Tibetan
་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ནའང་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་དང༌། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། དོན་དམ་བདེན་པ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྨི་ལམ་ མཚུངས་པར་འགྱུར། །གང་གིས་མཁས་པ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཡང༌། །དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད། ཅེས་དང༌། འགོག་པའི་བདེན་པ་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་པའང་རྨི་ལམ་རང་བཞིན་དུ། །གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངག་འཇུག་པ། །དེ་ནི་ངག་གི་སྡོམ་པ་དེ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་ངག་ཏུ་སྨྲ་ན་ངག་གི་སྡོམ་པའི་མཆོག་ཏུ་བཤད་དེ་སྡོམ་པ་ནི་སྤང་བྱ་སྡོམ་པ་ཡིན་ལ་དེས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དྲུངས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བཅིངས་ཐར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཐུན་མོང་དུ་དགག །སོ་སོར་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་འདས་གཉིས་བཀག་མོད་ཀྱང་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་བཅིང་བྱ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པས་འཆིང་བ་དང་དེས་བཅིངས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇོག་ན། ཆགས་སོགས་འཆིང་བར་བརྟགས་པའི་བཅིངས་པ་ནི་རྟག་པ་ལ། མི་རིགས་པ་སླ་བས་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་ནི་མི་འཆིང་བ་སྟེ་འཆིང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དེ་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོ་བ་ལ་མི་འཐད་པ་སྔར་ལྟར་རོ། །དེ་རྣམས་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དེ་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔ་མ་ལྟར་རོ། །སྔ་མ་འདུ་བྱེད་ལ་བཅིངས་ཐར་མི་འཐད་པར་བཤད་པའི་རིམ་པ་ བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང་མི་འཆིང་ཞིང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རྟག་མི་རྟག་མི་འཁོར་ཞིང་མི་འདའ་བར་གསུངས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བཅིངས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག །ཐར་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་དང་སེམས་ཅན་ལ་བཅིངས་ཐར་བཀག་མོད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་པས་བཅིངས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཆིང་བྱེད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་ལ། དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཆགས་སོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་འཆིང་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་འཆིང་བ་རང་བཞིན་གྱི
Chinese
即使有比这更殊胜的法，我也说那也如幻如梦。如《三昧王经》中也说：胜义谛如梦，涅槃亦如梦。智者若能如是行，是为意之最胜律仪。又说：灭谛如梦，涅槃亦如梦。菩萨若能如是语，是为语之最胜律仪。如是，若于无自性之义作意，即是意之律仪；若于语中宣说，即是语之最胜律仪。律仪是断除所应断之律仪，因此能将一切过患连根拔除，如是思惟。第二，分二：共同遮破系缚解脱自性有；分别遮破。初者：若汝遮破轮涅二者，然系缚与解脱自性有，故诸法自性有耶？若立此说，于此贪等烦恼诸法，能令系缚，无有自在，是为系缚，及由此所系缚之异生诸众，不超三界耶？若如是安立，则贪等被视为系缚之系缚，是常法。以不合理故，略言之，生灭法之有为刹那诸法，则不系缚，是故系缚无有自性，以常与刹那各别故，不应理如前。彼等得解脱亦无有自性，其理由如前。如前于有为法不应系缚解脱之次第，如是众生亦不系缚，且不解脱。又如说常无常，不轮回不超越之次第也。第二，分二：遮破系缚自性有；遮破解脱自性有。初者：若于有为与有情遮破系缚解脱，然贪等近取成为系缚是有，故系缚亦自性有耶？若近取自性有为系缚者，则不离二者。其二者，若近取与贪等之系缚和合，则不成为系缚，谓系缚自性
English
Even if there is a Dharma more excellent than this, I say that it is also like an illusion, like a dream. As it is also said in the Samadhiraja Sutra: 'The ultimate truth is like a dream, and Nirvana is also like a dream. Whoever, being wise, enters into it in this way, is said to be the supreme discipline of the mind.' And: 'The truth of cessation is like a dream, and Nirvana is also of the nature of a dream. The Bodhisattva who enters into speech in this way, is said to be the supreme discipline of speech.' Thus, if one contemplates the meaning of selflessness, it is the discipline of the mind; if one speaks of it in speech, it is the supreme discipline of speech. Discipline is the discipline of abandoning what should be abandoned, and therefore it is thought that it uproots all faults. Second, there are two: refuting the inherent existence of bondage and liberation in common; refuting them separately. The first is: If you refute both samsara and nirvana, but bondage and liberation exist inherently, therefore do all things exist inherently? If you assert this, then here, the afflictions such as desire bind beings, making them without freedom, and those ordinary beings bound by them do not transcend the three realms. If you establish it in this way, then the bondage that is considered to be the binding of desire and so on is permanent. Because it is unreasonable, briefly, the momentary phenomena of conditioned things, which are of the nature of arising and ceasing, are not bound, therefore bondage does not exist inherently, because permanence and momentariness are separate, it is unreasonable as before. Their becoming liberated also does not exist inherently, the reason is as before. As before, in the order in which bondage and liberation are not appropriate for conditioned things, so also sentient beings are not bound and do not become liberated. Or also in the order in which it is said to be permanent and impermanent, not revolving and not transcending. Second, there are two: refuting the inherent existence of bondage; refuting the inherent existence of liberation. The first is: If you refute bondage and liberation in conditioned things and sentient beings, but the close grasping of desire and so on becomes bondage, therefore bondage also exists inherently? If close grasping inherently exists as bondage, then it does not go beyond two. The two are, if close grasping is combined with the bondage of desire and so on, then it does not become bondage, that is, the nature of bondage
Tibetan
ས་མེད་དེ། ཡོད་ན་དེ་ལ་སླར་ཡང་འཆིང་བྱེད་དོན་གཞན་ཡོད་དགོས་ན་སླར་ཡང་འཆིང་བ་ནི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅིང་བྱ་དང་འཆིང་བྱེད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་འདི་བཅིངས་ཞེས་པའི་འཆིང་བའི་བྱ་བ་དང་འདིས་བཅིངས་ཞེས་པའི་འཆིང་བའི་བྱ་བ་གཉིས་རྫས་གཞན་དུ་བྱ་དགོས་པས། བཅིངས་ཟིན་སླར་ཡང་འཆིང་དགོས་ཏེ་རབ་བྱེད་བརྒྱད་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དང་འདྲའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡང་མི་འཆིང་སྟེ་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་གང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པ་འཆིང་བྱེད་སྔར་ཡོད་པས་བཅིང་བྱ་འཆིང་བ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་བཅིང་བྱའི་སྔ་རོལ་ན་ འཆིང་བ་ཆགས་སོགས་གྲུབ་ན། དེས་འདུ་བྱེད་དམ་གང་ཟག་འཆིང་ལ་རག་ན་དེ་ཡང་མེད་དེ་རྟེན་མེད་པས་ཆགས་སོགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་སྔར་འཆིང་བ་གྲུབ་ན་ཕྱིས་འཆིང་བྱ་དང་འབྲེལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང༌། འཆིང་བྱེད་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་བཅིང་བྱ་ལ་སླར་ཡང་འཆིང་བ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་ནི་སོང་བ་དང་མ་སོང་བ་དང་བགོམ་པ་བཀག་པའི་འདོན་པ་བསྒྱུར་བས་བསྟན་ནོ། །དེ་ཡང་རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་འཆིང་སྟེ། ཞེས་སོགས་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཆིང་བ་བཀག་མོད་ཀྱང་ཐར་བ་ནི་ཡོད་ལ་མ་བཅིངས་པ་ལ་ཐར་བ་མེད་པས་བཅིངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གྲོལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་གང་ལ་ཡོད་རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་ལ་ནི་མི་གྲོལ་བ་སྟེ་གྲོལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྔར་བཅིངས་པ་ལམ་བསྒོམས་པའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཉིད་ལ་གྲོལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བཅིངས་པ་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་གྱི་བཅིངས་པ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དུས་སྔ་ལོགས་སུ་བཅིངས་པ་དེ་ཕྱི་དུས་སུ་གྲོལ་བའི་དུས་ད་ལྟ་བ་དང་ཉེ་བས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ་སྙམ་ན། ཐར་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་དེ་དང་ཉེ་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་ནའང༌། བཅིངས་པ་བཀག་ནས་ཐར་པ་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་པར་བསྟན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཐར་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པའི་དུས་ད་ལྟ་བ་དང་ཉེ་བ་མེད་དོ། །དེར་མ་ཟད་ཉོན་མོངས་ ཀྱིས་མ་བཅིངས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་གྲོལ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གྲོལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་སླར་ཡང་ཐར་ཅི་དགོས་ཏེ་སླར་ཡང་ཐ
Chinese
不存在。如果存在，那么它还需要其他的束缚因素，那么再次束缚就没有意义了。如果被束缚者和束缚者是自性成立的，那么“这是被束缚的”这种束缚的行为和“用这个束缚”这种束缚的行为，两者必须是不同的实体。已经被束缚的还需要再次束缚，这类似于第八品中阐述的道理。没有亲近者也不会被束缚，因为远离束缚，就像如来一样。这样的话，处于某种状态的事物会被束缚吗？不会改变的。此外，就像铁链等束缚物先前存在，然后束缚被束缚者一样，如果被束缚者之前，束缚、贪欲等已经成立，那么它依赖于造作者或补特伽罗的束缚，这也是不存在的，因为没有所依，所以贪欲等不会成立；如果先前束缚已经成立，那么后来就不需要与被束缚者相关联；并且，对于与束缚者本体上就已成立为他体的被束缚者来说，也不需要再次束缚。对此剩余的驳斥，是通过改变已逝去、未逝去以及阻止行走的论证来阐述的。也就是说，暂时被束缚的不会被束缚等等，以此类推。第二点是：如果你们认为虽然你们遮止了束缚，但是解脱是存在的，并且没有被束缚就没有解脱，所以束缚也是存在的。如果解脱是自性存在的，那么存在于何处？暂时对于被束缚者来说，是不会解脱的，因为解脱不是自性存在的，因为是被束缚的。如果先前被束缚者依靠修道的方便，后来会获得解脱，因此对于被束缚者本身来说，解脱是自性存在的，那么就仅仅会变成“被束缚者会变成解脱者”而已。如果认为先前被束缚的事物，在后来的时间里，由于解脱的时间接近现在，所以才这样说，那么即使解脱以自己的体性存在，并且允许接近它，但是当遮止了束缚，并且想要证明解脱不是以自己的体性存在的时候，解脱以自己的体性存在的时间就不会接近现在。不仅如此，对于没有被烦恼束缚的补特伽罗来说，解脱也不会是自性存在的，因为如果他本身就是解脱者，那么他还需要再次解脱什么呢？还需要再次
English
It does not exist. If it exists, then it needs another binding factor, and then binding again is meaningless. If the bound and the binder are self-established, then the act of binding, "this is bound," and the act of binding, "with this it is bound," must be two different entities. What has already been bound needs to be bound again, which is similar to the reasoning explained in the eighth chapter. What is not close is also not bound, because it is free from binding, like the Thus-Gone One. In that case, what kind of state is bound? It does not change. Furthermore, just as chains and other binding objects exist before binding the bound, if before the bound, binding, attachment, etc., have been established, then it depends on the agent or the person being bound, which also does not exist, because without a basis, attachment, etc., cannot be established; and if the binding has been established beforehand, then later it does not need to be related to the bound; and for the bound that is inherently established as other than the binder, there is no need to bind again. The remaining refutation of this is explained by changing the arguments of gone, not gone, and preventing walking. That is to say, what is temporarily bound is not bound, and so on. The second point is: If you think that although you have prevented binding, liberation exists, and without being bound there is no liberation, so binding also exists. If liberation is self-existent, then where does it exist? Temporarily, for the bound, there is no liberation, because liberation is not self-existent, because it is bound. If the previously bound person relies on the means of cultivating the path and later attains liberation, therefore liberation is self-existent for the bound person itself, then it will only become "the bound person will become liberated." If it is thought that the previously bound thing is said to be close to the present time of liberation at a later time, then even if liberation exists in its own nature and it is allowed to be close to it, when binding is prevented and it is desired to prove that liberation does not exist in its own nature, the time when liberation exists in its own nature will not be close to the present. Moreover, for a person who is not bound by afflictions, liberation will not be self-existent, because if he himself is liberated, then what does he need to be liberated again? He needs to be again