Tibetan
གྱི་མདོ་ལས། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་ འདི་ནི། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིས་གལ་ཏེ་གཏི་མུག་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་འབྱུང་ལ། གཏི་མུག་མེད་པར་ལས་དེ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ནི། མི་མཁས་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་བར་གོར་མ་ཆག་གོ །མཁས་པ་དག་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མཐོང་བ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་བཟང་པོའི་ཉི་མས། མུན་པ་སྟུག་པོ་དང་འདྲ་བའི་མ་རིག་པ་རྣམ་པར་བསལ་བ་སྟེ་སྤོང་ཞིང་། ལས་འདུ་བྱེད་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་མི་ལེན་ཏེ། ལས་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལ། །སྐྱེ་མེད་ཟད་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་འདིས་ཤེས་ཏེ། ཉི་མ་སྤྲིན་མེད་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བས་མུན་བསལ་ལྟར། །མ་རིག་ཐིབས་པོ་བཅོམ་ནས་རང་འབྱུང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ་དོན་དམ་ པར་རང་བཞིན་འགའ་ཡང་མེད་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་སྔོ་སོགས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཡོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་འོ་སྙམ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དག་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པས་ན། མ་སྐྱེས་པར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཡོད་པ་མིན་པའི་ཡུལ་སྐྲ་ཤད་སོགས་མཐོང་ལ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མི་མཐོང་བ་ཅི་ཡིན་ཞེས། རེ་ཞིག་སྔོན་ལ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་མིག་ཉམས་པ་དེ་དག་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལ་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱི་ནས་ཏེ་རྗེས་སུ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་མཚུངས་པ་ལ། ཁྱོད་གཟུགས་སོགས་མཐོང་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མི་མཐོང་བ་ཅི་ཡིན་ཞེས། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་སྟེ་དེས་བློ་མིག་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་འདི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དག་འདི་ལྟར་གཟིགས་ཤིང་། གཞན་གང་དག་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་སྐད་བཤད་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས། དངོས་པོ་ རང་བཞིན་མེད་པར་འཆད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློའི་མིག་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་དབེན་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད། །བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་སྟོང་ཞིང་དབེན་པ་ཉིད། །གང་སྤྱོད་དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་པས་ཤེས་ཀྱི་བྱིས་པས་མིན། །ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་སྟོང་པར་རིག་འགྱུར་ཏེ། །ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་རིག་གྱུར་ནས། །ཤེས་པ་པོ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་གྱུར་ན། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་དེ་དག་སྤྱོད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལ་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་འགའ་ཡང་མ་གཟིགས་ལ། དོན་དམ་པར་ཡང་ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་སོ། །རབ་རིབ་ཅན་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ལྟ་ཕར་ཞོག་ཅིག་རེ་ཞིག་འདི་ནི་ཁྱོད་ཉིད་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བཅས་པ་མཐོང་བ་དང་། མིག་འཕྲུལ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་སོགས་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལ་བྱད་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། སོགས་ཀྱི་བྲག་ཆ་དང་སྤྲུལ་པ་སོགས་ལ་སྐྱེ་མེད་དེ་ཡོད་པ་མིན་པ་མཐོང་བ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་མིན་པར་མཚུངས་ཀྱང་། ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་མཐོང་བ་དེར་འགྱུར་ལ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མཐོང་བ་དེར་མི་ འགྱུར་བ་དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཇེ་བདག་ཉིད་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་གྱིས་ལ། ཕྱིས་ཁོ་བོ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཟུགས་སོགས་འདི་ཇི་ལྟར་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། གང་གི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་འཇིག་རྟེ
Chinese
《གྱི་མདོ་》中说：“以无明为缘而有诸行。”同样，与无明相关的补特伽罗，造作福德，造作非福德，也造作不动行。如是说。同样，世尊说，无明灭则行灭。因此，依此道理，如果说依靠愚痴无明而生起诸行的业，没有愚痴则不生起该业，这必定只有不智者才能领悟，即是就他们的角度而言。智者们见到“以无明为缘而有诸行”时，不仅通达诸行无自性的空性，而且凭借通达缘起的真如的贤善智慧之日光，遣除、断除如同浓厚黑暗般的无明，并且不亲近诸业行，因为断除了亲近该业之因的无明。因此，必定从轮回中解脱。《集经》中说：“何菩提萨埵，以智慧知此缘起，无生无灭，如无云之日，光芒四射除暗，摧毁无明稠密，而得自生。”如是说。如果这样，色等事物在胜义谛中没有任何自性，如同石女之子一样，在世俗中，青等事物的自性，即体性也成为不存在，那么，色等的体性在世俗中也是存在的，因此，它们的存在是自性有，即胜义谛中存在，是这样吗？对此应说，对于那些成为眼翳等心识之境的毛发等，因为它们未生，与未生的石女之子相同，为什么你们见到不存在的境毛发等，却见不到石女之子呢？首先，应该诘难那些被眼翳等损害了眼睛的人，之后，为什么自性有
English
From the Sutra of Gyi: "Conditioned by ignorance are the formations." Similarly, this individual who is associated with ignorance performs meritorious formations, non-meritorious formations, and also performs unwavering formations. Thus it is said. Similarly, the Blessed One said, "With the cessation of ignorance, formations cease." Therefore, according to this reasoning, if it is said that the actions of formations arise dependent on delusion and ignorance, and without delusion that action does not arise, this is certainly understood only by the unwise, that is, from their perspective. When the wise see that "conditioned by ignorance are the formations," not only do they comprehend the emptiness of formations as being without inherent existence, but also with the sun of excellent wisdom that understands the suchness of dependent arising, they completely dispel and abandon ignorance, which is like dense darkness, and they do not draw near to the actions of formations, because they have abandoned the cause of drawing near to that action, which is ignorance. Therefore, they will certainly be liberated from samsara. In the Compendium Sutra it is said: "Whatever Bodhisattva knows this dependent arising with wisdom, without birth and without cessation, like the sun without clouds, radiating light and dispelling darkness, having destroyed the thick darkness of ignorance, will attain self-arising." Thus it is said. If that is the case, if objects such as form have no inherent existence in reality, just like the child of a barren woman, then in conventional truth, the nature of things like blue, that is, their essence, also becomes non-existent. Since the essence of things like form also exists in conventional truth, is it the case that their existence is by their own nature, that is, they exist in reality? To this it should be said: those hairs and so on that become the objects of minds with cataracts and so on, since they are unborn, being the same as the unborn child of a barren woman, why do you see non-existent objects such as hairs, but not see the child of a barren woman? For a while, one should first question those whose eyes are impaired by cataracts and so on, and then, why inherent existence
Chinese
就像没有出生一样，你看到色等，为什么看不到石女的儿子呢？对于那些被无明的昏暗所蒙蔽，遮蔽了智慧之眼的人，应该进行辩论和考察。对于我们来说，这并不是需要辩论和考察的，因为瑜伽士们就是这样看待事物的。其他那些想要获得瑜伽士智慧的人，也应该更加信奉如此宣说的法的自性。就像经文所说的那样，通过瑜伽士的智慧领悟，从而开始宣说事物没有自性，而不是依赖于自己的知识，因为我们是被无明的昏暗遮蔽了智慧之眼的人。正如经中所说：蕴的自性是寂静和空性，菩提的自性是空性和寂静，所行持的也是自性空，有智慧者知晓，孩童不知。智慧的自性将变为知晓空性，知晓所知之物的自性为空性之后，如果像智者一样证悟，那么他们就叫做行持菩提道。就像这样所说的一样。因此，这并不是对瑜伽士们的辩论和考察，因为他们甚至在世俗谛中也没有看到任何法具有以自性成立的自性，在胜义谛中也没有看到任何东西。暂且不说对昏暗者进行辩论和考察，这首先是对你自己的辩论和考察。如果梦中的房屋和乾闼婆城等被看到，以及魔术师变幻出来的男人和女人等，以及海市蜃楼中的水，以及在影像中看到面容，以及诸如此类的岩石回声和幻化等，在看到无生，即不存在时，虽然与不存在本身相同，但你为什么会看到那些，却看不到石女的儿子呢？这不合理啊。所以先对自己进行辩论和考察，之后再对我进行辩论和考察。因此，事实上，色等无论如何也是没有出生的，但为什么像石女的儿子一样，世间
English
Just like being unborn, you see forms and so on, but why don't you see the son of a barren woman? For those who are obscured by the darkness of ignorance, which obscures the eye of wisdom, one should debate and investigate. For us, this is not something to be debated and investigated, because yogis see things in this way. Others who wish to attain the wisdom of yogis should also have more faith in the nature of the Dharma as it is spoken. Just as the scriptures say, through the wisdom of yogis, they understand and begin to explain that things have no inherent nature, not relying on their own knowledge, because we are those whose eyes of wisdom are obscured by the darkness of ignorance. As it is said in the sutra: The nature of the aggregates is peaceful and empty, the nature of enlightenment is empty and peaceful, and what is practiced is also empty in nature. Those with wisdom know, but children do not. The nature of wisdom will become knowing emptiness. After knowing that the nature of knowable things is empty, if one realizes like a wise person, then they are called practitioners of the path to enlightenment. It is said like this. Therefore, this is not a debate and investigation for yogis, because they do not see any Dharma as having an inherently established nature, even in conventional truth, and they do not see anything in ultimate truth. Let alone debating and investigating those who are obscured, this is first and foremost a debate and investigation for yourself. If dream houses and cities of gandharvas are seen, as well as men and women conjured by magicians, and water in mirages, and faces seen in reflections, and echoes in rocks and illusions, etc., when seeing the unborn, that is, non-existence, although it is the same as non-existence itself, why do you see those things, but not the son of a barren woman? That is unreasonable. So first debate and investigate yourself, and then debate and investigate me. Therefore, in reality, forms and so on are unborn in any way, but why, like the son of a barren woman, does the world