Tibetan
ནོ། །བཞི་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་དྲུག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཟུགས་སུ་རུང་བས་གཟུགས་དང་སྒྲོགས་ཤིང་སྟོན་པས་སྒྲ་དང་བྲོ་ཞིང་མྱང་བས་རོ་དང་བརྡུབ་ཅིང་བསྣམ་པར་བྱ་བས་དྲི་དང་རེག་པར་བྱ་བས་རེག་བྱ་དང༌། མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་སམ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱང་ངན་ལས་འདས་པ་འཛིན་པས་ཆོས་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་འདིར་གནས་པས་གཞི་སྟེ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ན་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་སེམས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་ཞེ་སྡང་དང་སེམས་གཏི་མུག་ཏུ་བྱེད་པས་གཏི་མུག་གི་ནི་གཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ ལ་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་འདོད་ཆགས་དང་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཞེ་སྡང་དང་རྟག་བདག་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་གཏི་མུག་སྐྱེའོ། །དེ་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞིར་བཏགས་པ་བདེན་མོད་ཀྱང་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རོ་དང་རེག་པ་དང་དྲི་དང་ཆོས་དག་འབའ་ཞིག་སྟེ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་ན་དམིགས་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས། ཆགས་སྡང་གི་རྒྱུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་གི་ཚེ་དེ་དག་དྲི་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་བཞིན་དུ་དེར་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པ་དེའི་ཚེ། ཡུལ་དྲུག་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ་སྟེ་དེ་དག་གི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་དང༌། མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་འབྱུང་བར་ཡང་ནི་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཏེ་རྟེན་ལོག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། ངར་འཛིན་ལས་བྱུང་ཕུང་པོ་རྣམས། །ངར་འཛིན་དེ་ནི་དོན་དུ་བརྫུན། །གང་གི་ས་བོན་བརྫུན་པ་དེའི། །སྐྱེ་བ་བདེན་པ་ག་ལ་ཞིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ནི་རྟེན་ལོག་པ་ཡིན་པས་སྡུག་མི་སྡུག་གི་མཚན་མ་བརྫུན་པར་སྟོན་པའི་རིགས་པའོ། །ད་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ གྱིས་ཀྱང་བརྫུན་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ན་སྡུག་མི་སྡུག་ནི་རིང་ཐུང་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ཡོད་ཀྱི་མ་ལྟོས་པར་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ནི་མི་སྡུག་པ་གང་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ལྟོས་ནས་སྡུག་པ་ཞེས་གདགས་པ་སྟེ་གཞག་པར་བྱ་བའི་ལྟོས་ས་མི་སྡུག་པ་ནི། སྡུག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡོད་པ་མིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་སྡུག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ན་སྟེ། ཡུལ་མི་སྡུག་པ་སྡུག་པ་ལ་ལྟོས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ལ་ལྟོས་ས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་ལྟོས་ཆོས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་སྡུག་པ་གང་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ལྟོས་ནས་མི་སྡུག་པར་གདགས་པ་སྟེ་གཞག་པར་བྱ་བའི་ལྟོས་ས་སྡུག་པ་ནི། མི་སྡུག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡོད་པ་མིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཙམ་གྱི་འདོད་ཆགས་ཡོད་པ་དག་པར་འགྱུར་ལ། མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཞེ་སྡང་ཡོད་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡུལ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ལ་དགག །དེ་ལྟར་འགོག་པ་དོན་ཆེ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟག་འཛིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །འཛིན་པ་ཙམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་གོ་སྙམ་པ་དང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེའོ་སྙམ་པ་དང༌། ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འཛིན་པ་དང་ཕུང་པོ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་བཞི་ནི་གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མས་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་བྱེད་ལ་གཞན་གསུམ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དུའང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྟག་པས་སྟོང་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་ན། ཕུང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་སྟོང་པ་ལ་མི་རྟག་པར་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མིན་པས་ཕུང་པོ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་གསུམ་ལའང་སྦྱར་ཏེ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བདེའོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན། །སྟོང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་མིན་པས། །འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ལོག་བ་ཡིན། ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འགྲེལ་ཆེན་
Chinese
否。第四，如果有人说，烦恼的自性是存在的，因为它们的六种对境的自性是存在的。对此，能被看见的色，能被听到和宣说的声，能被品尝的味，能被嗅到的香，能被触碰的触，以及执持自性或者执持诸法之胜妙涅槃的法，这六种行相住于此处，是为基础，是对境。因为什么呢？因为能使心欢喜是贪，能使心不悦是嗔，能使心愚昧是痴的基础。因为对它们执著为可爱的行相而生贪，执著为不可爱的行相而生嗔，执著为常、我等而生痴。你们将这些立为烦恼的基础是真实的，但是色、声、味、触、香、法等仅仅是假立而已，没有自性成立。如果自性不存在，那么这个对境如何存在呢？虽然自性不存在，但对境就像乾闼婆城、阳焰和梦境一样。第五，分为两部分：破斥贪嗔之因自性成立，破斥痴之因自性成立。第一部分：当它们像乾闼婆城等一样，从颠倒中自性不存在，仅仅是对境的时候。六境就像幻化的人和影像一样，对于它们，可爱的相和不可爱的相的自性存在，怎么会发生呢？不会发生，因为是由颠倒的所依而产生的。如是说：‘从我执产生蕴，我执于义是虚妄，其种子是虚妄者，其生怎会是真实？’这些是颠倒的所依，因此是显示可爱与不可爱之相虚妄的理证。现在将以互相依赖的理由来显示其虚妄：此处可爱与不可爱就像长短一样，是互相观待而存在的，不观待则不存在。因此，不悦意是依赖于什么，也就是观待而安立为悦意的呢？
English
No. Fourth, if someone says that the nature of afflictions exists because the nature of their six objects exists. To this, the form that can be seen, the sound that can be heard and proclaimed, the taste that can be tasted, the smell that can be smelled, the touch that can be touched, and the dharma that holds the characteristics or holds the supreme nirvana of all dharmas, these six aspects reside here, are the basis, are the objects. Why? Because what makes the mind happy is attachment, what makes the mind unhappy is aversion, and what makes the mind ignorant is the basis of ignorance. Because attachment arises from clinging to them as lovely aspects, aversion arises from clinging to them as unlovely aspects, and ignorance arises from clinging to them as permanent, self, and so on. It is true that you establish these as the basis of afflictions, but form, sound, taste, touch, smell, and dharma are merely imputed, and there is no self-nature established. If self-nature does not exist, then how does this object exist? Although self-nature does not exist, the object is like a city of gandharvas, a mirage, and a dream. Fifth, it is divided into two parts: refuting that the cause of attachment and aversion is established by self-nature, and refuting that the cause of ignorance is established by self-nature. The first part: when they are like a city of gandharvas, etc., and there is no self-nature from inversion, and it is only an object. The six realms are like an illusionary person and an image, and for them, the nature of lovely and unlovely aspects exists, how can it happen? It will not happen, because it is produced by the inverted basis. As it is said: 'The aggregates arise from the clinging to self, the clinging to self is false in meaning, whose seed is false, how can its birth be true?' These are the inverted basis, therefore it is the reasoning that shows the aspects of lovely and unlovely to be false. Now, the reason for mutual dependence will also be used to show its falsity: here, lovely and unlovely are like long and short, they exist in mutual dependence, and they do not exist without dependence. Therefore, what does unpleasantness depend on, that is, what is it dependent on to be established as pleasant?
Chinese
所依处不悦意，如果不是不依赖悦意而存在，因此，境悦意以自性存在是不合理的。如果境不悦意依赖悦意，则以自性不存在，如果所依处以自性不存在，则所依之法以自性存在是相违的缘故。境悦意依赖于什么，即依赖而安立为不悦意的所依处悦意，如果不是不依赖不悦意而存在，因此，不悦意以自性存在是不合理的。这样，如果悦意的相以自性存在不是，则仅仅其因的贪欲存在就成为清净。如果不悦意的相以自性存在不是，则其因的嗔恨如何存在，因为没有因的缘故。第二，有四：破除颠倒以自性成立；破除具有颠倒以自性成立；观察颠倒之境有无而破除；如是遮破显示意义重大。第一，有三：破除执常颠倒以自性成立；破除执无常非颠倒以自性成立；破除仅仅执著以自性成立。第一是：此处有四颠倒，即五蕴刹那刹那坏灭且无常，却认为常；取蕴是痛苦，却认为乐；身体不净，却执为净；蕴与我的体性不符，却执为我。这四者是愚痴之因。其中，执我，是愚痴的同类，前者作为后者的因，其他三者也成为俱生之缘。如果说，蕴空性无常，却执著为常，这样安立为颠倒。如果蕴以自性存在空，则无常不是以自己的体性存在，那么执蕴为常，怎么能是颠倒以自性成立呢？不是的。同样，其余三者也类推。如果说，痛苦是快乐，这样执著是颠倒，空性中痛苦不存在，那么执著怎么会是颠倒呢？以这样的方式。大疏。
English
The object of dependence, unpleasantness, if it does not exist without depending on pleasantness, therefore, it is not reasonable for the realm of pleasantness to exist by its own nature. If the realm of unpleasantness depends on pleasantness, then it does not exist by its own nature, and if the object of dependence does not exist by its own nature, then it is contradictory for the dependent dharma to exist by its own nature. The realm of pleasantness depends on what, that is, the object of dependence, pleasantness, which is relied upon and established as unpleasant, if it does not exist without depending on unpleasantness, therefore, it is not reasonable for unpleasantness to exist by its own nature. Thus, if the characteristic of pleasantness does not exist by its own nature, then the attachment that is merely its cause will become pure. If the characteristic of unpleasantness does not exist by its own nature, then how can the hatred that is its cause exist, because there is no cause. Second, there are four: refuting the establishment of inversion by its own nature; refuting the establishment of possessing inversion by its own nature; examining the existence or non-existence of the object of inversion and refuting it; thus, showing that refuting is of great significance. First, there are three: refuting the establishment of the inversion of clinging to permanence by its own nature; refuting the establishment of clinging to impermanence as non-inversion by its own nature; refuting the establishment of mere clinging by its own nature. The first is: here there are four inversions, namely, the five aggregates are destroyed moment by moment and are impermanent, but one thinks they are permanent; the aggregates of appropriation are suffering, but one thinks they are happiness; the body is impure, but one clings to it as pure; the aggregates do not conform to the nature of self, but one clings to them as self. These four are the cause of ignorance. Among them, clinging to self is of the same kind as ignorance, the former acts as the cause of the latter, and the other three also become co-emergent conditions. If it is said that the aggregates are empty of permanence and are impermanent, but one clings to them as permanent, thus establishing it as inversion. If the aggregates are empty of existence by their own nature, then impermanence does not exist by its own nature, so how can clinging to the aggregates as permanent be established as inversion by its own nature? It is not. Similarly, the remaining three are also inferred. If it is said that suffering is happiness, thus clinging is inversion, suffering does not exist in emptiness, so how can clinging be inversion? In this way. Great Commentary.