Tibetan
་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་གིས་སྐྲ་ཤད་མ་མཐོང་བ་ལྟར་མ་གཟིགས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྦང་བ་དང༌། ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྙེད་ན་འཇུག་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་གཟིགས་ཤེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་གིས་གཟིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པར་བཤད་ཅིང༌། དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ ཀྱང་འདས་པར་བཤད་པ་དྲངས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་གཏན་ལོག་པར་བཤད་པ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཚུལ་རབ་བྱེད་བཅོ་ལྔ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ནོ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ལས། ལྷའི་བུ་དག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བར་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དོན་དམ་བདེན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་བློ་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སོ་སོར་སྣང་བ་ལྟར་མི་མཐོང་བ་ལ་བཤད་པས། གཉིས་སྣང་ལོག་པའི་ཁུངས་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོན་དམ་མ་རྟོགས་པའི་ཁུངས་མིན་ནོ། །འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་དེ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་དབང་ལ་མ་རེག་པར་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་གསུངས་སོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་ལོག་པ་ནི་ཚིག་གསལ་ལས་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བ་ལོག་པ་ལ་གསུངས་ཏེ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་ལས། རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པ་མིན་ན་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་བྱང་སེམས་རྣམས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དོན་ མེད་པ་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་དག་གི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་
Chinese
以如实衡量之智慧，对于被无明之翳障蔽所显现之事物，如无翳之眼不见毛发之幻影般，如是宣说为不见。第二，分二：破斥不见如所有之诤论，及破斥不见如所有性之诤论。初者：若佛陀以如所有智证得胜义谛，则《入行论释》云：若彼等未见如是之自性，何以见之？然实尔，然彼等以不见之方式见之。如是说，说未见任何事物即是见彼。且为证明此，引证胜义谛超越一切智之境，及说佛地之心与心所之流转永断，此等如何不相违耶？答：以不见之方式见之，非谓不见一切境，此于《释论》第十五品中已说竟。于《入二谛论》云：天子，胜义谛乃具一切殊胜，超越一切智之境，如云胜义谛般，实非如是。如是，于说胜义谛之时，于心识中，境与有境二者各别显现，如是不见而说，是为遣除二取之根源，非谓佛陀未证胜义谛之根源。于《入行论释》中亦云：不触及所作之事物，唯现证自性，故证悟彼，故名佛陀。如是，宣说佛陀之如所有智不触及依他起，唯证悟法性。心与心所之流转断绝，于《明句论》中说为断除分别之流转，前已述竟。又，《入行论释》云：若彼自性不存在，则菩萨为证悟彼而修苦行，以无意义之理及证明成立之。如云：彼等之自性为何？谓彼等之非造作及其他
English
It is said that with the wisdom that measures reality as it is, things that appear to be obscured by the haze of ignorance are not seen, just as eyes without haze do not see hair. Second, there are two: refuting the argument that the reality is not seen, and refuting the argument that the extent of reality is not seen. First: If the Buddha attains the ultimate truth with the wisdom that knows reality as it is, then the Commentary on Entering the Middle Way says: If they do not see such a nature, how do they see it? It is true, but they see it in a way that they do not see it. It is said that seeing nothing is seeing it. And to prove this, it is cited that the ultimate truth transcends the realm of all-knowing wisdom, and how is it not contradictory to say that the flow of mind and mental events is permanently cut off on the Buddha's ground? Answer: Seeing in a way that you do not see does not mean that you do not see all objects. This has already been said in the fifteenth chapter of the commentary. In the Entering the Two Truths, it says: Sons of the gods, the ultimate truth is the most excellent of all aspects and transcends the realm of all-knowing wisdom. It is not like saying that it is the ultimate truth. Thus, when saying that it is the ultimate truth, it is said that the object and the subject appear separately in the mind, and that it is not seen in this way. It is the source of eliminating dualistic appearances, not the source of the Buddha not realizing the ultimate truth. In the Commentary on Entering the Middle Way, it is also said: Because he directly realizes only the nature without touching the made things, he is called the Buddha because he understands it. Thus, it is said that the Buddha's wisdom that knows reality as it is does not touch the other-dependent, but only realizes the nature of reality. The cessation of the flow of mind and mental events is said in the Clear Words to be the cessation of the flow of conceptualization, which has already been mentioned. Furthermore, the Commentary on Entering the Middle Way says: If that nature does not exist, then bodhisattvas practice austerities to realize it, and it is established with meaningless reasons and proofs. As it is said: What is their nature? It is said that their non-fabrication and other
Tibetan
ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །ཅི་དེ་ཡོད་དམ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སུ་སྨྲ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་ཅིའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་བ་མེད་པ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་དང༌། འོང་བ་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྙད་དུ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཞི་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་དག་བྲེགས་ནས་གོས་དུར་སྨྲིག་བགོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང༌། ཆོས་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྲའམ་གོས་ལ་མེ་ཤོར་བ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་གནས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ ཤོག་ལྷེབ་ ༤༠༡ ནས་ ༥༠༠ བར།
Chinese
不依赖于任何事物，是远离无明昏暗的智慧所证悟的自性。谁会说它存在或不存在呢？如果不存在，那么菩萨们为了什么缘故要修习波罗蜜多的道呢？因为为了证悟那个法性，菩萨们才会如此努力地进行百千苦行啊。如是，种姓之子，胜义谛是无生、无灭、无坏，无来、无去，不是文字所能表达的，不是文字所能诠释的，不是戏论所能证悟的。种姓之子，胜义谛是不可言说的，寂静的，是圣者们各自所能证知的。种姓之子，胜义谛是如来出现也好，不出现也好，为了什么缘故菩萨们剃除须发，身着袈裟，以真实的信心从家出家，出家之后，为了获得那个法，像头发或衣服着火一样精进努力，并且不破坏戒律呢？种姓之子，如果胜义谛不存在，那么梵行
English
That which is independent of anything, is the very nature to be realized by the wisdom free from the darkness of ignorance. Who would say whether it exists or not? If it does not exist, then for what reason would Bodhisattvas cultivate the path of the perfections? Because in order to realize that Dharma-nature, Bodhisattvas undertake hundreds of thousands of hardships in that way. As it is said, son of lineage, the ultimate truth is unborn, unceasing, indestructible, uncoming, ungoing, not to be expressed by letters, not to be fully explained by letters, and not to be realized by elaboration. Son of lineage, the ultimate truth is inexpressible, peaceful, and is to be individually realized by the noble ones. Son of lineage, the ultimate truth is whether the Tathāgatas appear or do not appear, for what reason do Bodhisattvas shave their hair and beards, wear monastic robes, and with true faith go forth from home to homelessness, and having gone forth, strive diligently like fire in their hair or clothes in order to attain that Dharma, and do not destroy their conduct? Son of lineage, if the ultimate truth did not exist, then pure conduct