Tibetan
ས་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་མེད་པའི་འབའ་ཞིག་པ་འགྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཙམ་གྱི་དོན་བཤད་པ་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སེམས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པར་གསུངས་པས། མདོ་འདིའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་དོན་མི་འགོག་པ་དང་། སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ནི་ཐེག་བསྡུས་ལས། དེ་ལ་ལུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ས་བཅུ་པ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་པ་དང་། ཞེས་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་དཔོག་པ་ལ་ལུང་རིགས་གཉིས་གསུངས་པའི་ལུང་དེ་ལ་མཛད་ཅིང་། ཉི་ཤུ་པའི་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། ལུང་དེ་དྲངས་ཤིང་སེམས་ཞེས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ལ་དགོངས་ཤིང་། ཙམ་སྨོས་པས་དོན་འགོག་པར་བཤད་དོ། །འདི་སྔར་ལྟར་འགོག་པ་ནི་སྔོན་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མཛད་ལ། དེ་ནས་ཟླ་བས་ཀྱང་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཙམ་གྱི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་འགོག་པ་ས་བཅུ་པའི་དོན་དུ་བཤད་ནས། དོན་འདི་ཉིད་མདོ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཙམ་གྱི་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་ གཞན་འགོག་པ་ས་བཅུ་པའི་དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནུས་པའི་བློ་ལྡན་གྱི་བློ་ནི་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་དེ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་མུ་སྟེགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་རི་བོ་སྤོ་མཐོན་པོ་འཇོམས་པའི་ངག་གི་རང་བཞིན་གྱི་རྡོ་རྗེ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ནི། མདོ་གཞན་དུ་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་གཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་སྟོན་པས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ནི། གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྡུལ་དག་དང་། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་རྣམས། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་ལང་གཤེགས་ལས་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་ནས་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི། དེ་རྣམས་མིན་གྱི་སེམས་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པ་པོར་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་འདིའི་དོན་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཇི་བཞིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་རང་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དེ་དང་དེ་ལས། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་སོགས་པས་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་སོགས་བྱེད་པ་པོར་སྨྲས་པ་དེ་དག་བྱེད་པ་པོར་མ་གཟིགས་ནས། རྒྱལ་བས་སེམས་ཙམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་གསུངས་སོ། །རྩ་བར་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་བསམས་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་པ་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་ཀྱང་གང་ཟག་དང་། རྒྱུན་ལ་སོགས་
Chinese
地是无有作者和感受者的唯一成立，在解释唯心之义时，曾说十二支依于一个心。因此，此经的“唯”字并不遮止意义，而是遮止心之外的作者。此处的第一个观点出自《摄大乘论》。其中，经文是世尊在《十地经》中所说：“例如，这三界唯是心。”这是在推断唯识时所引用的经文和理证中的经文。在《二十唯识论》的自释中也引用了该经文，并认为“心”指的是与相应法一起，而“唯”字的运用是为了遮止意义。像这样进行遮止，以前是由勒丹所作，之后月称也作了。第二种观点是，唯心之“唯”字遮止其他作者，这是在解释《十地经》的意义时所说的。为了说明其他经典也阐述了这个意义，所以说，因为“唯”字遮止其他作者是《十地经》的意义，为了使能够证悟此真实之智者的智慧增长，从《楞伽经》中，全知者为了断除其他经典中所说的唯心之意，宣说了摧毁外道宗派所认为的自我和自在等作为世界作者的邪见高山的语言自性金刚。金刚是： “有情相续及蕴等，以及诸缘并微尘， 自性自在及作者，我说唯是为心性。” 如《楞伽经》所说，对于那些声称有情乃至自在作者的人，我说并非他们是作者，而是唯有心是作者。为了阐明此经的意义，就像各自的论典所建立的宗义那样，外道们认为有情等相续和蕴等是作者，但胜者并未视他们为作者，而是说唯有心是世界的作者。根本颂中说“外道们”是指大多数情况，因为佛教徒中也有人认为有情和相续等。
English
The ground is established as the sole entity without a maker or feeler, and in explaining the meaning of mind-only, it is said that the twelve branches rely on a single mind. Therefore, the word "only" in this sutra does not negate meaning, but rather negates a maker other than the mind. The first view here comes from the *Compendium on the Great Vehicle*. Therein, the scripture is what the Blessed One said in the *Ten Bhumi Sutra*: "For example, these three realms are mind-only." This is the scripture cited in inferring mind-only. In the self-commentary of the *Twenty Verses*, that scripture is also cited, and it is thought that "mind" refers to that which is together with its concomitants, and the use of "only" is explained as negating meaning. To negate in this way, it was previously done by Lekden, and then by Chandrakirti as well. The second view is that the word "only" in mind-only negates other makers, which is said to be the meaning of the *Ten Bhumi Sutra*. In order to explain that other sutras also elucidate this meaning, it is said that because the word "only" negating other makers is the meaning of the *Ten Bhumi Sutra*, in order to increase the wisdom of the wise who are able to realize this very truth, from the *Lankavatara Sutra*, the Omniscient One, in order to cut off the meaning of mind-only spoken of in other sutras, spoke this vajra of the nature of speech that destroys the high mountain of the evil view of the tirthikas who believe in the self and Ishvara, etc., as the makers of the world. The vajra is: "Sentient beings, continuity, and aggregates, Likewise, conditions and particles, Nature, Ishvara, and makers, I say are only of the nature of mind." As the *Lankavatara* says, to those who claim sentient beings and even Ishvara as the maker, I say that they are not the makers, but only the mind is the maker. In order to clarify the meaning of this sutra, just as the tenets established by their respective treatises, the tirthikas consider sentient beings, etc., continuity and aggregates, etc., as the maker, but the Victorious One did not see them as the maker, but said that only the mind is the maker of the world. The root verse says "tirthikas" is thought of as the majority, because even among Buddhists, there are those who consider sentient beings and continuity, etc.
Tibetan
པ་བྱེད་པ་པོར་བཏགས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་སོགས་བྱེད་པ་པོར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་འདི་པ་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ །རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་། གང་ཟག་ཕུང་པོར་སྨྲ་བ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་གྲངས་ཅན་འུག་ཕྲུག་དང་། །གོས་མེད་བཅས་ལ་གལ་ཏེ་ཞིག །ཡོད་མེད་འདས་པ་སྨྲ་ན་དྲིས། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །བསྟན་པ་འཆི་མེད་ཡོད་མེད་ལས། །འདས་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བསྟན་པ། །ཆོས་ཀྱི་ཁུད་པ་ཡིན་ཞེས་གྱིས། །ཞེས་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སོགས་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྨྲ་བར་སྣང་ན་དྲིས་ཤིག་དང་། དེའི་དོན་བཤད་རྒྱུ་མི་འོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་དོན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁུད་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གཞན་ལ་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །འཁོར་བ་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པས་འདིར་སྔར་ངན་རྟོག་ཅི་ཞིག་མ་བྱུང་ཕྱིས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་མི་འབྱུང་ཞིང་། འདི་ལྟར་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཡང་སྤོང་བ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་སྣང་ངོ་། །འདི་ལ་དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས་སྤྲོང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ཞིང་། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས་དགེ་སློང་སྐྱ་བསིང་ ཤོག་ལྷེབ་ ༤༠༡ ནས་ ༥༠༠ བར། ལ་སོགས་པ་ཞེས་འབྱུང་ལ། དེའི་དོན་གཅེར་བུ་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འཆད་དོ། །སྤོང་བ་པ་ནི་བསམ་གཏན་པའི་མིང་ཡིན་པས་བསམ་གཏན་པ་དཀར་པོ་ཞེས་པའི་རང་སྡེ་ཕུང་པོ་རྫས་ཡོད་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་ཞིག་གོ །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་སེམས་ལས་གཞན་པ་བཀག་པས། ཙམ་གྱི་སྒྲའི་དོན་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཤེས་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འགོག་མི་ནུས་པར་བརྗོད་ནས། བཤད་ཚུལ་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་སེམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་འགོག་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་རྒྱས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བཤད་པ་ན། ཚིག་སྔ་མ་སངས་ཞེས་པ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་ཏེ་མི་མངོན་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཞེས་བསྙད་པ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་དང་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སེམས་ཙམ་ཞིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་ཚིག་ཕྱི་མ་གཙོ་བོར་གྱུར་བ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས། མདོ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལ
Chinese
仅仅是安立为作者而已。或者，那些将人等执着为作者的，也不是佛教徒，因为他们像外道一样，没有如实地理解佛陀教义的真正含义。因此，外道这个词的意思是普遍存在。在《宝鬘论》中也说：“若有人说人是蕴，世间数论猫头鹰，裸体派等若有诤，有无俱非说则问。是故诸佛所宣说，教法不死有无外，甚深即是佛法藏，当知此乃胜法藏。”意思是说，如果有人说人与蕴是实有的，那么就问他们是否能说出远离有无二边的道理。他们是无法解释其含义的。因此，教义的含义是远离有无二边的，这是殊胜的佛法之藏，是其他教派所没有的，要知道这一点。轮回是没有开端的，所以过去有什么样的邪见没有产生过？未来又有什么样的邪见不会产生呢？就像现在一样，在白衣禁行者等中，也显现出将蕴等视为实有，并宣称为作者的情况。在一些版本中，也出现了“白猴”等说法，而在注释的翻译中，则出现了“灰衣比丘”等说法，其含义是指裸体派的比丘们。禁行者是禅定者的名称，所以白衣禅定者是指他们自己的宗派中，宣说蕴是实有作者的某种人。第三，既然如此，暂且遮止了作者是心之外的他物，因为已经完成了“仅仅”这个词的意义，所以有人说“仅仅”这个词无法遮止外境的所知。为了表明从那种说法之外的另一种以心为主的说法中，也不可能遮止外境，所以这样说：正如将智慧广大者称为佛陀时，前面的“佛”字虽然不明显，但仍然有“佛陀”这个称谓一样，在色和心二者之中，仅仅以心为主时，后面的“为主”这个词虽然不明显，但在经中却说世界……
English
It is merely established as the agent. Or, those who conceive of persons, etc., as agents are not Buddhists either, because, like non-Buddhists, they have not truly understood the real meaning of the Buddha's teachings. Therefore, the word "non-Buddhist" means pervasive. In the "Ratnavali" it also says: "If someone says that a person is aggregates, the Samkhyas, owls, naked ones, etc., if there is a dispute, ask them to speak of what is beyond existence and non-existence. Therefore, the Buddhas have declared that the teachings are beyond death, existence, and non-existence, and that the profound is the treasury of the Dharma. Know that this is the supreme treasury of Dharma." It means that if someone says that persons and aggregates are truly existent, then ask them if they can speak of the principle of being free from the extremes of existence and non-existence. They will not be able to explain its meaning. Therefore, the meaning of the teachings is to be free from the extremes of existence and non-existence, which is the treasury of the supreme Dharma, which is not found in other schools. Know this. Since samsara has no beginning, what kind of evil thoughts have not arisen in the past? And what kind of evil thoughts will not arise in the future? Just as now, among white ascetics, etc., it appears that they regard the aggregates, etc., as truly existent and proclaim them as agents. In some versions, there are also mentions of "white monkeys," etc., while in the translation of the commentary, there are mentions of "gray-robed monks," etc., which refers to the naked monks. Ascetics are the names of meditators, so white meditators refer to someone in their own sect who proclaims that the aggregates are truly existent agents. Third, since this is the case, for the time being, it is prevented that the agent is something other than the mind, because the meaning of the word "only" has been completed, so someone says that the word "only" cannot prevent the object of knowledge that is external. In order to show that it is impossible to prevent the external from another way of speaking that takes the mind as the main thing, it is said: Just as when someone with vast wisdom is called a Buddha, the previous word "Buddha" is not obvious, but there is still the term "Buddha," so among the two, form and mind, when only the mind is the main thing, the latter word "main" is not obvious, but in the sutra it says that the world...