Tibetan
་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་མདོ་ཁོ་ན་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་གསུངས་པ་འདིའི་མཚན་གཞིར་འཛིན་པ་དང་། གང་དག་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་རྣམས་འདིའི་མཚན་གཞིར་འཛིན་པ་ནི་དྲིན་ལན་གྱི་དོན་རྒྱས་པར་མ་རྟོགས་པའི་མུན་སྤྲུལ་འབའ་ཞིག་གོ །དེས་ན་མདོ་འདི་དང་མཐུན་པར་ཡོད་མེད་འབྱེད་ཚུལ་རྣམས་ངེས་པའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་པ་དང་དབྱེ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི། དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་དང་། དོན་དེར་ངེས་པ་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་ཡིན་གྱི། གདུལ་བྱ་དྲང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ངེས་དོན་ཡང་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེར་མ་ཟད་ཀྱི་ད་དུང་གང་དུ་དྲང་དུ་ ཡོད་པའོ། །གཟུགས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེར་ངེས་ཀྱི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་ངེས་པའི་དོན་ནོ། །གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་དོན་དང་། དེར་ངེས་པའི་དོན་དྲང་ངེས་སུ་བྱས་པའི་ཚེ་བརྗོད་བྱ་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱང་དྲང་དོན་དང་། ངེས་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་དང་མི་དགོས་པ་ལ་དྲང་ངེས་སུ་བྱས་པའི་ཚེ། རྗོད་བྱེད་ལ་དྲང་ངེས་སུ་དབྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་དང་། མཚན་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་དང་། འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ནོ། །ལམ་ནི་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ནི། མི་རྟག་པར་སྟོན་པ་སོགས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་པའི་ཐབས་ནི་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་སོ། །བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པ་ནི་དྲང་དོན་དང་དོན་དམ་སྟོན་པ་ནི་ངེས་དོན་ནོ། །དེའང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་ལྡོག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་ངེས་དོན་ཡིན་ཡང་། གཞི་ལྡོག་སེམས་ཅན་སྟོན་པ་སོགས་ལ་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་སོགས་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་མཚན
Chinese
具有力量的法轮，被称为是了义。因此，有些人认为如来藏恒常等所说的经典才是最终的了义，并以此为依据。而有些人以般若经作为依据，这完全是不理解报恩之义的愚昧表现。因此，与此经相符的有无分别之法，才是了义。第二，中观派根据什么来分别呢？是追随《无尽慧经》。其中有对不了义和了义的词语解释、分类和定义。首先，需要引导到其他意义的，以及确定在那个意义上的，是不了义和了义的意义。不能仅仅因为为了引导所化众生而说，因为了义也会变成不了义。例如，当显示“色产生”时，不仅仅是色的真实意义，而且还要引导到哪里。当显示色无自性时，就在色的真实意义上确定，因为没有比这更高的，所以是了义。将需要引导到其他意义的意义，以及确定在那里的意义作为不了义和了义时，所表达的世俗谛和胜义谛两种，也会变成不了义和了义。将需要引导到其他意义的和不需要引导到其他意义的作为不了义和了义时，就是将能表达的分为不了义和了义。第二，从定义的角度来说，有从所化众生的角度来说的，也有从依据的角度来说的。首先，从所化众生的角度来说，为了进入道而说的，是不了义，为了进入果而说的，是了义。道是证悟无自性的智慧，进入它的方法是显示无常等等。果是涅槃，直接进入它的方法是证悟无自性。从所表达的角度来说，显示世俗是不了义，显示胜义是了义。其中，显示世俗的自相如幻化等是了义，但显示基相如众生等则不然。第二，显示众生和补特伽罗等，以及空性相
English
This Dharma wheel with power is said to be of definitive meaning. Therefore, some consider the sutras that speak of the Tathagatagarbha as permanent, etc., to be the ultimate definitive meaning and take this as their basis. Others take the Prajnaparamita Sutras as their basis, which is purely a manifestation of ignorance, not understanding the meaning of repaying kindness in detail. Therefore, the methods of distinguishing existence and non-existence that are in accordance with this sutra are of definitive meaning. Secondly, according to what do the Madhyamikas distinguish? It is following the Sutra of Inexhaustible Intelligence. In it, there are explanations, divisions, and definitions of the terms provisional and definitive. Firstly, that which needs to be led to another meaning and that which is definite in that meaning are the meanings of provisional and definitive. It should not be done merely because it is spoken for the sake of guiding sentient beings, because the definitive meaning will also become provisional. For example, when showing "form arises," it is not only the true meaning of form, but also where to lead it. When showing that form is without inherent existence, it is definite in the true meaning of form, because there is nothing higher than this, so it is of definitive meaning. When the meaning that needs to be led to another meaning and the meaning that is definite there are made provisional and definitive, the two truths, conventional truth and ultimate truth, will also become provisional and definitive. When what needs to be led to another meaning and what does not need to be led to another meaning are made provisional and definitive, it is dividing the expressible into provisional and definitive. Secondly, from the point of view of definition, there is speaking from the point of view of the trainees and speaking from the point of view of the basis. Firstly, from the point of view of the trainees, speaking for the sake of entering the path is provisional, and speaking for the sake of entering the fruit is definitive. The path is the wisdom of realizing no self-nature, and the method of entering it is showing impermanence, etc. The fruit is Nirvana, and the method of directly entering it is realizing no self-nature. From the point of view of what is expressed, showing the conventional is provisional, and showing the ultimate is definitive. Among them, showing the self-aspect of the conventional, such as illusion, is definitive, but showing the basis-aspect, such as sentient beings, is not. Secondly, showing sentient beings and individuals, etc., and the aspect of emptiness.
Tibetan
་མ་མེད་པ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་དོན་དམ་ བདེན་པ་དངོས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཚོགས་ངེས་པའི་དོན་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དྲང་པའི་དོན་ནོ། །སྔར་བཤད་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དྲང་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་ཞིང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ནི། གཞན་དབང་རང་མཚན་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཆད་ལ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དགོངས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྒོ་ནས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་མདོ་འདིས་བསྒྲུབ་ཅིང་། དེའི་གཞུང་འཛུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་དོ། །སྔར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི། སྟོང་པ་རྟེན་བྱུང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེར་རབ་ཀྱིས་མཚན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏན་ཐམས་ཅད་བཤིག་པ་དང་། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཐད་པའི་གཉིས་ཚོགས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཞེས་པ་མིང་དོན་དུ་མི་འཐད་དོ། །སྟོང་པ་མ་རྟོགས་པར་རྟེན་འབྱུང་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་མིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རྟེན་འབྱུང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཡང་མིན་ཏེ། རྟེན་འབྱུང་དེའི་རྗོད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་ཤུགས་ཀྱི་དོན་དུའང་མི་རུང་སྟེ། རྟེན་འབྱུང་དངོས་སུ་རྟོགས་པས་སྟོང་པ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དོན་ཡང་མིན་ཏེ། རྟེན་འབྱུང་དངོས་སུ་བཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་རྣམ་པར་གཅོད་མི་ ནུས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོད་བྱས་དབེན་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་མ་གོ་བའི་གོང་གི་གང་ཟག་ལ་བལྟོས་ནས། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་མི་སྨྲ་ཡི། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་རང་ངོས་ནས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཞག་དུ་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་། གཞན་ལ་བལྟོས་པའི་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་མཐོང་བ་ན། ལྟོས་པ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་དོན་དངོས་སུ་ངེས་པ་ན་རང་ངོས་ནས་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཤུགས་ལ་ངེས་ཤིང་། སྟོང་པ་དངོས་སུ་ངེས་པའི་བློ་དེ་མ་ཐག་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ལ། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་ལམ་གྱི་རིམ་པར་གསུངས་ཟིན་པས། བརྗེད་བྱང་དུ་མ་བྲིས་སོ། །དགེ་བ
Chinese
等等所宣说的。第三是直接显示胜义谛，以及具有量和具有二谛集合决定的意义，除此之外是饶益义。以前所说的《解深密经》，论师月称仅仅解释为饶益义，论师善护说，他解说他性有自相，如字面意义一样，论师莲花戒说，通过确立无自性的观点，此经论证了般若波罗蜜多经中所说的无自性是决定义，并且建立那个宗义。这样解释道。以前所说的那些观点是，通达空性是缘起之义后，以证悟自性成立丝毫也不存在的智慧，摧毁一切名言的执著，并且对于一切行为都适合于它的二谛集合要精通。空性是缘起之义，这句话在名言上不合理。因为没有证悟空性就不能证悟缘起。也不是境和有境的意义，因为缘起不能成为它的有境。也不是所说和能说的意义，因为缘起不是它的能说。也不是直接和间接的意义，因为直接证悟缘起不能间接证悟空性。也不是分别和完全断除的意义，因为即使直接断除缘起也不能分别空性。因此，空性是缘起之义这句话，难道不是远离所说吗？如果有人问，对于没有理解见解之前的补特伽罗来说，我们不说空性是缘起之义，当生起证悟自性成立丝毫也不存在的智慧时，证悟到诸法的存在从自方稍微也不可安立，并且仅仅见到观待他者的存在时，当真实确定观待这个词的意义时，间接确定从自方不存在的空性，并且能立即引导真实确定空性的智慧，所以才说空性是缘起之义。这些意义在《菩提道次第》中已经广说，所以没有写在备忘录中。善哉！
English
etc. are what were taught. The third is directly showing the ultimate truth, and the meaning of the certainty of the two gatherings with validity, and other than that is the provisional meaning. The previously mentioned Sutra Unraveling the Intent. The teacher Chandrakirti only explains it as provisional meaning, and the teacher Guṇamati says that he explains the other-powered self-characterized as existing, just as it sounds, and the teacher Kamalaśīla says that by establishing the view of no-self-nature, this sutra proves that the no-self-nature spoken of in the Perfection of Wisdom Sutra is the definitive meaning, and establishes that tenet. That is how it is explained. The intention of those previously mentioned is that, having realized emptiness as the meaning of dependent arising, with the wisdom that realizes that not even an atom of inherent existence exists, all the fixations of conceptualization are destroyed, and one should be skilled in the two gatherings where all actions are appropriate to that alone. The meaning of emptiness is dependent arising is not appropriate in name and meaning. Because without realizing emptiness, dependent arising will not be realized. It is also not the meaning of object and subject, because dependent arising cannot be its subject. It is also not the meaning of what is said and what is said, because dependent arising is not its expression. It is also not the meaning of direct and indirect, because directly realizing dependent arising cannot indirectly realize emptiness. It is also not the meaning of distinction and complete cutting off, because even if dependent arising is directly cut off, emptiness cannot be distinguished. Therefore, is the phrase emptiness is the meaning of dependent arising not devoid of what is said? If someone asks, in relation to the person before understanding the view, we do not say that emptiness is the meaning of dependent arising, but when the wisdom that realizes that not even an atom of inherent existence exists arises, it is realized that the existence of phenomena cannot be established even slightly from its own side, and when only the existence dependent on others is seen, when the meaning of the word dependent is actually determined, emptiness, which does not exist from its own side, is indirectly determined, and the mind that actually determines emptiness is immediately drawn, so it is said that emptiness is the meaning of dependent arising. The meaning of these has already been extensively explained in the Stages of the Path, so it has not been written in the memorandum. Virtuous!
Tibetan
འི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གསུང་གི་གདམས་པ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དུ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱིས་བརྗེད་བྱང་དུ་བྲིས་པའོ། །འདིས་ཀྱང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུལ་རིན་གནས་པར་གྱུར་ཅིག །སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།སྭ་སྟི། རྒྱལ་པད་ཚལ་ཕན་བདེའི་དྲི་བསུང་ཅན། །བཤད་སྒྲུབ་འདར་རྒྱས་རྣམ་གྲོལ་སྦྲང་རྩའི་བཅུད། །འགྲོ་ཀུན་སྤྱོད་ཕྱིར་སྡེ་དགེ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་། །ཆོས་སྡེ་ཆེ་ནས་ཆོས་སྦྱིན་ཆར་འདི་སྤེལ། ། དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་རྗེའི་གསུང་བཞིན་བརྗེད་བྱང་དུ་བཀོད་པ།
Chinese
为了使善知识的教言不衰退，安住于殊胜乘之苦行的比丘达玛仁钦写成笔记。愿此亦使珍贵的教法兴盛、广大，并长久住世。萨瓦芒嘎朗！（藏文：སརྦ་མངྒ་ལཾ།，梵文天城体：सर्व मङ्गलम्，梵文罗马拟音：sarva maṅgalam，汉语字面意思：一切吉祥！）吉祥！ 胜莲苑，具利益安乐之芬芳。 讲修增长，解脱甘露之精华。 为利一切众生，德格伦珠顶（སྡེ་དགེ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་，今四川德格印经院） 从大寺院广布法施之雨。 八难点笔记，依宗喀巴大师之语记录。
English
In order that the instructions of the virtuous friend may not decline, the bhikshu Dharma Rinchen, abiding in the asceticism of the supreme vehicle, has written this notebook. May this also cause the precious doctrine to flourish and increase, and may it remain in the world for a long time. Sarva Mangalam! Swasti! Victorious lotus grove, fragrant with the scent of benefit and happiness. Explanation and practice increase, the essence of liberation nectar. For the benefit of all beings, from the great monastery of Dege Lhundrub Teng (སྡེ་དགེ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་), this rain of Dharma giving is spread. A notebook of eight difficult points, recorded according to the words of the master.