Tibetan
བ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་དང་མཐུན་ལ། ཤེས་སྒྲིབ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་ས་བོན་དང་བཅས་བར་བཞེད་དོ། །དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཞེས་སམ། གཞན་གྲགས་པ་ཞེས་པའི་ལུགས་ལ། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་སྐྱོན་སྤོང་དགག་པ་དང་། རང་ལུགས་བཞག་པ་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ལ་དགག་པ་དངོས་དང་། ཉེས་པ་དེ་དག་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ལྟ་བའི་ཆ་རྫོགས་པ་ཡིན་ན། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གོམས་པས་ཀྱང་། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཁེགས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་དུ་ཡོད་པས། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་བྱེད་ལ། རྣམ་ཤེས་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་དགོས་སོ་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་བདག་དེ་ཁེགས་ཀྱང་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་དུ་ཡོད་པས། སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱང་རྟོགས་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ ཕྲ་རགས་གཉིས་གསུངས་ཤིང་། སྔ་མའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་བཀག་པ་བསྟན་དགོས་ཀྱི་དབུ་མ་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་བསྟན་དགོས་ཀྱི་སེམས་ཙམ་པ་ཞར་བྱུང་གི་གདུལ་བྱ་ཡིན་པ་ལྟར་ཕྱི་མ་ལའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་བསྟན་དགོས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི། ཅིག་ཤོས་ཕལ་པའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། གང་ཟག་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་གཉིས་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་ཡིན་མིན་མཚུངས་པས་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་ངེས་པར་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན། ཉེས་པ་དེ་དག་མཚུངས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་པས། གང་ཟག་བདེན་འཛིན་གྱིས་རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་བཟུང་བས། ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་བཞེད་དོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་ནི་ཕུང་པོ་ལེན་པ་པོ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡིན་པས། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་དང་བླང་བྱ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་ལ། ཁྱེད་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་གྱི། ལྷན་སྐྱེས་མིན་པས་གྲུབ་མཐས་བློ་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ལ། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་ པར་འགྱུར་བ་དང་། རྩིག་ཕུགས་ན་གླང་ཆེན་མེད་པར་རྟོགས་པས་དུག་སྦྲུལ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་འཇིགས་པ་ལྡོག་མི་ནུས་པ་ལྟར། དེ་འདྲའི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། བདེན་འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་ཞིང་། འཇིག་ལྟ་ཡིན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མིན་པ་ནི། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའོ། །གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ལ་འཇིག་ལྟ་མིན་པ་ནི། གང་ཟག་གཞན་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་ང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའོ། །གཉིས་ཀ་མིན་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་དང་འཇུག་པ་སོགས་སུ་བདེན་འཛིན་ཉིད་སྲིད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་གསུངས་པ་འདི་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པའོ། །བཞི་པ་ནི། སྔར་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་རགས་པ་དེ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་ན། དེའི་ཡུལ་མེད་པར་རྟོགས་པ་གོམས་པས་སྲིད་པ་ལས་མི་གྲོལ་བ་འགལ་ལ། འཇིག་ལྟ་མ་ཡིན་ན། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་མིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འཇིག་ལྟ་ཡིན་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མིན་པས་ཉེས་པ་དེ་དག་མེད་དོ། །འོ་ན་ དེ་འདྲའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་སྐྱེ་བ་སྲིད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཚད་མ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བདག་མེད་ལ། གསལ་སྣང་སྐྱེ་བ་པས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟ་ན་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་འབའ་ཞིག་གོམས་པ་ལ་གསལ་སྣང་སྐྱེ་བ་སྲིད་ཀྱང་། སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའང་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་ཉེས་པ་དེ་དག་མེད་དོ། །འོ་ན་བདག་འཛིན་དེ་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པར་གང་གིས་ཤེས་སྙམ་ན། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ལག་པ་ན་བ་ཙམ་ལ་ང་ནའོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་མཐོང་བས། ང་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའམ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོང་སོ་སོ་བར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད
Chinese
与下部的边际相同，认为所知障是具有实执之心的种子。对于中观应成派，或者说是他宗所许的观点，要显示自续派的观点不合理，并且驳斥其过失，确立自己的观点，以及消除对它的辩驳。第一部分包括真实的驳斥，以及这些过失产生的原因。第一点是：如果仅仅是习惯于人与蕴聚的体性不相符的自立存在的实有空性，就完成了从有寂中解脱的见解部分，那么，习惯于能取所取异体的空性，也将圆满获得一切智的如实见。如果能取所取异体被遮破，但仍然可以断除对识的实执的增益，那么，为了获得一切智，就必须证悟识的真实空性。如果这样说，那么，即使先前的我被遮破，但仍然可以断除执着人以自性成立的增益，因此，为了从有寂中解脱，也必须证悟无自性的人无我。第二点是：正如大乘经典中说，法无我分为粗细两种，同样，小乘经典中也说，人无我分为粗细两种。就像前者所化众生的主要对象是必须显示遮破细微的破斥，才是中观派，而必须显示粗大的法无我，才是唯识派，后者是随带的所化众生一样，后者也必须显示细微的人无我，才是声闻所化众生的主要对象，而另一类是普通的所化众生。此外，证悟粗大的人无我和证悟人无常，两者在是否断除有寂之根本上是相同的，因此，为了从有寂中解脱，必须证悟人无自性。第二点是：如果执着人真实的心的执我是人我执，那么，即使这些过失相同，但我们认为仅仅是识本身是人，因此，执着人真实，就是以人执着识真实，所以说是执着蕴聚真实的法我执，这是学德论师的观点。这是不合理的，因为人是取蕴者，而蕴聚是他的
English
It is similar to the lower margins, and it is considered that the obscuration of knowledge is the seed of the mind that grasps at reality. For the Madhyamaka-Prasaṅgika, or the view accepted by others, it is necessary to show that the Svātantrika view is unreasonable, and to refute its faults, establish one's own view, and eliminate the refutations against it. The first part includes the actual refutation and the reasons for these faults to arise. The first point is: If merely being accustomed to the emptiness of self-established existence, which is not in accordance with the nature of a person and aggregates, completes the aspect of the view that liberates from existence, then also, being accustomed to the emptiness of the difference between the grasper and the grasped will completely perfect the view of suchness that obtains omniscience. If the difference between the grasper and the grasped is refuted, but the imputation of grasping at the reality of consciousness can still be severed, then, in order to obtain omniscience, it is necessary to realize the true emptiness of consciousness. If it is said like that, then, even if the previous self is refuted, the imputation of grasping at the establishment of a person by nature can still be severed, therefore, in order to be liberated from existence, it is also necessary to realize the selflessness of a person without self-nature. The second point is: Just as the Mahāyāna scriptures say that the selflessness of phenomena is divided into subtle and coarse, similarly, the Hīnayāna scriptures also say that the selflessness of a person is divided into subtle and coarse. Just as the main object of the former's disciples is that it is necessary to show the refutation of subtle objects to be refuted, which is the Madhyamaka, and it is necessary to show the coarse selflessness of phenomena, which is the Cittamātra, and the latter is the incidental disciple, similarly, the latter must also show the subtle selflessness of a person, which is the main object of the Śrāvaka disciples, and the other is the ordinary disciple. Furthermore, realizing the coarse selflessness of a person and realizing the impermanence of a person are the same in whether or not they cut the root of existence, therefore, in order to be liberated from existence, it is necessary to realize that a person is without self-nature. The second point is: If the mind that grasps at the reality of a person is the grasping at the self of a person, then, even if these faults are the same, we consider that only consciousness itself is a person, therefore, grasping at the reality of a person is grasping at the reality of consciousness as a person, so it is said to be the grasping at the self of phenomena that grasps at the reality of aggregates, which is the view of the teacher Lekdenjé. This is unreasonable, because a person is the one who takes the aggregates, and the aggregates are his
Chinese
既然是应当领受的，那么能领受者和所领受者二者不可能是一体的。您所认为的对人我的执着是遍计所执，并非俱生，因此对于那些没有被宗派改变心意的人来说，就不会有产生轮回的原因，就像认识到墙根下没有大象，就无法阻止认为有毒蛇的恐惧一样。像这样证悟无我，也不会从轮回中解脱。第三，具有实执种子的就是烦恼障，二取显现的错乱习气就是所知障。其中，实执是具有烦恼的无明，是坏聚见，但不是对人我的执着，而是执着于“我”的坏聚见。是对人我的执着，但不是坏聚见的是，对其他人认为是真实的。既是对人我的执着，又是坏聚见的是，认为我自己的自性是成立的坏聚见。二者都不是的是，对蕴认为是真实的。《七十空性论》和《入行论》等中说，实执本身是成为轮回之因的具有烦恼的无明，这是声闻缘觉证悟了法无我的正确论证。第四，如果说之前的粗大人我执是坏聚见，那么因为习惯于认识到它的对境不存在，所以不能从轮回中解脱是相违的。如果不是坏聚见，那么认为能取所取是不同实体的分别念，也不是法我执了吗？即使是坏聚见，也是遍计所执，不是俱生的，所以没有那些过失。那么，像这样习惯于人无我，产生明相是可能的，如果是这样，对于完全清净的无我，产生明相就会变成瑜伽现量，如果是这样，也会从轮回中解脱吗？仅仅习惯于此，产生明相是可能的，但也不会产生加行道的证悟，没有那些过失。那么，凭什么知道人我执是遍计所执呢？因为在俱生智中，仅仅是手疼，就能无过失地看到“我疼”的说法，所以知道我和蕴二者自性不相同，或者没有认为是各自独立的实有。
English
Since it is something to be received, it is impossible for the receiver and the received to be one. The belief in a self of a person that you hold is imputed, not innate. Therefore, for those whose minds have not been changed by sectarian views, there will be no cause for rebirth in samsara. Just as realizing that there is no elephant at the base of the wall does not prevent the fear of believing there is a poisonous snake, realizing such selflessness will not lead to liberation from samsara. Third, the seed of clinging to reality is the obscuration of afflictions, and the habitual patterns of dualistic appearance are the obscuration of knowledge. Among these, clinging to reality is ignorance that is afflicted, it is the view of the aggregates, but it is not the clinging to the self of a person; rather, it is the view of the aggregates that clings to "I." That which is clinging to the self of a person but is not the view of the aggregates is the belief that other people are real. That which is both clinging to the self of a person and the view of the aggregates is the view of the aggregates that believes that my own nature is established. That which is neither is the belief that the aggregates are real. In the "Seventy Stanzas on Emptiness" and the "Entering the Middle Way," it is said that clinging to reality itself is the afflicted ignorance that becomes the cause of samsara. This is a valid proof that the Hearers have realized the selflessness of phenomena. Fourth, if the previous coarse clinging to the self of a person is the view of the aggregates, then it is contradictory that one cannot be liberated from samsara because one is accustomed to realizing that its object does not exist. If it is not the view of the aggregates, then is the conceptual thought that believes that the apprehended and the apprehender are different entities not also a clinging to the self of phenomena? Even if it is the view of the aggregates, it is imputed and not innate, so there are no such faults. Then, it is possible that a clear appearance arises from being accustomed to such selflessness of a person. If so, for a selflessness that is completely pure, the arising of a clear appearance would become direct perception of yoga, and if so, one would also be liberated from samsara? It is possible that a clear appearance arises from merely being accustomed to this, but there are no such faults that the realization of the path of joining will not arise. Then, how do we know that the clinging to self is imputed? Because in innate wisdom, merely when a hand hurts, one can faultlessly see the expression "I hurt," so one knows that the nature of I and the aggregates are not the same, or that there is no belief that they are separate, independent entities. Similarly, the apprehended and the apprehender are different entities.