Tibetan
། །དང་པོ་ནི། བལྟ་བྱ་གཟུགས་དང་ལྟ་བ་མིག་དང་ལྟ་བ་པོ་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་མིག་དང་གཟུགས་སམ་མིག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཟུགས་ཏེ་གཉིས་གཉིས་དང༌། དེར་མ་ཟད་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་སོགས་གསུམ་ལ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པའམ་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པར་བྱ་བའམ་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པར་བྱ་བ་ཡང་གཉིས་གཉིས་དང་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷག་མ་ཉན་པ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའང་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་སྦྱར་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་གཉིས་དང་གསུམ་ཆར་ཕྲད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་ཕྲད་པ་དགག །གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་དཔྱད་ནས་ཕྲད་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྦྱོར་བ་དགོད་པ། ཚུལ་དེ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བ། གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་ཕན་ཚུན་དུ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དགོས་ན་ཞེས་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ཤིང༌། གང་གི་ཕྱིར་བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་བཀོད་ནས་དེ་དག་ལ་ཕྲད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ལ་གཞན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་ཟླ་བོ་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྲད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྲད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྟན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྟགས་དགོད་པ་དང༌། དེ་ལ་སྐྱོན་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། བུམ་པ་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་གཞན་དེ་ནི་གཞན་སྣམ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དུ་འཇོག་གོ །གཞན་ས་སྣམ་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གཞན་བུམ་པ་ནི། སྣམ་བུ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་དུ་འཇོག་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་དགོས་པར་སྔོན་དུ་བསྒྲུབས་ནས། ཆོས་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་ས་དེ་ལས་གཞན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་བར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ཁྱབ་པ་སྤྱིར་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བུམ་པ་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ཡིན་པ་ཡང་སྣམ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣམ་བུ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ གཞན་དུ་ཡོད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ལ་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་སྤང་བ། མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བུམ་པ་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེ་སྣམ་བུ་ལ་བརྟེན་པ་དང་ལྟོས་པའང་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡོང་བ་ཡང་ཡིན་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་བུམ་པ་ནི་གཞན་སྣམ་བུ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གཞན་སའི་སྣམ་བུ་ལ་ལྟས་པ་མེད་པར་བུམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་ཡང༌། སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །འདི་ནི་སྣམ་བུ་ལ་ལྟོས་མི་ལྟོས་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་ལ་བུམ་པ་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེ་སྣམ་བུ་ལ་ལྟོས་ཤིང༌། གཞན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་གིས་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་གཞན་སྣམ་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ནི། བུམ་པ་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་པ་ཡོད་པ་མིན་པ། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་བུམ་པ་དེ་སྣམ་བུ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བཟློག་པ་འཕེན་ནོ། །རིགས་པ་དེ་དག་ནི་བརྒྱ་པ་ལས། གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཡོད་པ། །དེ་ནི་རང་དབང་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ཀུན་རང་དབང་མེད་པ་སྟེ། །དེས་ན་བདག་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཏེ་བདག་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་འགྲེལ་བས་བཤད་དོ། །འདིར་འགྲེལ་པ་ལས་བུམ་པ་སྣམ་བུ་ལས་ གཞན་ཡིན་པ་དེ་སྣམ་བུ་ལ་ལྟོས་ལ་བུམ་པའི་ངོ་བོ་འགྲུབ་པ་སྣམ་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ལྟོས་འགྲུབ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །མགོ་མཇུག་ཀུན་ཏུ་འོང་བའི་རིགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དཀའ་གནས་ཡིན་པས་ཡང་ཡང་དྲན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མི་འདོད་ན། གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན། །ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་གནས་ཏེ་གཞན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་དྷ་པཱ་ལ་ཏ་ལས་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་འགྲེལ་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་
Chinese
第一，所见之色、能见之眼、见者之识，此三者中，眼与色，或眼与识，或识与色，二二者，不仅如此，三者全部同时相遇，其自性并非存在。如对能见等三者所说，同样，贪欲与贪著，或贪欲与所贪著，或贪著与所贪著，也是二二者，三者全部也应视为不会同时相遇。如是，如前所说，剩余的烦恼，如嗔恨和愚痴等，以及剩余的生处，如听者、能听者和所听等，以三种方式结合，二二者和三者相遇，其自性并非存在。第二分为二：以他性本无而破相遇；以一与异之考察而破相遇。第一分为三：立宗；将此理用于其他；成立理由。第一是： 若相遇自性存在，则彼此互为他者也应自性存在，如是成立反向周遍。何以故？因所见等对他者并非自性存在，故彼等相遇非自性存在，如是立誓言。第二是：不仅所见等作为因果之事物，他者非自性存在，而且瓶毡等任何事物，与任何伴侣一同，作为他性自性存在也不合理。故彼等也彼此相遇非自性存在，如是暗示，意在显示一切事物相遇皆非自性存在。第三分为二：立宗和遣除过失。第一是：说瓶子异于毡布，此异乃是依赖于毡布而安立为异。若无须依赖毡布，则瓶子不会异于毡布，如是安立一切异皆须依赖于他者而安立，先前已成立。
English
Firstly, among the three—the object to be seen (form), the seer (eye), and the one who sees (consciousness)—pairs such as eye and form, eye and consciousness, or consciousness and form, and moreover, all three together, do not inherently exist as things that can simultaneously meet each other. Just as it was explained for the three, such as the seer, similarly, desire and attachment, or desire and the object of attachment, or attachment and the object of attachment, these pairs, and all three together, should be regarded as not simultaneously meeting each other. Likewise, as previously stated, the remaining afflictions such as hatred and delusion, and the remaining sources of arising such as the listener, the one who listens, and the object to be listened to, when combined in three ways, the pairs and all three meeting each other do not inherently exist. The second part has two sections: refuting meeting due to the other not existing inherently; and refuting meeting by examining oneness and otherness. The first has three parts: stating the proposition; applying this principle to others; and establishing the reason. The first is: If meeting were to inherently exist, then each other would also have to inherently exist as separate entities, thus establishing the reverse pervasion. Why? Because the other in things like the object to be seen does not inherently exist, therefore, meeting in them does not inherently exist, thus stating the commitment. The second is: Furthermore, not only do things like the object to be seen, which exist as cause and effect, lack inherent otherness, but also any object like a pot or a cloth, together with any companion, cannot reasonably exist inherently as separate entities. Therefore, meeting in them is also not inherently existent, thus implying that the intention is to show that meeting in all things is not inherently existent. The third part has two sections: stating the reason and refuting faults. The first is: When we say that a pot is different from a cloth, that difference is established by relying on the cloth. If the pot did not need to rely on the cloth, then the pot would not be different from the cloth, thus establishing that all establishments of difference must rely on the other, which has already been established.
Chinese
因此，普遍地说，任何事物依赖于什么而存在，都不应与作为依据的事物在自性上有所不同。然后，将这一点应用于具体事物：瓶子之所以不同于布匹，也是因为它依赖于布匹，所以它在本质上不是与布匹不同的。第二部分分为两点：消除不确定的过失，消除未成立的过失。第一点是：如果瓶子不同于布匹，既依赖于布匹，又依赖于布匹，而且本质上也是不同的，那有什么问题呢？如果作为“他者”的瓶子，在本质上不同于作为“他者”的布匹，那么，在这种情况下，即使没有依赖于作为“他者”的布匹，仅仅是瓶子本身，也可以使用“不同于布匹”这样的术语，这是不可能看到的。这两种情况，依赖于布匹和不依赖于布匹，是直接矛盾的。瓶子不同于布匹，依赖于布匹，如果这个“他者”是依靠自己的本质而成立的，那么它就会因为自己的本质而独立成立，这与依赖于他者是矛盾的。这不是理所当然的，因为没有不依赖于作为“他者”的布匹，瓶子就会变得不同于布匹的情况。因此，瓶子在本质上不是不同于布匹的，这是反驳。这些道理在《百论》中说：“依赖于何而生，则不成为自主。此皆无自主，故我非有。”这里解释说，“我”是指依靠自己的本质而成立的自性。这里，正如注释中所说，瓶子不同于布匹，是依赖于布匹的，而瓶子的本质成立是不依赖于布匹的，因此，必须区分依赖成立与否的差别。始终贯穿始终的非共同道理是难点，所以要反复思考。如果你们根本不承认任何“他者”，那么，说“他者依赖于他者而为他者”又怎么说得通呢？因为这是互相依赖而成立的“他者”，所以安住在世俗的名称上，才说“他者”。佛护（Buddhapālita）也说：“因为世间的名称的缘故，才是他者。”这里，注释中说：“世间的共
English
Therefore, it is generally stated that whatever exists in dependence on something should not be inherently different from that which serves as the basis. Then, this is applied to specific things: the reason why a pot is different from cloth is also because it depends on the cloth, so it is not essentially different from the cloth. The second part is divided into two points: eliminating the fault of uncertainty, and eliminating the fault of non-establishment. The first point is: if the pot is different from the cloth, both dependent on the cloth and relying on the cloth, and also essentially different, what is the problem? If the pot as "other" is essentially different from the cloth as "other," then, in this case, even without relying on the cloth as "other," the term "different from cloth" could be used for the pot alone, which is not seen. These two situations, depending on the cloth and not depending on the cloth, are directly contradictory. The pot is different from the cloth, dependent on the cloth, and if this "other" is established by its own essence, then it will be independently established by its own essence, which contradicts dependence on others. This is not a matter of course, because there is no situation where the pot becomes different from the cloth without depending on the cloth as "other." Therefore, the pot is not essentially different from the cloth, this is a refutation. These reasons are stated in the Hundred Treatises: "What arises in dependence on what, does not become autonomous. All of this is without autonomy, therefore I am not existent." Here it is explained that "I" refers to the self-nature that is established by its own essence. Here, as stated in the commentary, the pot is different from the cloth, dependent on the cloth, while the establishment of the pot's essence is not dependent on the cloth, therefore, the difference between dependence and non-dependence must be distinguished. The uncommon reasoning that runs through the beginning and the end is a difficult point, so it must be repeatedly contemplated. If you do not admit any "other" at all, then how can it be said that "the other depends on the other to be the other"? Because this is the "other" that is established by mutual dependence, it abides in worldly names, and therefore it is called "other." Buddhapālita also said: "Because of worldly names, it is the other." Here, the commentary says: "Worldly common