Tibetan
་ཀྱི་སྐབས་སུའོ། །སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། རེ་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡང༌། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་དང་མེད་པ་སྐྱེ་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་སྐྱེ་བ་དགག་པར་བྱ་བ་ལ་བཤད་པ་དང་ཡང་ན་གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང༌། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ལ་བཤད་བ་གཉིས་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་འདི་རྟོག་ན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་ལ་དངོས་པོ་འགག་བཞིན་པ་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ལ་རྟོག་ན་ནི། དེ་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་འཐད་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གང་ཞིག་འགག་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་རྟོག་ན། དེ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་དེ་ནི་དངོས་པོར་མི་འཐད་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བུམ་པ་ཞིག་པ་དང་བུམ་པ་མ་འོངས་པ་བུམ་པའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི་དེ་གཉིས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པར་བཞེད་པ་ནི་མིན་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་དེས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པས། སྐྱེ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་འགག་པ་ཡང་ཡོད་དགོས་ཏེ་དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདོད་ན་དངོས་པོ་འགག་བཞིན་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་འགག་བཞིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་སྐབས་ན་འབྲས་བུ་འགག་བཞིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་འགག་པར་མི་འགྱུར་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་པ་མེད་པས་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདོད་ན་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་མི་རིགས་ཤིང་དངོས་མེད་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ་གནས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་དང་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཡོད་པས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། འདི་དགག་པ་ལ་གསུམ། ལས་ལ་དུས་གསུམ་དུ་དཔྱད་ནས་དགག །འགག་བཞིན་པ་ཡིན་མིན་ ལ་དཔྱད་ནས་དགག །གནས་བྱེད་གཞན་ཡོད་མེད་དཔྱད་ནས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གནས་པ་ངོ་བོས་ཡོད་ན་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ལ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་གནས་ཟིན་པ་འདས་པ་མི་གནས་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གང་ཞིག་འདས་པ་ནི་གནས་པའི་བྱ་བ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མི་གནས་པ་མ་འོངས་པ་ཡང་གནས་པ་མིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་གང་ཞིག་མ་འོངས་པ་ནི་གནས་པའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བཞིན་པ་ཡང་མི་གནས་ཏེ་སྔ་མ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གནས་བཞིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གནས་བཞིན་པ་གནས་ན་གནས་པའི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས་གནས་པ་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ནི་བཀག་ཟིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་ལ་གནས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་གནས་པ་འདི་རྟོག་ན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་ལ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་འགག་བཞིན་པ་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ལ་ནི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གནས་པ་དང་འགག་པའི་བྱ་བ་གཉིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གནས་པའི་སྐབས་ན་འགག་བཞིན་པ་མིན་པར་སེམས་ན་གང་ཞིག་འགག་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོར་མི་འཐད་པས་དེ་ལ་གནས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་ཏུ་རྒ་བ་སྟེ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བ་སྟེ་འཇིག་པས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མི་གཏོང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན། གང་དག་ལ་གནས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མེད་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡོད་དེ་ མེད་དོ། །འདིར་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་གང་ལ་ཡང་རང་གྲུབ་པའི་དུས་ལས་དུས་གཉིས་པར་གནས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པས། མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་རང་གྲུབ་པའི་དུས་ལས་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལས་མི་སྡོད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་དོན་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལོ་རྫོགས་པ་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་དགོས་ཤིང་དེའི་འོག་ཏུ་ལོ་དེ་མི་གནས་བས་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གྲུབ་པའི་དུས་ལས་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མི་རྟག་པ་བུམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་ཡང་མི་རྟག་པ་སྒྲ་བུམ་གཉིས་ཀ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། དུས་སྔ་མ་ན་ཡོད་པའི་བུམ་པ་དུས་ཕྱི་མ་ན་མེད་ཀྱང་བུམ་པ་དུས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སུ་གནས་པ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །དེས་ན་དེ་འདྲ་བའི་གནས་པ་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་
Chinese
的时候。佛护（Buddhapalita）先前所说的是：“暂且有和没有也。”这两句（偈颂）的情况下，说有则生无意义，没有则生连兔角也会生。因此，为了遮破有和没有二者的生，而作了说明。或者，在“何时法是有”等等的情况下，作了两种说明。第三，此外，如果观察这个生，不会超出两种情况，如果观察正在坏灭的事物，即面向坏灭的现在，那么，对它来说，再次产生是不合理的，因为它是存在的。如果观察过去和未来，它们不是正在坏灭，即远离坏灭，那么，对它来说，也没有自性生，因为它不合理地成为事物，因为事物的特征是远离坏灭。这是指坏掉的瓶子和未来的瓶子，它们不存在于瓶子的事物中，并不是认为这二者不能起作用，这将在后面解释。通过这种方式，也应该了解过去和未来。对此，佛护（Buddhapalita）说：“你产生正在产生的事物。”因为正在产生的事物也必须有坏灭，因为事物是具有坏灭的特征。如果承认这一点，那么对正在坏灭的事物来说，产生是不合理的，因为正在产生的是增长，而正在坏灭的是减少。如果认为在果实正在产生的时候，果实没有正在坏灭，那么，如果事物正在产生而不坏灭，那么正在产生的那个事物就不是事物，因为没有坏灭，所以没有事物的特征。如果承认这一点，那么说“产生正在产生的事物”是不合理的，而会变成说“产生非事物正在产生”。第二，如果事物的产生是自性存在的，因为存在是自性存在的。如果存在有生，则是有法的，如果没有，则是没有的，因此，因为存在是存在的，所以生是存在的，如果这样认为，那么，为了遮破这一点，有三种方式：从时间三方面进行观察而遮破；从是否正在坏灭进行观察而遮破；从是否存在其他的存在者进行观察而遮
English
at the time of. Buddhapalita previously stated: "For the moment, existence and non-existence as well." In the case of these two lines (verses), it is said that if there is existence, then birth is meaningless, and if there is non-existence, then even rabbit horns will be born. Therefore, in order to refute the birth of both existence and non-existence, an explanation is given. Or, in the case of "When the Dharma is existent," etc., two explanations are made. Third, furthermore, if one observes this birth, it will not exceed two situations. If one observes a thing that is in the process of decay, that is, the present that is facing decay, then for it, it is not reasonable to arise again, because it is existent. If one observes the past and the future, which are not in the process of decay, that is, are separated from decay, then for it, there is also no self-nature birth, because it is not reasonable to be a thing, because the characteristic of a thing is to be separated from decay. This refers to a broken pot and a future pot, which do not exist in the thing of the pot, and it is not that these two are considered unable to function, which will be explained later. In this way, the past and the future should also be understood. To this, Buddhapalita said: "You produce a thing that is in the process of arising." Because a thing that is in the process of arising must also have decay, because a thing is characterized by decay. If this is admitted, then for a thing that is in the process of decay, arising is not reasonable, because what is in the process of arising is increasing, and what is in the process of decay is decreasing. If it is thought that when a fruit is in the process of arising, the fruit is not in the process of decay, then if a thing is in the process of arising and does not decay, then that thing that is in the process of arising is not a thing, because there is no decay, so there is no characteristic of a thing. If this is admitted, then it is not reasonable to say "produce a thing that is in the process of arising," but it will become saying "produce a non-thing that is in the process of arising." Second, if the arising of things is self-nature existent, because existence is self-nature existent. If existence has birth, then it is a Dharma with existence, and if it does not, then it is without existence. Therefore, because existence is existent, birth is existent. If this is thought, then in order to refute this, there are three ways: refuting by observing from the three aspects of time; refuting by observing from whether it is in the process of decay; refuting by observing from whether there is another existent being.
Chinese
再者，破斥（常有）。首先，如果存在是自性有的，则不会超出三种情况，即事物已住、已逝不驻留。那时，已逝的事物是因为驻留的作用已停止。事物不驻留，未来也不会驻留，因为那时未来事物与驻留的作用相分离。正在驻留的事物也不驻留，因为除了前两者之外，正在驻留的事物本身并不存在，而且如果正在驻留的事物驻留，则驻留的作用会变成两种，因此驻留者也会变成两种。此外，生是自性有的已被破斥，因为那不存在，对于自性未生的事物，怎么会有驻留是自性有的呢？不会有的。 其次，再者，如果考察这个驻留，则不会超出两种情况，即事物正在坏灭，显现趋向于坏灭本身，那么驻留是自性有的就不合理，因为驻留和坏灭的作用是相违的。如果认为驻留的时候不是正在坏灭，那么凡不是正在坏灭的事物，都不应是事物，因此对于那样的事物，驻留怎么会是自性有的呢？此外，一切事物时时刻刻都在衰老，即变化，以及死亡，即坏灭，是具有刹那也不放过的性质，那么对于哪些事物，驻留会是自性有的呢？没有不衰老和死亡而驻留的事物。 在此，无论是常有还是刹那，从自成立之时起，在第二个时间驻留，即使在名言中也没有。因此，作为无常的特征所说的刹那，不是指从自成立之时起，不在第二个时间停留，而是指不住留片刻，这不是刹那的意义。因此，一年圆满需要十二个月圆满，在那之后，那一年不再驻留，因此一切常有也是从自成立之时起，不在第二个时间停留的刹那。例如，虽然用声音来区分的无常不周遍于瓶子，但无常周遍于声音和瓶子两者一样。虽然在先前的时间存在的瓶子在后面的时间不存在，但瓶子在先前和后面的两个时间驻留也不相违。因此，像那样的驻留和一切事物自身
English
Furthermore, refuting (permanence). Firstly, if existence is inherently existent, it will not exceed three cases: a thing that has already dwelt, the past does not dwell. At that time, the past is because the function of dwelling has ceased. A thing that does not dwell, the future will also not dwell, because at that time the future thing is separated from the function of dwelling. A thing that is dwelling also does not dwell, because apart from the former two, the thing that is dwelling itself does not exist, and if the thing that is dwelling dwells, then the function of dwelling will become two, therefore the dweller will also become two. Furthermore, birth being inherently existent has already been refuted, because that does not exist, for a thing that is inherently unborn, how can dwelling be inherently existent? It will not be. Secondly, furthermore, if we examine this dwelling, it will not exceed two cases: a thing that is decaying, manifesting towards decay itself, then dwelling being inherently existent is not reasonable, because the functions of dwelling and decay are contradictory. If it is thought that at the time of dwelling it is not decaying, then whatever is not decaying should not be a thing, therefore for such a thing, how can dwelling be inherently existent? Furthermore, all things are aging at all times, that is, changing, and dying, that is, decaying, are of a nature that does not let go even for a moment, then for which things will dwelling be inherently existent? There is no thing that does not age and die and dwells. Here, whether it is permanent or momentary, from the time of its self-establishment, dwelling in the second time does not even exist in name. Therefore, the moment spoken of as the characteristic of impermanence does not mean that from the time of its self-establishment, it does not stay in the second time, but rather that it does not stay for a moment, this is not the meaning of momentariness. Therefore, the completion of a year requires the completion of twelve months, and after that, that year no longer dwells, therefore all permanence is also a moment that does not stay in the second time from the time of its self-establishment. For example, although the impermanence distinguished by sound does not pervade a pot, impermanence pervades both sound and pot in the same way. Although the pot that existed in the previous time does not exist in the later time, it is not contradictory that the pot dwells in the previous and later two times. Therefore, such dwelling and all things themselves