Tibetan
གསུམ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བཤད་པ་དང༌། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་བསྟན་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཀུན་རྫོབ་དང་བདེན་པའི་སྒྲའི་དོན་བཤད་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཀུན་རྫོབ་པའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་གང་བདེན་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་གང་གི་ངོར་བདེན་པར་འཇོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པས་ བདེན་པར་འཇོག་པ་ནི་བློའི་ངོར་ཡིན་ལ། བདེན་འཛིན་མིན་པའི་བློའི་ངོར་བདེན་པར་གཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཇུག་པ་ལས། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་གང་བཅོས་མ་བདེན་པར་སྣང་དེ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། །བཅོས་མར་གྱུར་བའི་དངོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྲིད་བའི་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་བ་སྤངས་པ། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡོད་པར་འཇོག་པ་རྣམས་མ་རིག་པས་ཡོད་པར་འཇོག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མི་འཇོག་པར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔར་བཤད་བ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་དེས་བཟུང་བའི་དོན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་འཇོག་སའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱས་པ་དེ་མ་ཡིན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ། གང་གི་ངོར་བདེན་པར་འཇོག་པའི་བདེན་ཞེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། འདུ་བྱེད་རྣམས་དེ་དག་གི་ངོར་མི་བདེན་པར་བསྒྲུབས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་གི་ངོར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གསུངས་པས་ནི། དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་དང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་བདེན་པར་གཞག་ཏུ་མེད་པས་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ནི་བདེན་པ་གཅོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཅོད་པ་ག་ལ་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་བདེན་ཚུལ་ནི་མ་རིག་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་ཙམ་དུ་ཡིན་པས། ཟླ་བའི་གཞུང་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོར་བདེན་པ་ལ་བྱའི་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ལུགས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་དང་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འཇོག་པ་མི་འཐད་ལ། མི་བྱེད་ན་དོན་དམ་དུ་ཡང་བྱར་མི་རུང་བས་རྣམ་གཞག་དེ་རྣམས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཆོས་ཉིད་དང་བདག་གཉིས་བདེན་འཛིན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ ངོར་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བདེན་འཛིན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོར་བདེན་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འཇོག་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ནི་མི་སྨྲའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་བདེན་ས་དེ་ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དེའི་ངོར་བདེན་ཚུལ་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ་དེ་ཡང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གཟིགས་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་མྱུ་གུའི་ངོ་བོ་དང༌། ཤེས་བྱ་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་དོན་འཇལ་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་རྙེད་པའི་མྱུ་གུའི་ངོ་བོའོ། །དེའི་སྔ་མ་ནི་མྱུ་གུའི་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་ནི་མྱུ་གུའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོ་བོའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པའི་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། ཞེས་སོ། །འདིས་ནི
Chinese
三、宣说世俗谛和胜义谛，以及显示二谛的数目决定。第一部分有三点：宣说世俗和谛的语词意义，世俗谛的定义，以及世俗的分类。第一点是：那么，什么是世俗，什么是谛呢？对此，色等诸法，在何种世俗面前安立为谛的世俗是：对诸法本无自性成立的自性，妄加认为有的无明。因为事物不可能真实成立，所以安立为谛是在心的面前。因为在非实执的心的面前，不可能安立为谛。如同《入行论》中所说： 愚昧自性覆蔽故，名言（世俗）谛。 由彼所造诸虚假， 显现为真即名言（世俗）。 如是世俗真实性， 佛陀如是曾宣说。 虚假之法即世俗。 此处《入行论释》中说： 如此，暂时由有支所完全包含的，依烦恼性的无明之力，而安立世俗谛。 此外，声闻、缘觉和菩萨，舍弃烦恼性的无明，如同观察行、影像等存在一样，对他们来说是虚假的自性，而不是谛，因为没有显现为真实的傲慢。对于孩童来说，是欺骗，而对于其他的人来说，就像幻术等一样，仅仅是依缘起而成为世俗。如此所说，安立世俗谛存在的人，是以无明而安立为存在，以及在舍弃烦恼性无明的声闻、缘觉和菩萨面前，并不安立世俗谛，这并非是所要表达的。对此，第一个理由如前所述，因为烦恼性的无明是实执，所以它所执著的对境，在名言中也不可能存在。并且，如果是世俗谛，则必然在名言中存在。因此，如果诸法安立为世俗存在的安立处的世俗，那么就必须不是被认为是烦恼性的无明。第二个理由是
English
Third, explaining the conventional truth and the ultimate truth, and showing the definite number of the two truths. The first part has three points: explaining the meaning of the words conventional and truth, the definition of conventional truth, and the classification of conventional. The first point is: So, what is conventional, and what is truth? In this regard, the conventional in front of which the forms and other phenomena are established as truth is: the ignorance that falsely assumes that phenomena have an inherent nature, even though they do not. Because things cannot be truly established, the establishment as truth is in the mind. Because it is impossible to establish as truth in the mind that is not grasping at reality. As it is said in the "Entering the Middle Way": Conventional is so called because it obscures reality, by its nature of ignorance. Whatever is fabricated by it appears as true, that is conventional. The Buddha has said that such conventional reality is a fabrication. Here, in the commentary on the "Entering the Middle Way," it says: Thus, for the time being, the conventional truth is established by the power of the afflicted ignorance, which is completely included by the limb of existence. Furthermore, for the hearers, solitary realizers, and bodhisattvas who have abandoned the afflicted ignorance, it is a false nature, like observing actions, images, and so on, as existing. It is not truth, because there is no arrogance of appearing as true. For children, it is deception, but for others, it becomes merely conventional by the very nature of dependent arising, like illusions and so on. As it is said, those who establish the existence of conventional truth establish it as existing through ignorance, and it is not meant to show that the conventional truth is not established in the presence of hearers, solitary realizers, and bodhisattvas who have abandoned the afflicted ignorance. The first reason for this is as previously stated, because afflicted ignorance is grasping at reality, so the object it grasps cannot exist even in name. And, if it is conventional truth, it is necessarily present in name. Therefore, if the conventional of the place of establishment where phenomena are established as conventionally existing, then it must not be considered as afflicted ignorance. The second reason is
Chinese
对于那些舍弃了具有烦恼的无明世俗的人来说，以没有在任何境界面前安立为真实的实执世俗的理由，诸行在那样的境界面前被证实为不真实，但并没有证实为不是世俗谛。因此，在那样的境界面前，诸行仅仅被说成是世俗，在那样的境界面前，因为在世俗和真实二者之中没有可以安立为真实的，所以仅仅用“仅仅”这个词来断除真实，哪里是断除世俗谛呢？这样一来，世俗谛的真实性仅仅是在无明世俗的境界面前才是，因此，在月称论著中说：“以世俗而真实，故为世俗谛。”这样说，不是指在无明世俗的境界面前，对于真实，在名言中成立为真实，否则，因为与以自性成立在名言中也不可能的道理相违背，并且，如果在名言中进行遮止真实成立和建立真实不存在，那么在名言中安立成立为真实是不合理的，如果不这样做，那么在胜义中也不可能这样做，因此这些分别就不可能成立了。那么，法性和我和二者在实执世俗的境界面前是真实的，因此会变成世俗谛吗？如果在实执世俗的境界面前，仅仅是真实就安立为世俗谛，那么会变成那样，但是不会那样说，因为世俗谛的真实之处仅仅是说明在哪个世俗的境界面前是真实的世俗，以及在那样的境界面前真实的道理而已。第二，内外的事物这些每一个都具有胜义和世俗的体性，也就是以一个苗芽为例来说明，以观察唯一真实之义的正确智慧所获得的苗芽的体性和，以衡量欺骗虚假的意义的名言识所获得的苗芽的体性。其中的前者是苗芽的胜义谛的体性，后者是苗芽的世俗谛的体性。就像《入行论》中所说：“以真实虚妄之见，能取事物二种体，真实所见即彼性，虚妄所见说俗谛。”这样说的意思。
English
For those who have abandoned the conventional obscurations of ignorance with afflictions, by the reason of not having the conventional of clinging to truth that establishes as true in any realm, the formations are proven to be untrue in those realms, but it is not proven that they are not conventional truths. Therefore, in those realms, the formations are said to be merely conventional, and in those realms, because among the two, conventional and true, there is no way to establish as true, the word "merely" cuts off the truth, how could it cut off the conventional truth? In this way, the truthfulness of the conventional truth is only in the realm of the conventional of ignorance. Therefore, in the writings of Chandrakirti, it is said: "Because it is true conventionally, it is a conventional truth." Saying this does not mean that in the realm of the conventional of ignorance, for truth, it is established as true in name, otherwise, because it contradicts the principle that it is impossible to be established by its own nature even in name, and if in name, the negation of true establishment and the establishment of non-truth are done, then it is unreasonable to establish as true in name, and if it is not done, then it is not possible to do it in the ultimate sense, therefore these distinctions will not be possible. Then, if the nature of phenomena and the self are true in the realm of the conventional of clinging to truth, will they become conventional truths? If in the realm of the conventional of clinging to truth, merely being true is established as conventional truth, then it would become like that, but it is not said like that, because the true place of the conventional truth is only explaining which conventional is true in which conventional realm, and the reason for being true in that realm. Second, each of these external and internal objects has two aspects, ultimate and conventional, that is, taking a sprout as an example, the nature of the sprout obtained by the discriminating wisdom that sees the meaning of the only true knowable, and the nature of the sprout obtained by the nominal consciousness that measures the meaning of deceiving the false knowable. The former is the nature of the ultimate truth of the sprout, and the latter is the nature of the conventional truth of the sprout. As it is said in the Entering the Middle Way: "By seeing the true and the false, one will grasp the two natures of things. What is seen as true is that nature, what is seen as false is said to be the conventional truth." This means: