Tibetan
་སྐྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ཡོད་པ་སྟེ་འཇིག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་མེད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་འཇིག་ཅིང་ཕྱོགས་གཅིག་མི་འཇིག་པ་མི་རིགས་ཤེ་ན། འོ་ན་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་ལ་རྟོག་གམ་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཕུང་པོ་ལ་རྟོག་གྲང༌། དང་པོ་ལྟར་ནི་མི་རིགས་ཏེ་འདིར་འཐད་པ་གང་གིས་ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོའི་བདག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་འཐད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་འཐད་པ་མ་གཟིགས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་འཇིག་མི་འཇིག་གི་ཆ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཕུང་པོ་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་བ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་བ་མ་ཡིན་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་འདིར་དེའི་འཐད་པ་མ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་འཇིག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་མི་འཇིག་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་གཅིག །ཆ་གཅིག་གིས་ ལྷ་དང་ཆ་གཅིག་གིས་མིར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་མི་འདོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་འཐད་པ་གཞན་མ་བཀོད་པར་དེ་ལྟར་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་སྨྲ་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་འཐད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་ཆ་གཅིག་གིས་མི་དང་ཆ་གཅིག་གིས་ལྷར་འགྱུར་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གཉིས་ཀར་ལྟ་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་བཀག་པའི་མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་ཞིང་མཐའ་མེད་ཀྱང༌། མིན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ་རག་ན། དགག་པར་བྱ་བ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་ན་དེ་བཀག་པ་ཡང་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རྣམ་གྲངས་ལས་མཐའ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་པར་སྨྲ་བ
Chinese
由于生，认为世界无边也是不合理的。第二种情况是，如果众生的这个世界，一个方向有边，即灭亡，而另一个方向无边，即去往来世，如果世界既有边又无边，那么这样存在也是不合理的。又为何一个方向灭亡而一个方向不灭亡是不合理的呢？那么，这样的情况是认为蕴的执取者是我，还是认为所取蕴是蕴呢？如果是前者，那是不合理的，因为这里有什么样的理由，使得执取者的我的一个方向会彻底灭亡，而它的一个方向不会彻底灭亡的理由是没有的。因此，论师没有看到理由，所以认为执取者是灭亡与不灭亡两者的自性，那是不合理的，这样说道。或者，执取者以五种方式在蕴中寻找，但并非自性存在，因为之前已经说过，所以这里没有说明理由。另一种情况是，如果执取者一个方向灭亡，一个方向不灭亡，那么一个执取者，一部分 变成天神，一部分变成人，那是对方不希望的，所以没有设置其他理由，就这样说那是不合理的。如果像第二种情况那样说，那也是不合理的。怎么样呢？所取蕴的一个方向会彻底灭亡，而一个方向不会彻底灭亡的理由是没有的，而且蕴不是自性成立的，而且会变成一部分是人，一部分是天神。因此，认为所取是两部分的自性也是不合理的。因此，认为世界既有边又不有边也是不合理的。如果世界既有边又无边成立，那么，如果认为各自遮破了这两者，既非有边也非无边，但非此二者可以成立，如果所要遮破的事物不是自性成立的，那么遮破它也不能成立自性存在。这里从类别上说既非有边也非无边
English
It is also unreasonable to think that the world is endless because of birth. The second case is, if one side of this world of sentient beings has an end, that is, destruction, and one side is endless, that is, going to the next life, if the world is both finite and infinite, then such existence is also unreasonable. Also, why is it unreasonable for one side to perish and one side not to perish? Then, is such a situation considered to be the self who is the taker of the aggregates, or is it considered that the aggregates to be taken are the aggregates? If it is the former, it is unreasonable, because what kind of reason is there here that one side of the self of the taker will be completely destroyed, and there is no reason why one side of it will not be completely destroyed. Therefore, the teacher did not see the reason, so he said that it is unreasonable to think that the taker is the nature of both destruction and non-destruction. Or, the taker is searched for in the aggregates in five ways, but it is not self-existent, because it has been said before, so the reason is not explained here. Another situation is, if the taker perishes on one side and does not perish on one side, then one taker, If one part becomes a god and one part becomes a human, that is what the other party does not want, so no other reason is set, and it is said that it is unreasonable. If you speak like the second case, that is also unreasonable. How is it? There is no reason why one side of the aggregates to be taken will be completely destroyed, and one side will not be completely destroyed, and the aggregates are not self-established, and it will become one part human and one part god. Therefore, it is also unreasonable to think that what is taken is the nature of two parts. Therefore, it is also unreasonable to think that the world is both finite and non-finite. If the world is both finite and infinite, then, if it is considered that each of these two is negated, neither finite nor infinite, but neither of these two can be established, if the thing to be negated is not self-established, then negating it cannot establish self-existence. Here, from the category, it is said that it is neither finite nor infinite.
Tibetan
་ནི་སྔར་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མིན་པར་སྨྲ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་འདོན་པ་སྤོས་ལ་དགག་གོ །དེའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡོད་དང་མཐའ་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་ངོ་བོར་ལྟ་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ལྟ་བ་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་ ལྟོས་ནས་ཡང་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་གིས་གཟུང་བ་ལྟར་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་ནོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས་སྟོང་པར་སྔར་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གིས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་ལ་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མི་རྟག་པ་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མིན་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་གང་དག་དང༌། ཡུལ་གང་དུ་དམིགས་ནས་ལྟ་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་དང་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ལྟ་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་གང་ཟག་གམ་ཕུང་པོའི་དངོས་པོ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ལས་ལྟ་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བྱེད་པ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མི་འདུ་བ་མེད་པས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་དོན་དམ་པར་དེ་དག་གང་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མ་དམིགས་པས་དེའི་སྔོ་བསངས་དང་དཀར་ཤམ་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་སྔར་རིགས་པས་ལེགས་པར་བཀག་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ན། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་ཀུན་བཏགས་པའི་ལོག་ལྟ་གང་གིས་ཀྱང་བཀྲི་བར་མི་ནུས་ལ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདོར་བསྡུས་པའི་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམས་ན་ནི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ བར་འགྱུར་ཞིང༌། བདག་མེད་པའི་དོན་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་བསྒོམས་ན་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་སྲོག་མེད་པ་དང༌། ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་མ་ནོར་བ་ཉིད་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་དང་མ་བྱས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་དང༌། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང༌། ཞི་བ་དང་འཇིག་བ་མེད་པ་དང་
Chinese
以前驳斥主张常与非常的两种情况都不是的宗派的理证，也同样适用于驳斥外道。因此，认为既非有边也非无边的观点也是不合理的。第二点是，正如前面所说，通过承认如影像般的缘起，并在名言上，也像那些宗派所执着的那样，显示了不存在，对此加以参照，所以说“或者”。这里是为了说明，在胜义谛上，如那些宗派所执着的那样是不合理的理由。一切事物都是以缘起的理由而空性，这是以前所有论典都已阐述过的。因此，凡是执着于常等所包含的非常、两者、两者都不是等等的观点，以及以何处为对境而产生的观点，都是普遍产生的对境；以及在谁的相续中产生的观点，都是普遍产生的补特伽罗或蕴的实物；以及从什么原因产生的观点，都是普遍产生的原因，即作者、业、作者和行为的原因，因为没有不包含在一切事物之中的。因此，所有这些在胜义谛上都丝毫不存在，所以在胜义谛上，这些都不会产生，就像石女的儿子无法被观察到，因此也无法观察到他的青色和白色一样。第二点是，如果像以前通过理证很好地遮破了人我和法我的缘起具有自性的存在那样去理解，那么，就无法被依赖于前际等的恶见，以及自他宗派所臆造的邪见所牵引。如果修习如实确定之义，即舍弃和摄取的无我之义，那么就能从轮回中解脱。并且，如果修习以无量理证而确定的无我之义，那么就能使所知障灭尽。如《稻秆经》中说：“无论谁以正确的智慧，如实地、恒常地、持续地、无生命地、如其本性地、不颠倒地、不生、不出现、不造作、非复合、无碍、无染、寂静和不坏地观察缘起
English
The reasoning that refutes the sect that claims that neither the permanent nor the impermanent is the case also applies to refuting outsiders. Therefore, the view that is neither finite nor infinite is also unreasonable. The second point is that, as mentioned earlier, by acknowledging dependent arising as an image and showing that it does not exist as those sects cling to it in name, it is said "or" in reference to this. Here, it is to explain the reason why it is unreasonable as those sects cling to it in the ultimate truth. All things are empty by nature because of the reason of dependent arising, which has been explained by all the treatises before. Therefore, all views that cling to the impermanent, both, neither, etc., which are included in the permanent, etc., and the objects that arise from focusing on where, are the objects that arise universally; and the views that arise in whose continuum are the real objects of the person or aggregates that arise universally; and the views that arise from what cause are the causes that arise universally, that is, the agent, action, agent, and the cause of action, because there is nothing that is not included in all things. Therefore, all of these do not exist at all in the ultimate truth, so in the ultimate truth, none of these will arise, just as the son of a barren woman cannot be observed, so his blue and white cannot be observed. The second point is that if one understands that the dependent arising of the person and phenomena has its own nature, which has been well refuted by reasoning as before, then one cannot be led by evil views such as relying on the past, and the wrong views fabricated by one's own and other sects. If one cultivates the meaning of selflessness, which is the meaning of abandoning and taking, which is determined as it is, then one will be liberated from samsara. And if one cultivates the meaning of selflessness, which is determined by infinite kinds of reasoning, then one will exhaust the obscurations of knowledge. As it is said in the Rice Seedling Sutra: "Whoever observes dependent arising with correct wisdom, as it is, constantly, continuously, lifelessly, as it is, without inversion, unborn, unarisen, uncreated, uncompounded, unobstructed, undefiled, peaceful, and indestructible.