Tibetan
་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་མཐོང་སྤང་ནི་ལྟ་བ་དང་པོ་གཉིས་དང་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བདུན་བདུན་དང༌། ལམ་མཐོང་སྤང་ནི་ལྟ་བ་དང་པོ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་དེ། །ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་ཕྱིས་གོམས་པས་སྤོང་བ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་བཞི་དང་གཟུགས་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་ གསུམ་སྟེ་བཅུའོ། །དེ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་སྟེ་ས་དགུ་ལ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དགུ་དགུར་ཕྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གཉིས་གཉིས་སོ། །ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་ཞུགས་ཤིང་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའོ། །འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་དྲུག་པ་སྤངས་པའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པ་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་ཞུགས་ཤིང་དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའོ། །འགྲེལ་པར་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མཐར་གྱིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ། །འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་པ་སྤངས་པའི་འོག་ཏུ་སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་ཞུགས་ཤིང་དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་འབྲས་གནས་བཞི་དང་ཞུགས་པ་བཞི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མེད་ན་འཕགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལམ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཏེ་རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་པ་ནི་ལུང་གི་ཆོས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་མིན་ན་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ ཞེས་པ་མི་འགྱུར་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལས་སངས་རྒྱས་
Chinese
也应如前一样了知。然而，见道所断的集和灭，除了最初的两个见和最后一个见之外，有七七个微细的差别；道所断的，除了最初的两个见之外，有八个微细的差别。这八十八个微细的差别，因为不依赖于已经现量见到真谛的串习，仅仅是现量见到真谛就断除，所以被称为见所断。如同现量见到真谛一样，后来通过串习而断除的，是修所断。欲界所包括的贪欲、嗔恚、我慢和无明四种，以及色界和无色界所包括的，除了嗔恚之外的三种，共有十种。这些在欲界、四禅和四无色界这九地中，如前所说，分为九九八十一种烦恼，每一个烦恼都有对治的无间道和解脱道两种。一来向是见道之后，为了获得先前所说的一来果而进入并安住于加行道。断除了欲界的第六种修所断之后，圣者为了获得欲界的第九种修所断的对治解脱道之前的不来果，而进入并安住于它的加行道。论释中这样说，是就果位逐渐获得的方面而言。断除了欲界的第九种修所断之后，为了获得有顶的第九种修所断的对治解脱道之前的阿罗汉果，而进入并安住于它的加行道。第三，如果不存在四种果位安住者和四种入道者这八种补特伽罗，那么僧伽宝就不存在。如果因为不存在圣谛，所以不存在这八种补特伽罗，那么作为圣者之法的圣法也不存在。其中，灭是果，道是进入它的法，即证悟之法。阐明这些的教法是圣教之法。如果不存在圣法，那么佛如何存在呢？ 这不会改变，因为通过与圣法相符的法的精进，通达一切法而成为佛陀。
English
It should also be understood as before. However, the afflictions to be abandoned by seeing of origination and cessation have seven subtle distinctions each, except for the first two views and the last one; the afflictions to be abandoned by seeing of the path have eight subtle distinctions, except for the first two views. Those eighty-eight subtle distinctions are called what is to be abandoned by seeing because they are abandoned merely by directly seeing the truths, without depending on the habituation of having already directly seen the truths. What is abandoned later through habituation, just as directly seeing the truths, is what is to be abandoned by meditation. The four that belong to the desire realm—desire, anger, pride, and ignorance—and the three that belong to the form realm and the formless realm, except for anger, are ten in total. These are in the nine grounds—the desire realm, the four concentrations, and the four formless realms. As previously explained, each of the afflictions divided into nine groups of nine also has two antidotes: the path of immediate non-obstruction and the path of complete liberation. The once-returner enterer is one who, after the path of seeing, has entered into and abides in the application for the sake of the fruit of the once-returner, as previously explained. After abandoning the sixth affliction to be abandoned by meditation in the desire realm, a noble one enters into and abides in the application for the sake of the fruit of the non-returner, prior to the antidote path of complete liberation of the ninth affliction to be abandoned by meditation in the desire realm. The commentary explains it in this way, taking into account the gradual attainment of the fruit. After abandoning the ninth affliction to be abandoned by meditation in the desire realm, one enters into and abides in its application for the sake of the fruit of the arhat, prior to the antidote path of complete liberation of the ninth affliction to be abandoned by meditation at the peak of existence. Thirdly, if those eight individuals—the four fruit-abiders and the four enterers—did not exist, then the Sangha Jewel would not exist. If those eight individuals did not exist because the noble truths did not exist, then the sacred Dharma, which has become the Dharma of the noble ones, would also not exist. Among these, cessation is the fruit, and the path is the Dharma of entering into it, that is, the Dharma of realization. The teaching that clarifies these is the Dharma of scripture. If the sacred Dharma does not exist, how could the Buddha exist? This will not change, because the Buddha became enlightened from having mastered all the Dharma through diligence in the Dharma that is in accordance with the sacred Dharma.
Tibetan
སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་འདུན་མེད་པ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི་བཞི་སྟེ། དང་པོ་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་དེ་ལ་འབུལ་བ་དང་རིམ་འགྲོ་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་སོགས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་འཐོབ་དགོས་པའོ། །ཡང་ན་དགེ་འདུན་མེད་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་སོགས་མེད་ལ་དེ་དག་སྔར་མ་ཐོབ་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ལུགས་ལྟར་ན་དགེ་འདུན་མེད་ན་སངས་རྒྱས་མེད་པ་ཆེས་གསལ་ལོ། །ལུང་བར་མ་འདོན་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་གཞི་ཆེན་པོ་ལས་སའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེས་པར་སྨྲ་བ་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དོན་དེ་ཉིད་ཆེས་གསལ་ལོ། །དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་རྩོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་བརྗོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱི་དོན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་དང་བསོད་ནམས་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་མི་ཕྲད་བ་དང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་དགེ་བ་དང་ཆོས་དགེ་བ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཡང་མེད་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་གྱིས་ཤིག་ཟོ་ཞིག་འདུག་ཅིག་སོང་ཞིག་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀུན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་མི་ལེགས་སོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །སྔར་རབ་བྱེད་དང་པོ་ནས་ཉེར་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚེ། དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་སྐྱེ་འཇིག་དང་འཆིང་གྲོལ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བཀག་གོ་སྙམ་ནས་རྩོད་པའོ། །གཉིས་
Chinese
是轉變的緣故。如果沒有僧伽，佛如何存在呢？不會轉變的方式有四種：第一，從僧伽的親近侍奉中，積累智慧的資糧，以及對其供養、服侍和皈依等，從而積累福德的資糧，必須由此才能獲得佛果。或者，如果沒有僧伽，就沒有入流果等，如果沒有事先獲得這些，就不能獲得佛果。世尊也必定會證入某些果位。或者，世尊也是無學的僧伽，如同某些部派所說的，佛等是比丘的僧伽。按照他們的觀點，如果沒有僧伽，就沒有佛，這非常明顯。那些不引用經典的人，從大根本中，在《地的安立》中說，菩薩安住於初地，說生起了見道，認為屬於僧伽的範疇。那樣的話，那個意義也非常明顯。這些是聲聞部派的爭論，所以是講述他們按照自己的觀點如何說的。因此，如果說空性的意義是難以獲得、偶爾出現、福德淺薄的人無法遇到，而且因為價值昂貴，那麼這也會損害三寶——佛、法、僧。第二，此外，如果像這樣說一切法以自性成立，因此是空性的，那麼在那個時候，因為包含在一切之中，非法的、不善的和法的、善的二者的果報，可意和不可意也沒有了。世俗的言辭，如「做這個、吃那個、坐下、走開、過來」等等，也因為包含在一切之中，所以會損害所有這些，因此這種如是宣說的空性之理是不好的，他們這樣抱怨。之前從第一品到第二十三品，以理證確定了內外一切法都沒有以自性成立的自性時，他們認為僅僅在那時，以辨別成立與不成立的理證，生滅和束縛解脫等一切行為都被遮止了，因此而爭論。第二
English
It is because of transformation. If there is no Sangha, how can there be a Buddha? There are four ways in which it does not transform: First, from the close service of the Sangha, accumulating the accumulation of wisdom, and offering, serving, and taking refuge in it, thereby accumulating the accumulation of merit, one must obtain Buddhahood from this. Or, if there is no Sangha, there is no stream-enterer, etc., and if one has not obtained these beforehand, one cannot obtain Buddhahood. The Blessed One will also certainly enter into some fruits. Or, the Blessed One is also a non-learner Sangha, as some sects say, the Buddha, etc., are the Sangha of monks. According to their view, if there is no Sangha, there is no Buddha, which is very clear. Those who do not quote the scriptures, from the great root, in the "Establishment of the Earth," say that the Bodhisattva abides on the first ground, saying that the path of seeing has arisen, and considers it to belong to the category of the Sangha. In that case, that meaning is also very clear. These are the disputes of the Sravaka sects, so it is telling how they speak according to their own views. Therefore, if one says that the meaning of emptiness is difficult to obtain, occurs occasionally, and those with little merit cannot encounter it, and because it is expensive, then this will also harm the Three Jewels—Buddha, Dharma, and Sangha. Second, furthermore, if one says that all dharmas are established by their own nature, therefore they are empty, then at that time, because they are included in everything, the results of non-dharmic, unwholesome, and dharmic, wholesome, both desirable and undesirable, are also not there. Worldly words, such as "do this, eat that, sit down, go away, come here," etc., also because they are included in everything, will harm all of these, therefore this reason of emptiness as it is proclaimed is not good, they complain like this. Before, from the first chapter to the twenty-third chapter, when it was determined by reasoning that all internal and external dharmas do not have a self-nature established by their own nature, they thought that only at that time, by the reasoning that distinguishes establishment and non-establishment, all actions such as arising and ceasing, and bondage and liberation, were prevented, therefore they argued. Second