Tibetan
ན་པའི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་གསུངས་ལ། དེའི་ཚེ་ས་གང་ནས་རྟོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དུ། ས་བདུན་པ་ནས་རྟོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གསུངས་པ་དེ་ཉིད། གཞུང་འདིར་ཡང་བཀོད་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྐབས་ལ་ བབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། ས་བཅུ་པའི་མདོས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཁུངས་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བཤད་པ་དང་། དེ་ཉིད་སྤྱོད་འཇུག་གི་ལུགས་སུའང་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ས་བཅུ་པ་ལས་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས། ཉན་རང་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ལུང་འདི་ལས་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསལ་བར་ངེས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་ཤེས་རབ་དེ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་སྲིད་རྩེ་མ་གཏོགས་པའི་ས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་བཞིན་དུ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་། རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉན་རང་གིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་མེད་ན། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་འདྲ་བར་ བསྟན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་དམིགས་པས། བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་པའི་གཞི། ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་དམིགས་པའི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པས་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱིན་ན། བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་སུན་མི་ཕྱིན་པས། གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་ལ། ལུགས་འདི་དང་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་མ་ཤོད་སྣང་བས། འདིའི་མཐའ་བཅད་པ་ལ་དོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་དང་། དེ་སེལ་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕབ་ན། གལ་ཏེ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཕུང་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མེད་པ་དང་། དེ་ལས་ཐ་དད་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་བདགམེད་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཚད་མས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི་ངེས་པར་འོང་ལ། དེ་བྱུང་བ་ན་དེའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡང་འོང་ངོ་། །དེ་བྱས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་འོང་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱིས་ཉོན་ མོངས་ཀུན་བརྟགས་རྣམས་སྤོང་བ་འགྲུབ་བོ། །དེ་གྲུབ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་ལམ་ཡང་འགྲུབ་པས། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱང་སྤོང་ནུས་པས། ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་འགྲུབ་པས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བར་ནུས་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་སྤོང་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་ཀྱང་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཚད་མས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་དང་། དེའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དེ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་སྒོམ་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འོང་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་མི་སྨྲའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་བའི་ལམ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མིན་པས། ལམ་དེ་མཐོང་ལམ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ལམ་དུ་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་སྤང་དང་། སྒོམ་སྤང་གང་གི་ཡང་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པས། ལམ་དེ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དུ་བཤད་པ་དང་། སྤང་བྱ་ གཉིས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བར་བཤད་པ་དང་། ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་དགྲ་བཅོམ་པ་འཐོབ་པར་བཤད་པ་ནི། དྲང་བའི་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སེམས་ཙམ་པས་རྡུལ་ཆ་མེད་དང་། དེ་བསགས་པའི་ཕྱི་དོན་དང་། དེ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་འཛིན་པ་གཉིས་བཀག་པ་ཡང་ཚད་མས་འགྲུབ་ཅིང་། དེས་འདུལ་བའི་གདུལ་བྱས་རིང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ན། དོན་དེ་མངོན
Chinese
将差别善加区分后宣说。为了消除那时会产生从哪个地开始证悟才能压倒对方的疑惑，正是因为宣说了从第七地开始证悟才能压倒对方。这部论典中也同样收录了，所以要知道这非常合时宜。第三部分有三点：揭示了十地菩萨对于声闻缘觉具有通达诸法无自性的证悟；揭示了成立此说的依据；以及对于如此揭示而遣除诤论。第一部分有两点：阐明造论者的意图；以及在《入行论》的宗派中也同样揭示。第一点是：从十地菩萨的角度来说，从第六地及以下证悟的角度，无法压倒声闻缘觉的这一教证中，声闻缘觉也具有通达诸法无自性的智慧。这一点要明确地确定，如果他们二者没有这种智慧，那么就像具有寂静和粗大相状的世间道，除了有顶天之外，对于其他地的离欲仙人一样，这些声闻缘觉阿罗汉，即使生起了胜义菩提心，也会因为证悟的角度而被压倒，因为他们缺少了通达事物无自性的智慧。就像外道一样，声闻缘觉也无法断除在三界中所行持的一切烦恼及其种子，这说明如果没有很好地通达空性并加以串习，就无法穷尽烦恼的种子，这与具有寂静和粗大相状的世间道相似。 如果缺少了证悟真如，那么由于真实执着于色等蕴，心识就会颠倒错乱。因此，将无法证悟补特伽罗无我的圆满相，因为没有驳倒执着我和补特伽罗的基础，即真实执着于蕴的对境。这表明，如果没有驳倒作为安立基础的蕴的真实执着之境，那么也无法驳倒作为安立法的补特伽罗的真实执着之境。因此，由于没有证悟补特伽罗无自性，所以揭示了没有证悟补特伽罗无我的圆满相。像这样，先前所说的那些意义非常难以理解，而且也只有依靠这个宗派和寂天菩萨的论典的人才能理解。
English
Having clearly distinguished the differences, it was spoken. In order to dispel the doubt that might arise as to from which level of realization one can overcome the other, it is precisely because it was said that one can overcome the other from the seventh level of realization. This is also included in this treatise, so it should be understood that it is very timely. The third part has three points: revealing that the tenth-level bodhisattvas have the realization of understanding the absence of inherent existence of phenomena for the Shravakas and Pratyekabuddhas; revealing the source for establishing this statement; and refuting the arguments against such a revelation. The first part has two points: clarifying the intention of the commentator; and also revealing it in the tradition of the "Entering the Bodhisattva's Way of Life". The first point is: From the perspective of the tenth-level bodhisattvas, from the perspective of realization at the sixth level and below, this quote that the Shravakas and Pratyekabuddhas cannot be overcome, the Shravakas and Pratyekabuddhas also have the wisdom to understand the absence of inherent existence of phenomena. This should be clearly determined, if these two do not have this wisdom, then like the worldly path with peaceful and coarse aspects, except for the peak of existence, for the hermits who are free from desire in other realms, these Shravaka and Pratyekabuddha Arhats, even if they generate the ultimate Bodhicitta, will be overcome from the perspective of realization, because they lack the wisdom to understand the absence of inherent existence of things. Just like the non-Buddhists, the Shravakas and Pratyekabuddhas also cannot abandon all the afflictions and their seeds that are practiced in the three realms, which shows that without properly understanding emptiness and practicing it, one cannot exhaust the seeds of afflictions, which is similar to the worldly path with peaceful and coarse aspects. If one lacks the realization of suchness, then because of truly clinging to the aggregates such as form, the mind will be inverted and confused. Therefore, one will not be able to realize the complete characteristic of the absence of self of the person, because the basis for imputing self and person, the object of truly clinging to the aggregates, has not been refuted. This shows that if the object of clinging to the aggregates as the basis of imputation is not refuted, then the object of clinging to the person as the imputed phenomenon cannot be refuted either. Therefore, because one has not realized the absence of self of the person, it is revealed that one has not realized the complete characteristic of the absence of self of the person. Like this, the meaning of those previously mentioned is very difficult to understand, and only those who rely on this tradition and Shantideva's treatises can understand.
Chinese
似乎没有必要这样说。如果对这个结论产生怀疑，并且确定消除怀疑的方法，那么，如果以量成立，补特伽罗（གང་ཟག，梵文：pudgala，梵文罗马拟音：pudgala，汉语字面意思：人）不是独立存在的实有法蕴和自性一体，并且是空性无我，远离蕴的差别，以及无常等十六行相，这是必然的。当这种情况发生时，主要的被调伏者们也会非常熟悉它。如果这样做，那么通过瑜伽现观的推理，就能实现现量证悟补特伽罗无我。这样，通过证悟它的见道，就能断除遍计的烦恼。如果这实现了，那么通过现量见到补特伽罗无我后，修习的修道也能实现，因此也能断除俱生的烦恼。因此，通过断除所有的烦恼之漏，即使没有证悟空性，也能断除三界的一切细微习气及其种子。如前所述，通过见道和修道二者所断除的，是超世间道的断除方式。因此，如果有人问，通过修习无常等十六行相的道，也能断除所有的烦恼吗？对此需要解释。即使没有获得真实性的见解，但通过量成立无常等十六行相，并且其被调伏者们以极大的精进修习这些意义，并且从修习中现量见到粗分的补特伽罗无我，以及见到后进行串习，我们也不会说这是不可能的。那么，这是什么意思呢？因为这样的道不是完全证悟补特伽罗无我的体性，所以我们不认为这个道是见道和超世间的修道。因此，由于见道所断和修道所断的任何一种都不能断除种子，所以说这个道是见道和修道，以及说所断二者连同种子一起断除，以及说通过这两个道的最终能获得阿罗汉果，这都是需要解释为不了义的说法。例如，唯识宗通过量成立了无分微尘，以及由其积聚而成的外境，以及遮止了与此外境是不同实体的执着，如果以此调伏的被调伏者长期串习，那么就能现
English
It seems unnecessary to say that. If doubts arise about this conclusion, and the method of eliminating doubts is determined, then, if it is established by valid cognition that the person (གང་ཟག，梵文：pudgala，梵文罗马拟音：pudgala，汉语字面意思：人) is not an independently existing real aggregate and one with its own nature, and is emptiness and selflessness, devoid of the difference of the aggregates, and the sixteen aspects such as impermanence, this is inevitable. When this happens, the main disciples will also become very familiar with it. If this is done, then by the reasoning of yogic direct perception, the direct realization of the selflessness of the person will be achieved. In this way, through the path of seeing that realizes it, the abandonment of the imputed afflictions will be achieved. If this is achieved, then through the path of meditation that cultivates the direct seeing of the selflessness of the person, the innate afflictions can also be abandoned. Therefore, by exhausting all the outflows of afflictions, even without realizing emptiness, all the subtle habitual tendencies of the three realms and their seeds can be abandoned. As mentioned earlier, the abandonment by the two paths of seeing and meditation is the way of abandonment of the supramundane path. Therefore, if someone asks whether all afflictions can also be exhausted by the path of meditating on the sixteen aspects such as impermanence, this needs to be explained. Even if the view of reality is not obtained, but the sixteen aspects such as impermanence are established by valid cognition, and the disciples cultivate these meanings with great diligence, and from the cultivation directly see the gross selflessness of the person, and cultivate after seeing it, we will not say that this is impossible. So, what does this mean? Because such a path does not fully realize the nature of the selflessness of the person, we do not consider this path to be the path of seeing and the supramundane path of meditation. Therefore, since neither the abandonments of the path of seeing nor the path of meditation can abandon the seeds, saying that this path is the path of seeing and the path of meditation, and saying that the two abandonments together with the seeds are abandoned, and saying that the attainment of arhatship is achieved through these two paths, all need to be explained as provisional meanings. For example, the Mind-Only school establishes by valid cognition the partless particles, and the external objects accumulated by them, and prevents the clinging to these external objects as different entities, and if the disciples who are tamed by this cultivate for a long time, then they can directly