Tibetan
རང་ལ་ཟོང་མེད་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཐབས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀས་བཤད་དོ། །ཕ་རོལ་པོས་འདི་ལ་ནི་སྦྱིན་རྒྱུའི་ཟོང་མེད་པར་འདུག་སྙམ་པའི་བློ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་ཚིག་དེ་སྨྲས་པས་ན་བློ་དེ་བསྐྱེད་དུ་མི་རུང་བ་མིན་གྱི་ཟོང་མེད་པ་དེ་ཟོང་གཅིག་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ་པའི་བློ་དེ་བསྐྱེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ན་འདི་རྣམས་བདེན་པས་སྟོང་ངོ་སྙམ་དུ་བཟུང་དུ་མི་རུང་བ་མིན་གྱི་དངོས་པོ་བདེན་པས་སྟོང་པ་འདི་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་བཟུང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པའོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ན་ཡང་གསོར་མི་རུང་བར་གཞུང་འདིས་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི་མ་བརྟགས་པར་སྨྲ་བ་ཆེན་པོའོ། །སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་པའི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་ལ་གསུངས་ ལ་དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་བཟུང་བའམ་སྟོང་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ཙམ་ག་ལ་ཡིན། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགའ་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ། སྟོང་མིན་མེད་པར་སྟོང་པ་ནི། །གང་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཅིག་ཤོས་ནི། །མེད་པར་གཉེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ལ་དེའི་འགྲེལ་པར་གཞུང་འདི་ཡང་དྲངས་སོ། །སྔར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་གཞུང་སྔ་མ་དང་འདི་གཉིས་ཀྱིས་འགོག་པ་ཡིན་པས་བདག་མེད་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་འགོག་པ་གཏན་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞུང་གི་དོན་ལོག་པར་བཟུང་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མི་སྲིད་ཅེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང༌། སྲིད་ཀྱང་དེ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་བསྐྱངས་ན་མཚན་འཛིན་དུ་འགྲོ་བར་བཟུང་ནས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ངེས་པའི་ལྟ་བ་སྐྱོང་བའི་གེགས་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞུང་དེས་གསུངས་ཞེས་པའི་མདོའི་ཁུངས་ནི་དཀོན་བརྩེགས་ཀྱི་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དེ། །ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པ་དང༌། གང་མཚན་མ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། གང་སྨོན་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་སྨོན་པ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་ པར་གང་དག
Chinese
正如自己没有货物就无法让人相信一样，两位论师都这样说过。因为对方会产生“这个人没有可以布施的货物”的想法，所以说这句话，并不是不能产生这种想法，而是不能产生“没有货物就是一种货物”的想法。同样，在说明诸法并非自性存在时，并不是不能认为这些是空性的，而是不能认为“诸法是空性的”是真实的。因此，如果认为诸法是空性的，也是无法补救的，如果认为此论典是这样教导的，那就是极大的妄语。两位论师所说的“观空性”的意思，是指执着空性为实有，也就是执着空性为真实存在，或者执着空性为自性存在，怎么会仅仅是认为“没有自性”呢？《百论释》中也说：“如果空性是自性成立的，那么诸法就变成具有自性了，但事实并非如此。”其中说道：“非空无有空，从何而得生？如是他事无，何能有所对？”并在其注释中也引用了此论。以前声闻部承认空性是真实存在的，前后的论典都在遮破这一点，所以绝对不是仅仅遮破无我存在。如果这样错误地理解论典的意义，就会诽谤说胜义谛不存在，即使存在，如果对此产生坚定的信念，也会被认为是执着相，从而成为如实确定正见的巨大障碍。第二，该论典所说的经文的来源是《宝积经》的《无尽意菩萨经》。其中说道：“如果不是以空性使诸法空，而是诸法本身就是空的；如果不是以无相使诸法无相，而是诸法本身就是无相的；如果不是以无愿使诸法无愿，而是诸法本身就是无愿的；凡是……
English
Just as it is impossible to make someone believe you have goods when you have none, both teachers have said. Because the other person will have the thought, "This person has no goods to give," that is why the statement is made, but it is not that this thought cannot be generated, but rather that the thought that "having no goods is a kind of goods" cannot be generated. Similarly, when showing that things are not inherently existent, it is not that one cannot think that these are empty of truth, but rather that one cannot think that "things being empty of truth" is true. Therefore, even if one thinks that all phenomena are empty, it is irrecoverable, and to think that this treatise teaches this is a great falsehood. The meaning of "viewing emptiness" as stated by the two teachers refers to clinging to emptiness as a real entity, that is, clinging to emptiness as truly existent or clinging to emptiness as inherently existent, how could it merely be thinking "without inherent existence"? The commentary on the *Hundred Verses* also says, "If emptiness were established by its own nature, then things would become possessed of their own nature, but it is not so." It says, "Without non-empty, there is no empty, from what does it arise? How can an opponent arise without something else?" And this treatise is also quoted in its commentary. Previously, the Shravaka school admitted that emptiness was truly existent, and the previous and subsequent treatises refute this point, so it is definitely not merely refuting the existence of selflessness. If the meaning of the treatise is thus misunderstood, then one would slander that the ultimate truth does not exist, and even if it does exist, if one cultivates a firm conviction in it, it would be considered clinging to characteristics, thus becoming a great obstacle to cultivating a view that accurately ascertains the true meaning. Secondly, the source of the sutra quoted by that treatise is from the *Akshayamati Sutra* of the *Ratnakuta Sutra*. It says, "Those who do not make phenomena empty by emptiness, but phenomena themselves are empty; those who do not make phenomena signless by signlessness, but phenomena themselves are signless; those who do not make phenomena wishless by wishlessness, but phenomena themselves are wishless; whoever...
Tibetan
་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ནི། འོད་སྲུངས་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི། ངས་གསུང་རབ་འདི་ལས་ཉམས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་པར་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཁོ་རང་བདེན་པས་མི་སྟོང་པར་གཞན་ཞིག་བདེན་པས་ཁོ་སྟོང་པར་མི་གཟུང་བའི་དོན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་གསུངས་པའི་རྟོག་ལུགས་ནི་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་ཞེས་གསུངས་པས་བདེན་པར་དམིགས་པ་ལ་བྱའི་སྟོང་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དབུ་མའི་ལམ་དུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གསོར་མི་རུང་བའི་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་མེད་དོ་དེ་ཉིད་ལས། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་ནད་པ་ཞིག་ཡོད་ལ་སྨན་པས་དེ་ལ་སྨན་བཏང་བས་སྨན་དེས་དེའི་ནད་ཐམས་ཅད་བསྐྱོད་དེ་སྨན་ལྟོ་ན་འདུག་པ་དེ་ཉིད་མི་འབྱུང་ན། འོད་སྲུངས་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་མི་དེ་ནད་དེ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་ལགས་ཏེ་གང་སྨན་དེས་ནད་ཐམས་ཅད་བསྐྱོད་ནས། སྨན་ལྟོར་མཆིས་པ་ཉིད་མ་བྱུང་ན་མི་དེའི་བྲོ་ནད་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་ དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོད་སྲུངས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །སྨན་གྱིས་མ་ཞུ་བ་སྔ་མ་དག་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་མ་ཞུ་བས་ནད་སྐྱེད་པ་དཔེར་མཛད་པ་འདི་ནི་རང་སྡེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་མེད་བདེན་པར་འདོད་པ་དང་གངས་ཅན་པ་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་རྣམས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཡོད་པ་བཀག་ནས། དེ་ལྟར་བཀག་པའི་སྟོང་པ་བདེན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དགག་བྱ་བཀག་པའི་སྟོང་པ་དེ་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་མངོན་གྱུར་པ་མང་པོ་ཡང་ལྡོག་ལ་སྟོང་པ་བདེན་པར་བཟུང་བས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་སྐྱེད་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པའི་ཚུལ་གཉིས་བྱེད་པ་ལ་ནི་སྟོང་པའི་ཚུལ་ནི་ཚད་མས་ཁེགས་པ་མིན་གྱི་སྐུར་འ
Chinese
如是分别者，善男子，谓于中观道法如实分别也。善男子，若有以空性为所缘而修习空性者，我说是辈于此经典最为退失。如是说。空性等不使诸法成空，而说诸法自性本空者，谓法自性真实，非由他法真实而使彼空。于空性修习，谓为最为退失者，其修习之方式，谓若有以空性为所缘者，不应作是念，谓于真实所缘境为空性。若不尔者，则与前文所说于空性等三者分别修习为中观道相违。于空性之见，亦无有不可疗治之譬喻及意义结合之方式。经中云：善男子，譬如有人患病，医者为彼投药，药能驱除其一切病，然药留于腹中而不消化。善男子，汝意云何？彼人能脱离其病否？白言：世尊，不能脱离。何以故？以药能驱除一切病，然药留于腹中而不消化，则彼人之病将转为极重。世尊告曰：善男子，如是，若一切见生于空性，善男子，若有人唯见空性，我说彼不可疗治。如是说。以药不消化，先令清净，然后自身不消化而生病为譬喻者，此应配于自宗说实事之二部，谓彼等许无我为真实，及往昔雪域（西藏）若干人，谓诸法至极以理智分析，则不可分析，如是遮止之后，许如是遮止之空性为真实者。以了知所破而遮止之空性，亦能令许多现行之烦恼病退失，然以空性为真实执持，亦能生起烦恼病故。除彼等之外，若作空与不空二者之理，则空之理非由量成立，乃是诽谤。
English
Thus, differentiation is, O son of good family, the correct differentiation of the Dharma of the Middle Way. O son of good family, those who focus on emptiness and meditate on emptiness, I say that they are the most degenerate from this scripture. Thus it is said. Emptiness and so forth do not make the dharmas empty, but it is said that the dharmas themselves are empty, which means that the dharmas themselves are true, and they are not considered empty because something else is true. To meditate on emptiness is said to be the most degenerate, and the way to meditate is that those who focus on emptiness should not think that emptiness is the object of true focus. Otherwise, it would contradict what was said earlier about meditating on the three, emptiness and so forth, as the Middle Way. There is also no way to combine the metaphor and meaning of the view of emptiness that cannot be cured. It is said in the sutra: O son of good family, for example, if a person is sick and a doctor gives him medicine, the medicine can remove all his diseases, but the medicine remains in his stomach and is not digested. O son of good family, what do you think? Can that person get rid of his illness? He said: O Bhagavan, he cannot get rid of it. Why? Because the medicine can remove all diseases, but if the medicine remains in the stomach and is not digested, then that person's disease will become very serious. The Blessed One said: O son of good family, thus, if all views arise from emptiness, O son of good family, if someone only sees emptiness, I say that he cannot be cured. Thus it is said. The metaphor of the medicine not being digested, first purifying the former, and then causing disease by not digesting itself, should be applied to the two schools of our own school that speak of real things, who believe that selflessness is true, and to some of the former people of the Land of Snows (Tibet), who said that if things are analyzed to the extreme with reason, they cannot be analyzed. After thus preventing it, they allow the emptiness of such prevention to be true. By understanding the emptiness that is prevented by what is to be prevented, many manifest afflictive diseases can also be reversed, but by holding emptiness as true, afflictive diseases can also be generated. Other than those, if one does the two ways of emptiness and non-emptiness, then the way of emptiness is not established by valid cognition, but is slander.