifying the delusion that is one of the three poisons. To reverse this ignorance, it is necessary to understand the meaning of emptiness appearing as dependent origination, that is, to understand the profound meaning of dependent origination. The commentator also said: "The yogi prevents the self." Thus, by refuting the object of grasping at self, one must understand selflessness. Therefore, if one does not refute the object of grasping at self, but merely withdraws the mind from that object, one cannot establish that one has entered into selflessness. The reason for this is that when the mind engages with an object, there are three possibilities: one grasps the object as true, one grasps it as untrue, and one grasps it without distinguishing between the two. Just as one does not necessarily grasp something as true if one does not grasp it as untrue, one does not necessarily enter into the two selflessnesses if one does not enter into the two selves, because there are limitless ways for the mind to abide in the third aggregate. The two ways of grasping at self,
Chinese
应当在自己的相续上认定，自己对何处迷惑的那个基础，必须确定为如所执著般的不存在。如果不是这样，向外看的破立，如同小偷逃入森林后在草地上搜寻踪迹一样，不会切中要害。如果这样很好地认识了实执，就会知道有许多并非我执的分别念。因此，所有分别念所执著的对境，都应以观察彼性的理智来遮破，所有邪分别念都会消失。从这些出发，需要讲解的有很多，但有些已经在其他地方讲过很多，有些将在下面讲解，所以这里不再赘述。第二部分分为两点：以理智成立法无我和以理智成立人无我。第一部分分为四点：对四边生进行双重遮破，遣除对如此遮破的争论，以缘起的生起方式遮止执边的邪分别念，以及认定以理智分析的成果。第一部分分为三点：立下无自性生的誓言，阐述以理智成立的能立，以及遮破四边生所成立的意义。第一点是：在之前所说的十种平等性中，仅以理智阐述无自性生的平等性，认为这样就能轻易地阐述其他法的平等性。因此，圣者在《中观论》的开头说：‘非自生，非他生，非共生，非无因生。诸法于何处，皆无有生。’这样简要地陈述了。‘何时’和‘任何’是同义词。‘于何处’这个词，是‘于某处’这个词的同义词，以表示不生的基础的所依之词，阐述了处所、时间和宗派。以‘何者’这个词所依之词，表示在三个基础中什么不生，阐述了内外的事物。因此，‘非自生’等的论典的意义是：内外的事物在处所、时间和宗派的任何地方，都不可能从自性产生。应当这样结合起来讲解。同样，事物也决不可能从他生、二者生和无因而生。
English
It should be ascertained on one's own continuum that the very basis of one's delusion about what is, must be determined as non-existent as it is apprehended. If it is not so, the refutation and establishment that looks outward is like searching for traces on the grass after a thief has fled into the forest, and will not hit the point. If such a grasping at truth is well recognized, it will be known that there are many conceptualizations that are not self-grasping. Therefore, all the objects grasped by conceptualizations should be refuted by the reasoning that examines that very nature, and all wrong conceptualizations that are desired to be refuted will be reversed. Although there is much that needs to be explained based on these, some have already been explained a lot elsewhere, and some will be explained below, so I will not elaborate here. The second part has two points: establishing the selflessness of phenomena by reasoning, and establishing the selflessness of persons by reasoning. The first part has four points: refuting the four extremes of arising in both truths, refuting the arguments against such refutation, how the arising of dependent origination itself prevents the wrong conceptualizations of grasping at extremes, and identifying the result of having analyzed with reasoning. The first part has three points: establishing the vow of no arising by nature, showing the proof that establishes it by reasoning, and the meaning established by refuting the four extremes of arising. The first point is: among the ten equalities mentioned earlier, only the equality of no arising by nature is shown by reasoning. Thinking that it would be easy to show the other equalities of phenomena, the Blessed One, at the beginning of the Treatise on the Middle Way, stated: 'Not from self, not from other, not from both, not from no cause. Nowhere are things ever born.' This is briefly stated. 'Ever' and 'any' are synonyms. The word 'nowhere' is a synonym for the word 'somewhere', and the word of dependence that shows the basis of non-arising explains the place, time, and tenets. The word 'what' in which of the three bases does not arise, the word of dependence, expresses the external and internal things. Therefore, the meaning of the texts 'not from self' etc. is: external and internal things can never arise from self in any place, time, or tenet. It should be explained by combining it in this way. Likewise, things can never arise from other, both, and without cause.