Tibetan
ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི། རགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་ཙམ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། ཕྲ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མིན་པར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་ཉན་རང་གིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ཚུལ། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་དང་འདྲ་བ་བཟུང་ནས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་མེད་ལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བས་ནི། འདིའི་ལུགས་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པས་དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་ལས་སོག་པ་དང་། དེ་ལས་ལས་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ཀྱི། སྤྱིར་འཇིག་ལྟ་ཡོད་ཙམ་ལ་མིན་ཏེ། ས་བདུན་པའི་བར་དུ་འཇིག་ལྟ་ཡོད་ཀྱང་། ས་དང་པོ་ནས་ལས་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་དང་བྲལ་ན། འཇིག་ལྟ་ཟད་ པར་བྱེད་མི་ནུས་པར་བསྟན་པས། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ལམ་ཙམ་ལས་མེད་ན་ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤོང་བ་མེད་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མཛད་ཕྱིན་ཆད། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇིག་ལྟ་ལ་སོགས་པའི་ངོས་འཛིན་མཛད་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་སོར་བཞག་ཏུ་མཛད་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་མཐའ། མཐའ་མ་ཆོད་པའི་ནོར་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས། དེ་ལ་མཁས་པའི་དབང་པོ་འདི་འཁྲུལ་བ་ག་ལ་སྲིད། དེས་ན་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བཤད་པའི་གཞུང་འཛུགས་པར་སྒོམ་ཞིང་། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་འདིའི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ནི། ལུགས་འདི་ལ་དད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདིས་མཚོན་ནས་གཞན་ཡང་མང་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ལེགས་པར་རྩད་གཅད་པར་བྱའོ། །ལམ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཉོན་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་ལ་ཐོག་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་ལས་དང་། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་དེའི་རིགས་འདྲ་དང་། ཉོན་མོངས་སོགས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕར་སྐྱེ་ཚུར་སྐྱེ་བྱེད་པས། སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དོན་ ནོ། །རྟེན་འབྲེལ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། དེ་ཡང་དུས་གསུམ་གང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཐོབ་པ་སྟེ་མེད་པ་མཐོང་བའམ། མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཟད་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ལྡོག་གོ །དེའི་འོག་ཏུ་ཕུང་ཁམས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་མཐར། དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །འགྲོ་བ་དོན་མེད་ཤེས་ནས་ནི། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་མེ་བཞིན་དུ། །གནས་མེད་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གསུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་བྱང་སེམས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ཉན་རང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་འདའ་ཞེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་ཉིད་དུ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། །མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་འདོད། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་པར་དྲངས་པའི་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བའི་གཞུང་རྣམས་ནི་སྔ་འགྱུར་མི་ལེགས་པར་འདུག་གོ །ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་པ་འདྲ། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་འདྲ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། །ཞེས་དཔེ་ལྔས་འདུས་བྱས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། སྟོན་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་གཟུགས་དབུ་བ་སོགས་ལྔ་དང་འདྲ་བར་བཤད་ཅེས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་ནི། རེ་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་དགོངས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ལ་མིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་དག་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་ཐར་པ་རྟེན་མ་ཡིན། །འགྲོ་དྲུག་སྲིད་པའི་བཙོན་རར་ནི། །རྨོངས་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་འདི་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ན། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །གཞན་གྱི་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། །གཅིག་པ་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས། །ཞེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྟན་
Chinese
大小乘的宗义论者共同承认的人无我，只是遮止了粗大的人我，要知道并非没有微细的人我。因此，按照这位论师的观点，声闻和独觉证悟人无我的方式，与其他的宗义论者相同，只是在是否证悟法无我上有所不同。这说明没有很好地理解此观点，因为经文中说，如果脱离了真如的见解，也不会证悟人无我。然后，经文中说，因为有二足（我见），所以由于它的力量而束缚于轮回的业被积累，并且由于业力的作用而在轮回中产生。这是就对蕴执著为真实的执著对象没有被破除的力量而言的，并非仅仅是有我见。即使到第七地为止都有我见，但是从第一地开始就不会由于业力而受生。这些经文表明，如果脱离了修习真如的见解，就不能使我见灭尽。因此，如果只有十六行相的道，就没有断除烦恼的舍弃。这样，自从确立了不共的人无我的安立方式之后，如果仅仅以共同的人无我为依据，并且将我见等烦恼的识别方式原封不动地保留下来，那么不共的宗义就会变成没有定论的大错乱。对于这一点，这位智者怎么会犯错呢？因此，应当思考建立声闻和独觉证悟法无我的经文，并且对于烦恼的识别方式是否存在不共的安立方式，连这样的想法都不产生，这些追随者们，仅仅是对这个宗义有信仰而已。以这个为代表，还有很多其他的现象，应当好好地考察。三道是指烦恼、业和生的三者，也就是三杂染。这三者没有起始、没有终结、没有中间，因为从烦恼产生业，从业产生痛苦，并且从痛苦中也产生同类的业和烦恼等，所以互相产生，没有先后顺序，也就是相互的
English
The selflessness of the person, which is commonly known to the proponents of the tenets of the Greater and Lesser Vehicles, only negates the gross self of the person, but it should be known that it does not negate the subtle self of the person. Therefore, according to this teacher's view, the way in which the Hearers and Solitary Realizers realize the selflessness of the person is taken to be the same as other proponents of tenets, and they differ only in whether or not they realize the selflessness of phenomena. This shows that this view has not been well understood, because the scriptures say that if one is separated from the view of suchness, one will not realize the selflessness of the person. Then, the scriptures say that because of the two feet (self-view), the karma that binds one to samsara is accumulated due to its power, and that one is born in samsara due to the power of karma. This is in terms of the power of the object of clinging to the belief in the aggregates as true not being refuted, not merely because there is a self-view. Even up to the seventh ground there is self-view, but from the first ground onwards one does not take birth due to the power of karma. These scriptures show that if one is separated from meditating on the view of suchness, one cannot cause the self-view to be exhausted. Therefore, if there is only the path of the sixteen aspects of impermanence, etc., there is no abandonment that exhausts the afflictions. Thus, since the establishment of the uncommon way of establishing the selflessness of the person, if one relies only on the common selflessness of the person, and leaves the ways of identifying afflictions such as self-view as they are, then the uncommon tenet will become a great confusion without a conclusion. How could this wise one err in this? Therefore, one should contemplate establishing the scriptures that explain that the Hearers and Solitary Realizers realize the selflessness of phenomena, and these followers who do not even have the thought of whether or not there is an uncommon way of establishing the ways of identifying afflictions, are merely faithful to this tenet. Representing this, there are many other phenomena that should be well investigated. The three paths are the three contaminations of affliction, karma, and birth. These three have no beginning, no end, and no middle, because karma arises from affliction, suffering arises from karma, and from suffering also arise similar karma and afflictions, etc., so they arise mutually, without a fixed order of precedence, that is, they are mutual.
Chinese
幻化的意义 否。缘起不是从自、他、二者而生。而且过去、现在、未来三时中，任何时候都未曾获得自性生，即见到无，或未见之故。因理由而生的我执之坏聚见灭尽，故轮回中的流转止息。其后，确定了蕴、界等无自性之后，如是如实地，知晓众生无意义后，如无因之火一般，无处、无取而寂灭。如是说见到真如之义后而寂灭。若问，如是见解是否仅仅是菩萨的境界？答：如是说乃是就声闻、独觉的境界而说的。因为在“寂灭”之后紧接着说：“如是菩萨亦，见后定欲菩提。然彼以悲心，连接菩提间之有。”等等。经论中所引用的《宝鬘论》的论典，以前的翻译不太好。在《为声闻所说经》中也说：为了使声闻众舍弃烦恼障，色如水泡，受如水上的水泡，想如阳焰，行如芭蕉树，识如幻术。日亲（释迦牟尼佛）如是开示。如是以五种比喻分析了有为法无自性。在《菩提心释》中说：导师为声闻众说五蕴，为菩萨众说色如水泡等五者相似，以此区分不同。这是针对暂时无法领悟真如的声闻众而说的，并非针对所有声闻众，因为其中说到：若人不知空性，则彼非解脱之依。六道轮回的牢狱中，愚昧者将于此中流转。如是之故。在小乘的律藏中，也示现了此法无自性的意义。如《宝鬘论》中说：大乘经中说无生，其他灭尽即是空性。灭尽和无生的意义，实际上是一样的，所以要忍耐。如是大乘的经部中，已经开示了无自性生的空性。
English
The Meaning of Illusion No. Dependent origination does not arise from self, other, or both. Moreover, in all three times—past, present, and future—it has never obtained self-nature, that is, seeing non-existence or not seeing it. Because the destructive view of self-grasping born of reason is exhausted, the cycle of wandering in samsara ceases. After that, having determined that the aggregates, elements, etc., are without self-nature, just as they are, knowing that beings are without meaning, like a fire without cause, one passes into nirvana without a place or taking. Thus, it is said that one passes into nirvana after seeing the meaning of suchness. If asked, is such a view only within the realm of bodhisattvas? The answer is: Such a statement is made with the realm of śrāvakas and pratyekabuddhas in mind. Because immediately after "nirvana" it is said: "Thus, bodhisattvas also, having seen, definitely desire bodhi. However, they, with compassion, connect existence until bodhi." and so on. The texts of the Ratnāvalī quoted in the commentary are not well translated in the earlier translations. In the Sutra Spoken for the Śrāvakas, it is also said: In order for the śrāvakas to abandon the obscurations of afflictions, form is like a mass of foam, feeling is like a bubble on water, perception is like a mirage, formations are like a banana tree, and consciousness is like an illusion. The Kinsman of the Sun (Śākyamuni Buddha) thus instructed. Thus, with five similes, it is analyzed that conditioned things are without self-nature. In the Bodhicitta Commentary, it is said: The Teacher taught the five aggregates to the śrāvakas and that form is like foam, etc., to the bodhisattvas, thus distinguishing the difference. This is said with regard to the śrāvakas who are temporarily unable to realize suchness, not with regard to all śrāvakas, because it is said therein: Those who do not know emptiness are not a basis for liberation. In the prison of the six realms of existence, the deluded will wander in this. Therefore. In the Hīnayāna Piṭaka, the meaning of the non-self-nature of phenomena is also shown. As it is said in the Ratnāvalī: In the Great Vehicle, non-arising is taught, the exhaustion of others is emptiness. The meaning of exhaustion and non-arising is actually the same, so be patient. Thus, in the sutras of the Great Vehicle, the emptiness of non-self-nature has been taught.