Tibetan
་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྙོག་པ་ཅན་ལས་གཏི་མུག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་ཀུན་རྟོག་ལས་སྐྱེ་བར་ཤེས་སོ། །གང་དག་ཡུལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་ལས་མེད་དེ། ཆགས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་ནི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་སྡུག་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འབྱུང་བ་ཞིག་ན་ཡུལ་སྡུག་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་མེད་དེ་དེ་ཡང་དོན་དམ་ པར་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་དགག་བྱ་ལ་ཡང་དག་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་བཀག་ན་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏེ་གཞན་ལ་ཡང་འདྲའོ། །གཏི་མུག་གི་རྒྱུའི་ཀུན་རྟོག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཀུན་རྟོག་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་དེ། །སློབ་དཔོན་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་དོན་དུག་གསུམ་ལས་འབྱུང་བས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་ལན་དུ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པས་དེ་འགོག་པར་མཛད་ཅིང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་གཉིས་སུ་འཆད་དོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་དབུ་མ་བས་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཞེད་ལ་དངོས་པོར་སྨྲ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྨྲ་བས་སྒོ་གཉིས་ཀ་ནས་བཤད་དུ་རུང་བས་མི་འགལ་ལ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་བའི་རང་འགྲེལ་དུ་སྡུག་པ་སོགས་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དུག་གསུམ་གྱི་རྒྱུར་གསུངས་སོ། །རྣམ་རྟོག་གི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པས་སྟོང་པ་བསྒྲུབ་སླ་བས་དེ་ཉིད་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཡང་གསུངས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། གང་ཕྱིར་དེར་ཆགས་དེར་སྡང་དེར། །རྨོངས་པ་དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ནི། །རྣམ་རྟོག་གིས་བསྐྱེད་རྣམ་རྟོག་ཀྱང༌། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བདག་རྟེན་དུ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དགག །སེམས་རྟེན་དུ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་གི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ མེད་པ་ནི་བདག་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བདག་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་རྩིག་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཉོན་མོངས་འདི་དག་རྟེན་གང་ཞིག་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་རྟེན་མེད་པར་མད་དོ། །རྟེན་དེ་ཡང་བརྟགས་པ་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཡིན་ན་དེ་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཀག་ཟིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་བདག་གམ་གང་ཟག་འགའ་ཡང་མེད་པར་ནི་རྟེན་གང་གི་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྟེན་སྔར་གྲུབ་པ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ལ་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱང༌། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་སེམས་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རང་གི་ལུས་ལ་ལྟ་བའི་འཇིག་ལྟས་བཟུང་བའི་ཡུལ་གྱི་བདག་དེ་རྣམ་པ་ལྔར་དཔྱད་པ་ན་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་ཉིད་སེམས་བྱུང་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མི་རིགས་ཏེ་གཞན་དུ་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ རང་མཚན་གྱིས་གཞན་དུ་ཡང་མེད་དེ་གཞན་དུ་ནི་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །རང་གི་ལུས་ལ་ལྟ་བའི་འཇིག་ལྟས་བཟུང་བའི་བདག་རྣམ་པ་ལྔར་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་མེད་པ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་འདི་ནི་ཞར་ལ་བྱུང་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ་དེའི་རྒྱུ་སྡུག་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡུལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་གང་དག་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་
Chinese
因为说“不如理作意”，又说“从杂染作意产生愚痴”，所以知道愚痴是从分别念产生的。那些依靠可爱的、不可爱的和颠倒的境而产生的，都不是自性有的。如果贪等是自性成立的，那么因为自性是不改造的，并且不观待其他的因缘。如果不是依靠可爱的境等而不产生的，那么就依靠可爱的境等而产生了。因此，贪等烦恼那些不是真实存在的，那也是胜义中无有和自性无有的意思。这显示了对于所破，如果不加上真实等差别，遮破是不可以的，对于其他的也是一样。愚痴之因的分别念是颠倒，将在后面阐述，而贪嗔二者之因的分别念，是以可爱和不可爱之相妄加执着的非理作意。其他两位论师以第一颂的意义，作为从三毒产生，所以是自性有的答复，而以第二颂遮破它，并且阐述为可爱和不可爱的颠倒。中观师认为果从因生是自性无有的成立之因，而有部师认为果从因生是自性有的成立之因，因此从两个方面说都可以，没有相违。在《七十空性论》的自释中，说可爱等三者依次是三毒之因。由于由分别念的自在而生起，因此以自相有而容易成立空性，所以那本身也说是它的成立之因。如《七十空性论》中说：何于彼贪何于彼嗔，何于彼痴故彼等，由分别生分别亦，真实性中实无有。第二（遮破烦恼），分二：以无我作为所依的理证来遮破，以无心作为所依的理证来遮破。第一是：我的有和无，无论如何也不是自性成立的，这在观察我等中已经说过了。因为那没有的缘故，依靠我之上的烦恼们的有和无，自性成立又如何呢？
English
Because it is said, "Non-virtuous attention," and it is said, "From defiled attention, ignorance arises," therefore it is known that ignorance arises from conceptual thought. Those that arise relying on attractive, unattractive, and inverted objects are not inherently existent. If attachment and so on were established by their own nature, then because their own nature is unconditioned and does not depend on other causes and conditions. If they did not arise relying on attractive objects and so on, then they would arise relying on attractive objects and so on. Therefore, those afflictions such as desire are not truly existent; that is also the meaning of being non-existent in ultimate truth and non-existent by nature. This shows that it is not permissible to negate the object to be negated without adding distinctions such as "true"; it is the same for others as well. The conceptual thought that is the cause of ignorance is inverted, which will be explained later, while the conceptual thought that is the cause of attachment and aversion is non-virtuous attention that superimposes characteristics of attractiveness and unattractiveness. Two other teachers responded to the meaning of the first verse, saying that it arises from the three poisons and is therefore inherently existent, while the second verse refutes this and explains it as the inversion of attractiveness and unattractiveness. The Madhyamikas consider the arising of the effect from the cause to be proof of the absence of inherent existence, while the proponents of entities say that the arising of the effect from the cause is proof of inherent existence, so it can be explained from both perspectives without contradiction. In the auto-commentary on the Seventy Stanzas on Emptiness, it is said that the three, attractiveness and so on, are the causes of the three poisons in sequence. Because it is easy to establish emptiness since it arises under the power of conceptual thought and is inherently characterized, it is also said to be the proof of that. As it is said in the Seventy Stanzas on Emptiness: "Wherever there is attachment, wherever there is aversion, wherever there is delusion, therefore those are produced by conceptual thought, and conceptual thought is not truly existent in reality." The second (refutation of afflictions) is divided into two: refutation by the reason of not having a self as a basis, and refutation by the reason of not having a mind as a basis. The first is: the existence and non-existence of the self, in whatever way, is not established by its own nature, which has already been explained in the examination of the self and so on. Since that does not exist, how can the existence and non-existence of the afflictions that rely on that self be established by their own nature?
Chinese
因此会存在，不会不改变。如果认为，因为我的存在和不存在在自性上是不存在的，那么烦恼的存在和不存在在自性上不成立的原因是什么呢？烦恼就像墙上的图画一样，需要依靠分别念才能产生，因此这些烦恼会成为哪个所依的？没有所依是不可能的。如果观察那个所依，如果是我或者一个有情，那么这在之前已经详细地遮止了，因此不是自性成立的存在。在没有所依的我或者任何补特伽罗的情况下，任何烦恼都不是自性存在的。第二，如果既不承认烦恼的所依先前成立，也没有作为所依的我，但是，烦恼依靠具有烦恼的心而产生，并且那个心也与烦恼同时产生，他们会这样说。就像观察执著自身为对象的坏聚见时，我以五种方式观察是不存在的，同样地，作为烦恼的烦恼，对于作为烦恼对象的有烦恼者来说，也是以五种方式不存在的。因此，认为具有烦恼的心本身就是心所烦恼是不合理的，因为那样会变成作者和所作成为一体。那两者 在自相上也不是他体，因为如果成为他体，就会变成不观待。因为在自性上无论是一还是异都不存在，所以相互依存和具有所依性在本体上也是不存在的。就像观察执著自身为对象的坏聚见时，我以五种方式不存在一样，具有烦恼的心对于烦恼以五种方式不存在，如前所述，结合起来，这只是顺便提及的。第三，如果认为烦恼在自性上存在，因为它们的因可爱、不可爱和颠倒在自性上存在。可爱、不可爱和颠倒等对境不是从自己的自性，也就是不是本体上存在的，因为它们是缘起，并且它们会被遮止为自性存在。因此，依靠可爱、不可爱和颠倒而产生的任何烦恼都不是自性存在的。
English
Therefore, it will exist and will not change. If one thinks, since my existence and non-existence are not inherently existent, what is the reason why the existence and non-existence of afflictions are not established inherently? Afflictions are like drawings on a wall, they need to rely on conceptualization to arise, so to which basis will these afflictions belong? It is impossible without a basis. If that basis is examined, if it is a self or a sentient being, then this has already been extensively refuted, so it is not an inherently established existence. Without a basis of a self or any person, none of the afflictions are inherently existent in any basis. Secondly, if one does not admit that the basis of afflictions is previously established, and there is no self as a basis, but afflictions arise relying on the afflicted mind, and that mind also arises simultaneously with the afflictions, they will say so. Just as when examining the view of the aggregates clinging to one's own body, the self of the object is examined in five ways and is found not to exist, similarly, the afflictions that cause affliction do not exist in five ways for the afflicted one who is the object of affliction. Therefore, it is unreasonable to think that the afflicted mind itself is a mental affliction, because otherwise the agent and the action would become one. Those two are also not different in their own characteristics, because if they were different, they would become independent. Since there is neither one nor other in nature, mutual dependence and having a basis are also non-existent in essence. Just as when examining the view of the aggregates clinging to one's own body, the self is non-existent in five ways, similarly, the afflicted mind is non-existent in five ways for the afflictions, as mentioned before, combine them, this is just mentioned in passing. Thirdly, if one thinks that afflictions exist inherently, because their causes, the attractive, unattractive, and inverted, exist inherently. The objects of attractive, unattractive, and inverted are not from their own nature, that is, they are not existent in essence, because they are interdependent, and they will be refuted as inherently existent. Therefore, any afflictions that arise relying on the attractive, unattractive, and inverted are not inherently existent.