Tibetan
མི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྫས་ཡིན་ན་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་མི་ནུས་ལ། འཇིག་པའི་རྫས་སུ་གནས་ན་འཇིག་པ་དོན་གཞན་ཁས་བླངས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་གཉིས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཞིག་པ་ལ་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དང་རྫས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པ་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་རང་མཚན་ལས་རྫས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་གང་རུང་དུ་བཞག་ནུས་པར་འགྱུར་ན། དེའང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁ་དོག་གི་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྫས་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཆོས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་འཕངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཆོས་ཅན་རྫས་དུ་མ་སྟེ་ཐ་དད་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་བཏགས་པའི་ཐ་དད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་གཅིག་ལྡོག་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་རྟོག་པའི་སྣང་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱིའི་རྟེན་ཁ་དོག་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ཞིང་གྲུབ་པ་ན་སྤྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པའང་གཟུང་ཞིང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུ་ཁ་དོག་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་བ་སྟེ་མ་གྲུབ་ན། དེ་གྲུབ་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ཁ་དོག་གི་ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་གཟུང་ན་དེེ་གྲུབ་དགོས་པས་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་འཁྲུལ་པས་བར་ཆོད་ནས་ངེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཆ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གོང་བུ་གཅིག་ལ་གོམས་པ་ཆེ་ཆུང་དང་ཐག་ཉེ་རིང་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ངེས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་དུ་མ་མཐོང་བས་སོ། །སྐྱོན་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ངེས་ཤེས་སུ་འདོད་པ་དག་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་གཟུང་ཡང་མ་ངེས་པར་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པའི་ཆེད་དུ་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །སྐབས་ལ་ལར་ཁ་དོག་མི་རྟག་པར་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་འཁྲུལ་རྒྱུས་ཟིན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། དེའང་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུ་བློ་གཞན་པ་དང་ཕྱིའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བར་མ་ཆད་དང་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མའིི་རྒྱུ་མཚན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སོ་སོར་མཐོང་བ་མེད་པས་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་དངོས་པོ་རྟག་པར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འདྲ་བའི་སྐད་ཅིག་གཞན་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་བར་གྱིས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྡོམས་བཞིའི་ནང་ནས་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་མགོ་མཇུག་ཀུན་ཏུ་གཞུང་གཞན་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དགོས་པ་ནི་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ རྟོག་པ་འདི་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། དེ་སོང་ན་ཕུང་པོ་བདག་མེད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་སོགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ཡང་མ་ངེས་པའི་དཔེ་ནི། ནུས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་སོ། །ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མེད་ན་མྱུ་གུ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ནུས་པ་ཐུག་མེད་རྟོགས་དགོས་པས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་མི་འགྲུབ་ལ། ནུས་པ་ཐ་མ་གཅིག་མྱུ་གུ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ན་ས་བོན་ལའང་མཚུངས་པས་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་ལ། ནུས་པ་གཟུང་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་ངེས་པ་མི་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འབྲས་བུ་དེ་མ་ཐག་འབྱུང་བ་མེད་པས་རྨོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ནས་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་གསལ་པོར་མཐོང་བ་མེད་པས་རྨོངས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །
Chinese
如果是不壞的自性之物，那麽後起的其他因緣就不能使其毀壞。如果安住於壞滅之物，那麽承認壞滅是其他事物就沒有任何結果，這在第二品中已經闡述過了。如果認為毀壞就是無常，那麽事物和物體就不能被說成是相同或不同。因為沒有事物，所以是世俗諦由分別假立的無常，而不是勝義諦所成立的。如果也按照顯現於分別的權限來做，如果有一點點作為事物存在，那麽就能從自相上將該事物安立為相同或不同。但那也不是，因為已經闡述過沒有事物了。顏色的無常，因為是從法和有法的角度來說的，所以是其他事物。如果說法和有法只是由分別假立的，而不是事物，例如，當說聲音是無常時，法不是其他事物，因為法的聲音顯示了與有法不同的事物。當這樣說的時候，有法不是法，如果這樣，那麽法的詞語也會推出其他的法。因此，那時法和有法不是多個事物，即不是不同的，而是說由分別產生，即假立的不同。一個有法顯現為多種不同的法，那是隨順分別的顯現，而不是從自己的體性方面這樣成立的。因此，當總體的所依顏色最後一刹那被現量抓住並成立時，那麽總體本身的無常也被抓住並成立了。例如，在顏色的同類後者連接的情況下，如果沒有現量抓住顏色的無常，即沒有成立，那麽為了成立和理解它，就會運用比量。如果現量抓住顏色的所有部分，那麽它必須成立，因此運用比量就沒有意義了。如果問，成立的容易只執著一個物體自性的一個方面，而不是執著所有的方面。即使那樣，由於錯亂的阻礙，也不是確定的，所以對於所有部分來說，都不是量。即使在體驗上沒有差別，但習慣於一個整體
English
If something has an indestructible nature, then other subsequent causes cannot destroy it. If it exists as something destructible, then admitting destruction as something other has no result whatsoever, as has already been explained in the second chapter. If one considers destruction to be impermanence, then things and objects cannot be said to be the same or different. Because there is no thing, it is impermanence conventionally imputed by conceptualization, but not established ultimately. If one also acts according to the authority of what appears to conceptualization, if there is even a little bit existing as a thing, then from its own characteristic, that thing could be established as either the same or different. But that is not the case, because it has already been explained that there is no thing. The impermanence of color, because it is spoken of from the perspective of dharma and the possessor of dharma, is another thing. If it is said that dharma and the possessor of dharma are merely imputed by conceptualization and are not things, for example, when saying that sound is impermanent, dharma is not another thing, because the sound of dharma shows something that is not different from the possessor of dharma. When saying it like that, the possessor of dharma is not dharma, and if so, then the word of dharma would also entail other dharmas. Therefore, at that time, dharma and the possessor of dharma are not multiple things, that is, not different, but rather it is said that the difference is produced by conceptualization, that is, imputed. That one possessor of dharma appears as various different dharmas is following the appearance of conceptualization, but it is not established that way from the perspective of its own nature. Therefore, when the basis of the general, the last moment of color, is directly apprehended and established, then the impermanence of the general itself is also apprehended and established. For example, in the case of connecting similar colors later, if the impermanence of color is not directly apprehended, that is, not established, then inference is applied in order to establish and understand it. If all parts of color are directly apprehended, then it must be established, so applying inference is meaningless. If one asks, the ease of establishment only grasps one aspect of the nature of one thing, but not all aspects. Even so, because of the interruption of confusion, it is not certain, so it is not a valid cognition for all parts. Even if there is no difference in experience, but being accustomed to one whole
Chinese
因为没有见到由于距离远近等原因而产生多种确定的方式。那个过失是针对那些认为现量是确定识的人，如果那样，就必须承认所有见到的都是确定的。对于我们来说，为了断除对所取境也不确定的增益，运用比量没有任何过失。在某些情况下，之所以不知道颜色是无常的原因，就像将不同误认为相同一样，是因为被将先后误认为相同的错乱因所控制。那也是因为有内在的错乱因——其他的意识，以及外在的错乱因——有不间断且相似的其他事物产生。后者的原因是，即使前后刹那被认为是不同的，但因为没有分别见到。需要相似的其他事物作为将事物误认为常的原因是：因为没有相似的刹那连接，能够被现量见到蜡烛最后刹那的孩童也能完全断定无常。四法印中，将有为法确立为刹那的理路，从头到尾都比其他论典更加殊胜且详细地确定下来的必要是：为了证悟一切有漏法皆是痛苦，这个证悟必须先导。如果证悟了这个，就有必要证悟蕴无我以及涅槃寂静等殊胜之处。现量所取却不确定的例子是：能力是事物自性中。等等。如果种子产生苗芽的能力不在种子的自性中，那么苗芽和因果的关系就不成立。仅仅因为帮助种子产生苗芽的能力也不能成立因果，如果那样，就必须了知无尽的能力，因此根本的相续本身就不成立。如果承认唯一的最后能力是帮助苗芽的能力的自性，那么对于种子来说也是相同的，因此就成立了能力的自性。虽然能力被取，但不能引出现量确定的原因是：因为果实不是立即产生的，被愚昧所压倒，没有清楚地见到能够引出确定识，为了遣除那个愚昧，所以运用比量。
English
Because one does not see the various ways in which certainty arises due to factors such as distance and proximity. That fault applies to those who consider direct perception to be definitive cognition; if that were the case, one would have to accept that everything seen is definitive. For us, there is no fault whatsoever in employing inference to sever the superimposition on what is apprehended as uncertain. The reason why color is sometimes not known to be impermanent is that, just as one mistakes different things for the same, it is because one is seized by the cause of confusion of mistaking earlier and later for the same. That is also because there is an internal cause of confusion—another consciousness—and an external cause of confusion—the existence of other similar things arising without interruption. The latter reason is that even if the earlier and later moments are taken to be different, they are not seen separately. The reason why similar other things are needed as a cause for mistaking things as permanent is that even a child who sees the last moment of a candle by direct perception, without the connection of similar moments, can completely determine impermanence. Among the four seals of Dharma, the reason why the reasoning for establishing conditioned phenomena as momentary is extremely superior and extensively determined from beginning to end, even more so than in other treatises, is that in order to realize that all contaminated phenomena are suffering, this realization must precede. If that is realized, then there is a need to realize the excellence of the selflessness of aggregates and the peace of nirvana, and so on. An example of something apprehended by direct perception but not certain is: "The capacity is in the nature of the thing." and so on. If the capacity of a seed to produce a sprout is not in the nature of the seed, then the relationship between the sprout and cause and effect would not be established. Merely assisting the capacity of the seed to produce a sprout would also not establish cause and effect, for if that were the case, one would have to realize infinite capacities, and therefore the fundamental continuum itself would not be established. If one accepts that the single final capacity is the nature of the capacity to help the sprout, then it is the same for the seed, and therefore the nature of the capacity is established. The reason why capacity is apprehended but does not lead to direct perception of certainty is that because the result does not arise immediately, it is overwhelmed by ignorance, and there is no clear seeing that can lead to definitive cognition. Therefore, inference is employed to counteract that ignorance.